Time and Tide – Edna O’ Brien****

‘Time and Tide is the most inclusive of Edna O’Brien’s fictions, not just in the technical resource of its narrative or the range and empathy of its characterisations, but for the intensity of its spiritual concern, its deep intellectual seriousness, I judge it her masterpiece’Augustine Martin in the Irish Literary Supplement

Dit is wat de Penguineditie (1993) vermeldt. De roman werd gepubliceerd in Groot – Brittannië in 1992 door Viking en werd toen niet door iedereen zo enthousiast onthaald.

Hoofdpersonage Nell  Steadman werkt als revisor en publicist bij een Londense uitgeverij en geeft in die hoedanigheid advies aan – vaak vrouwelijke – auteurs over hun manuscripten.

. . . sit with your story, your rich, raw, bleak, relentless story, the one you are so near to, too near to, and moisten it with every drop and suppuration that you have until in the end it glistens with the exquisite glow of a freshly- dredged pearl . . . It is as fundamental as motherhood, but the seed is within yourself. ‘How?’ I hear you ask. Simple. The sperms are the moonbeams and sunbeams and shadows of every thought, half-thought and follicle of feeling that have attended you since your last breath of hardship . . .

Het is naar deze passage dat de volgende recensente verwijst wanneer ze schrijft:

‘This, like all the other Oirish tosh that Nell  is forever unloading on people, receives O’Brien’s evident and enthusiastic approbation. Indeed it is by adhering to just such nonsensical notions of the literary project that Time and Tide ends up being the tedious, soppy, overblown novel it is.’ – Zoe Heller in The Independant (22/09/1992)

Tedious? Saai, vervelend? In geen geval. Je leest de roman niet in één ruk uit. O’Brien kiest voor de techniek van de korte stukjes (46) samengebracht in vijf delen nl. Prologue-Part I-II-II-IV waardoor je het verhaal, na behoorlijk zware passages, even kunt wegleggen en later weer oppikken. Want ze slaagt erin om (vrouwelijke) emoties raak weer te geven. Nells relatie met haar Ierse roots, met haar Londonse man, met haar kinderen en haar eenzaamheid en de manier waarop ze met het falen op elk van deze domeinen omgaat, is so ‘damn real’ dat die realiteit inderdaad soms hard op de lezer afkomt. Die moet af en toe verwerkingstijd gegund worden.

Soppy? Allerminst. O’Brien stopt de vrouwelijke emotionaliteit niet onder stoelen of banken. De evolutie die Nell doormaakt door de ‘hardships’ haar in de schoot geworpen, is psychologisch correct en authentiek. En hoe kan het grenzeloze verdriet dat het verlies van een kind meebrengt ooit sentimenteel genoemd worden? Je kunt hiertegenover alleen ‘grenzeloze’ empathie voor de hoofdpersoon hebben.

Overblown? Hoogdravend en overdreven? Evenmin. Eerder gedragen, doorleefd en getuigend van inzicht in de vrouwelijke psyche  en spiritualiteit. Nell Steadman is een jonge talentvolle vrouw die zich losrukt uit bekrompenheid en denigrerende bevoogding en daarvoor een hoge prijs betaalt. Een persoonlijkheid die aan het einde van de roman als volgt wordt beschreven: “I can bear it, she said , and looked around at the air so harmless, so flacid, and so still, stillness such as she had not known since it had happened, or maybe ever. In the stillness there was a silence, but there was no word for that yet because it was so new; pale sanctuary devoid at last of all consolation. “You can bear it,” the silence said, because that is all there is, this now that then, this present that past, this life that death, and the unvoluntary shudder that keeps reminding us we are alive. (p326)

http://literature.britishcouncil.org/edna-obrien

Olympic Games 2012 – Verbluffende openingsceremonie

Gisteravond tot vannacht afstemmen op BBC 1 was getuige zijn van de fantastische openingsceremonie van de Olympische Spelen 2012 in London. Het was meteen duidelijk dat filmregisseur Dany Boyle met z’n spektakel Groot-Brittannië een groen imago wou aanmeten. ‘Leftish’ was  de commentaar van wie vond dat er te veel gefocust werd op de feiten waarin Groot-Brittannië in het verleden net niet zo groot was geweest. De ‘Peoples Games’ waarvoor London de derde maal (1908-1948-2012) de gastheer is, werden in historisch perpectief geplaatst maar willen vooral de jeugd inspireren om de fakkel over te nemen. Bij de slotceremonie werd de olympische vlam naar het olympisch stadion  gelopen door Sir Steve Redgrave en doorgegeven aan 7 jonge atleten die op hun beurt het vuur aanstaken in 7  bloemblaadjes van een reuzegrote metalen bloem waarna het vuur zich pijlsnel voortplantte in de andere bloemblaadjes die samengroeiden tot één  enorme vuurbloem. Adembenemend en symbolisch bijzonder sterk. De apotheose was voor Sir Paul Mc Cartney met de Beatlessong ‘Hey, Jude’. It gave me the goose bumps! En vanmorgen in het BBC1-programma Olympic Breakfast werd o.a. het wielrennen doorheen verschillende boroughs van London gecoverd. In het groene Boxhill (prachtig wandelparadijs) legde een vrijwilliger van de National Trust uit hoe ze het traject hadden uitgetekend met oog voor de beschermde natuur van Boxhill en de noden van een ongewone toeschouwersmassa. Duurzaamheid is  ook  bij het ontwerp en de voorbereiding van dit ‘global event’ een sleutelwoord gebleken. So to be (green and sustainable and sportive and peaceful) or not to be is (still) the question. Een beeldreportage van Knack Sport vindt u hier

www.nationaltrust.org.uk/glastonbury-tor/.

 

Floriade 2012 – Venlo***

De Floriade in Venlo bezocht. Een evenement dat slechts om de 10 jaar plaatsvindt in Nederland. Zeer de moeite waard want voor het eerst werden bij ontwerp en opbouw de cradle-to-cradleprincipes (afval = voedsel) van Mc Donough en Braungart  in acht genomen.  Via de Roots – show, die een archeologisch-historische multimediale introductie gaf op de regio (Limburg) liepen we naar het Spaanse en Afghaanse paviljoen. Spanje promootte er z’n grote diversiteit op bio-agrarisch gebied en Afghanistan kondigde de verkoop in oktober van de antieke toegangspoort tot het paviljoen aan. Binnen werden allerlei Afghaanse textiel-, opsmuk- en decoratieartikelen verkocht. We flaneerden langs een mooie waterpartij vol waterlelies en het Floriade openluchttheater, prachtig ingebed in groene glooiende heuvels. Het Chinese paviljoen met zentuin, waterpartijen met lotussen, bloeiende blauwe en roze hortensia’s, is beslist het mooist. In het Belgische paviljoen loop je via een panoramische fotomuur die een west-oostdoorsnede van ons land maakt naar een daktuin met dakterras onder de luifel. In het gelijkvloerse café kun je een streekbier of een biologische frisdrank proeven of een streekprodukt kopen. Na de lunch namen we de kabelbaan en kregen zo  ‘a birdseye view’ van het domein. Het Nederlandse paviljoen mikte op ‘duurzaamheid’ met een elektrische wagen en carport voor de refill en originele tuinideeën met duurzame en natuurlijke materialen. Leuk! Dat kun je ook zeggen van de Dome-show en de prettige tulpenstoeltjes achter het bollenpaviljoen. De Japanse yin-yangtuin valt wat tegen maar de soundscapes in het bos en de originele vogelkastjes zijn weer leuk, net als het blotevoetenpad. Multimediale klank- en beeldshows tonen de bedrijvigheid van Nederland in de bloemen-, fruit- en groenteteelt. Het hele tentoonstellingspark is mooi ingeplant in z’n omgeving en zou daarna ook een duurzame bestemming krijgen als o.a. congrespark.  Slechts één kanttekening: door het tropische weer was het zoeken naar een zitje in de schaduw en de eettenten voelden als sauna’s. Een parasolletje meer bij de rustpunten had geen kwaad gekund. De zonnecollectoren zullen echter heel wat energie hebben kunnen opslaan. Floriade 2012 is een groots, inspirerend en veelbelovend project.

www.floriade.nl 

Vlaamse Ardennen (Zulzeke – Kluisbergen)

De Vlaamse Ardennen en meer bepaald het Maarkedal zijn een onvolprezen wandelgebied. De panorama’s volgen er elkaar op en het landschap is er mede door de agragische activiteit ongeschonden gebleven. Ik besliste om de korte Ulrich Libbrecht-wandeling in Zulzeke te maken (5.4 km) want de Kwaremont is niet bepaald vlak. Prof. dr. U. Libbrecht is een autoriteit in de oosterse en de comparatieve filosofie. Gedreven door het ideaal van een mondiaal bewustzijn schreef hij tal van boeken en gaf hij tal van lezingen hierover. Doordrongen van de Chinese natuurfilosofie zette Libbrecht zich daadwerkelijk in  voor natuurbescherming en het behoud van het landschap van de Vlaamse Ardennen. Ter gelegenheid van de 8oste verjaardag van professor Libbrecht (Avelgem, 1928) heeft het Libbrechtcomité i.s.m. de Gemeente Kluisbergen deze wandelroute uitgestippeld langs de geliefde wandelpaden van de professor. Op 3 plaatsen werden tekstborden geplaatst met enkele fragmenten uit z’n werk. “Groot is hij voor wie ruimte méér is dan z’n eigen tuintje en tijd meer is dan z’n eigen levensduur” is één van z’n uitspraken die aantoont dat Ulrich Libbrechts verantwoordelijkheidsgevoel een kosmische reikwijdte heeft. Na de wandeling reed ik vol verwachting naar de beeldentuin en de kunstgalerij van het Beukenhof aan de Ronde van Vlaanderenstraat in Kluisbergen. Daar loopt momenteel de tentoonstelling Sculptour 2012. Dankzij Knack Clubtickets had ik er vrije toegang. Achter de galerij ligt in  het glooiende landschap een prachtige beeldentuin verborgen. Ik wandelde het hele parcours af en maakte natuurlijk wat foto’s. (zie link hieronder). De koffie op het terras met uitzicht op de tuin was zuiver genieten. De versnapering, een lekkere meringue, was door de heer des huizes zelf gebakken. Gewoon een perfecte zondag! Een foto-impressie vindt u hier.

 

Zomertocht (Witloofstappers – Kampenhout) 9 km

De legendarische Nationale Drasj heeft vandaag niet plaatsgevonden. Zonnig weer op de Nationale Feestdag. De Witloofstappers van Kampenhout organiseerden vandaag hun zomertocht. Uitstekende gelegenheid om op een sportieve manier van de dag te genieten. Ik koos de 9 km wandellus en kwam langs bekende en minder bekende hoekjes in onze gemeente. Behalve de prima wegaanduidingen van de Witloofstappers zijn ook alle trage wegen in Kampenhout van leuke wegwijzers voorzien. Dat je hier in de witloofstreek wandelt, is zelfs aan de wegflora te merken. Ik was nog maar net op stap of de wilde cichoreibloemen sprongen me in het oog. “Witloof”, hielpen medewandelaars me toen ze zagen dat ik die bekende blauwe bloemen probeerde te fotograferen. Van de eigenlijke bedrijvigheid rond het witloof is in dit seizoen niet zoveel te merken. Daarvoor moet  je  naar het Witloofmuseum aan de Leuvensesteenweg 22 (Kampenhout-Sas). Maar die bedrijvigheid is me te vertrouwd om ze in het museum te gaan bestuderen. Overigens op een mooie dag als deze waarop ik zowaar de krekels in de bermen hoorde zingen – aankondigers van lekker warm weer – stapte ik liever langs veldwegen waar ik het rijpende graan hoorde kraken, vlinders en bijen zag neerstrijken op de bloemen in de bermen, een welsh collie schapen zag drijven aan de Sint Jozefhoeve en de prachtige reuzenbalsemienen in de Clarenbemt me werkelijk verbaasden. Ik heb genoten van dit stukje heimat. De trage wegen zijn een wandelzegen.

www.witloofstappers.be

www.witloofmuseum.be

Boerenkrijgmars (Hingene – Bornem) 11.7 km

 De Bornemse wandelclub Kwik organiseerde vandaag samen met het Boerenkrijgcomité van Klein-Brabant weer de jaarlijkse Boerenkrijgmars. Het parcours van de verschillende wandelingen komt langs de belangrijkste monumenten die in Bornem aan de Boerenkrijg herinneren.

Startplek was Hingene en via het domein van het kasteeel ‘d Ursel ging de 12km-tocht langs aspergevelden, mooie boswegen en rietkragen naar Wintam, het eerste rustpunt. Maar verder … kort na de Pastoor Huveneersheuvel brak er plots een onheilspellend onweer los en het begon te stortregenen en te bliksemen. De kleine kapel aan het standbeeld van ‘De Zaaier’ bood een tijdje beschutting. Het water gutste uit de afvoerbuizen en de rioolputdeksels transformeerden zich tot fonteinen, boswegen werden kleine poelen. De hemel groeide dicht en je zag het einde niet van deze plensbui die bijna een uur duurde. Flink doorstappen naar het startpunt dus. De warme thee-citroen deed z’n werk na deze frisse douche. ‘If you only walk on sunny days, you will never reach your destination’ (Aleph – Paulo Coelho)

De Boerenkrijgmarsen zijn wandeltochten van 6, 12, 18, 24 of 30 kilometer in Bornem en de deelgemeente Hingene. Op 4, 5 en 6 november 1798 werd in en om Klein-Brabant en het Vaartland een hevige strijd geleverd met de Franse legereenheden van de bezetter. De Vlaamse opstand van 1798 tegen de Franse bezetting ging de geschiedenis in als de Boerenkrijg. Het Boerenkrijgstandbeeld aan het Kardinaal Cardijnplein, het verdwenen Fort Sint-Magriet en de Pastoor Huveneersheuvel in de verdwenen parochie Nattenhaasdonk, wat nu Wintam is.

Huizen vernield

Het zijn maar enkele van de vele plaatsen die in Bornem nog herinneren aan de Boerenkrijg. Aan de Emiel Verhaerenstraat in Sint-Amands hangt een gedenkplaat aan het geboortehuis van Emmanuel Rollier. Deze rijke zakenman, die in Willebroek woonde, was de belangrijkste leider van de Vlaanderse Brigands. Aan de Boomstraat in Bornem waren alle huizen tot bunkers versterkt. De Franse ruiters werden vanuit de huizen beschoten en moesten zich met zware verliezen terugtrekken. Een woedende generaal Rostollant gaf het bevel om de huizen en de barricades in brand te schieten.

Maar liefst 187 huizen werden vernield in een vuurzee die tot op de Sint-Romboutstoren in Mechelen te zien was. Met de verovering van het Fort Sint-Magriet, het bolwerk van de Brigands, op 5 november 1798, was de slag om Klein-Brabant en het Vaartland gestreden en verloren. Op 5 december 1798 leden de Vlaamse Brigands in Hasselt een definitieve nederlaag tegen de Franse bezettingsmacht. Dat betekende meteen ook het einde van de Boerenkrijg. Met de jaarlijkse Boerenkrijgmars wil de wandelclub Kwik en het Boerenkrijgcomité van Klein-Brabant de herinnering aan de Boerenkrijg levendig houden.

(naar Het Nieuwsblad)

 

Tocht der Franschmannen (Denderhoutem – Haaltert) 13.3 km

Vlaanderen mag vandaag de dag dan wel een welvarende regio zijn; het is ooit anders geweest. Om aan de armoede te ontsnappen trokken veel Vlamingen eind 19de en begin 20ste eeuw naar Wallonië en Frankrijk om er als seizoenarbeider aan de slag te gaan. Het nabijgelegen Heldergem telde in 1899 maar liefst 200 seizoenarbeiders of ‘Franschmannen’ wat overeen kwam met ca 15% van de bevolking. Het heeft z’n naam van ‘Fransmansdorp’ dan ook niet gestolen. WV De Ijsbrekers van Haaltert  organiseerden vandaag deze midweek wandeltocht. Er konden vier wandellussen afgelegd worden. Ik stapte twee lussen van elk iets meer dan 6km (6.6km en 6.7km). Beide brachten me langs mooie Denderhoutemse trage wegen met op de drassigste plaatsen mooie moerasspirea, bossalie, berenklauw en reuzenbalsemien. Het weer… dat zat wel mee al moest ik een paar keer mijn paraplu bovenhalen om me midden in de Oost-Vlaamse tarwevelden te beschermen tegen een fikse regenbui. En terwijl ik de mooiste plekjes probeerde vast te leggen, bleek -halverwege- de batterij van mijn fototoestel ook nog forfait te geven. En geen reservebatterij mee. Wandellus A was juist ingeblikt. Gelukkig had ik  mijn sony’tje nog in de wagen zodat er ook van wandellus B wat souvenirtjes mee naar huis konden.

 

%d bloggers liken dit: