Am Anfang war die Nacht Musik – Nachtmuziek – Alissa Walser****

Dit romandebuut (2010) van Alissa Walser vermengt op prettige, intelligente wijze realiteit en fictie. Walser heeft prima research gedaan naar de lotgevallen van dokter Franz Anton Mesmer uit het Wenen van de 18de eeuw. Het begrip mesmeriseren (hypnotiseren) danken we trouwens aan de experimenten van deze arts die geloofde in een ‘dierlijk magnetisme’ dat hij op z’n patiënten kon overbrengen en dat ook genezend werkte. Kwakzalverij voor de gevestigde academici uit die tijd, wat betekende dat Mesmer z’n erkenning in die kringen ook meteen kon vergeten. Tegen deze wetenschappelijke achtergrond dient zich een spectaculaire casus aan: Maria Theresia Paradis, muzikaal hoogbegaafde dochter van de hofsecretaris van Keizerin Maria Theresia, wordt op 3-jarige leeftijd blind. Mesmer wil de jonge vrouw het gezichtvermogen teruggeven. Beiden delen ze de passie voor muziek en na behandeling in de dokters privékliniek is het meisje opnieuw in staat om te zien. Haar muzikale virtuositeit is echter verdwenen. Wanneer haar ogen de plaats zijn gaan innemen van haar handen moet haar muzikale opleiding vanaf het begin hervat worden. Er moet dus een keuze gemaakt worden, psychisch, tussen muzikale erkenning en virtuositeit of zien. Theresia Paradis kiest, onder druk van de Weense academische wereld, voor de ‘leugen’ die tegelijk haar muzikale succes op internationale podia voor gevolg heeft. Welk gevolg dit voor Mesmer heeft, laat zich raden. Het einde van de roman houdt echter een subtiele verrassing in.

Het heet voor sommigen dat de auteur door haar schrijfstijl een grote afstand schept tot de lezer. Dat je vaak niet weet wiens gedachten je leest of wie aan het woord is. Maar  Walser heeft zeer goed weten over te brengen wat dergelijke behandelingen voor gevolg konden hebben en hoe het onbewuste soms werkt. De beschrijvingen van de Weense lifestyle anno 1777 zijn ongewoon amusant en als hedendaagse lezer heb je een  kennisvoorsprong wat betreft de oorzaak van de aandoeningen maar in het geval van Maria Theresia Paradis bouw je toch een verwachtingspatroon op en sta je niet in het minst versteld van de keuze die ze maakt en de afloop die haar geschiedenis kent. Walser zegt niets expliciets over de relatie Mesmer/Paradis en de behandelingsmethode maar laat alleen subtiel verstaan dat de man z’n tijd ver vooruit was.

Advertisements

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s