In het woud – In the Forest – Edna O’Brien****

Na de vorige roman Time and Tide (1992) van de Anglo – Ierse schrijfster Edna O’Brien, was mijn nieuwgierigheid gewekt naar later werk van haar. In het woud (2002) De Bezige Bij – Amsterdam, vertaling van In the Forest (2002) Weidenfeld & Nicolsonverscheen tien jaar later en grijpt terug naar een moordzaak die zich in april 1994 afspeelde in het Ierse County Clare waar de auteur opgroeide. Ze vertelt over deze feiten dat, terwijl ze met de research voor een ander boek bezig was, deze gebeurtenis haar zodanig aangreep dat ze er moest over schrijven. De kritiek in Ierland was opnieuw niet zacht. Kende ze Ierland, na haar vertrek naar London veertig jaar geleden, nog wel voldoende om er zo over te schrijven? Zo, want O’Brien toont in deze roman vooral ‘the state-of-the-nation’ die niet verschilt van om het even welke andere Europese natie, alleen Ierland gaf er, volgens krantenberichten uit die jaren, de voorkeur aan nog over zichzelf te denken in termen van ‘gezellige sociale cohesie’ en ‘buurtschap’ uit half vervlogen tijden, terwijl het tegelijkertijd wou genieten van de 21ste eeuwse economische vooruitgang; het wou de mobieltjes zonder het aanvallen en beroven. Het land werd in 1994 geconfronteerd met z’n donkere kant:

Brendan O’Donnell, a disturbed young man with a petty-criminal past, abducted and murdered Imelda Riney, her three-year-old son Liam, and a priest, Father Joseph Walshe, and dumped their bodies in Cregg Wood. O’Donnell was captured after he abducted another woman. In July 1997, O’Donnell, serving a life sentence for the murders, was found dead by nursing staff in the Central Mental Hospital in Dublin. (The Guardian)

Dit zijn de feiten die O’ Brien inspireerden om haar roman In het woud te schrijven. Ze draagt haar verhaal op aan de slachtoffers en geeft haar boek het motto mee: Turn back, turn back, thou Bonnie Bride, nor in this house of death abide (Volkslied). De roman start met een sfeerbeeld van Cloosh Wood en omgeving na de feiten, het impact dat de moordzaak op de gemeenschap in de omgeving gehad heeft en gaat dan verder met de voorstelling van de hoofdpersonen Mich O’Kane, alias de Kinderschreck en Eily Ryan en Maddie, haar driejarig zoontje. Hoofdstuk per hoofdstuk groeit het verhaal naar een climax in het hoofdstuk In het woud, waar in een onvoorstelbaar beangstigende en spannende vertelstijl maar in understatement, de feiten worden opgeroepen. Over de hele roman valt het op hoe O’ Brien erin is geslaagd de schizofrene wartaal van Mich O’ Kane stem te geven. Ze kruipt in de huid van deze (jonge) crimineel en, wetend dat haar lezer voorkennis heeft, laat ze op verschillende momenten via zeer authentieke dialogen de dreiging en de ermee gepaard gaande angst tot bijna ondraaglijke intensiteit stijgen. Opvallend is haar empathie voor deze figuur helemaal in de lijn van wat de verdediging van O’ Kane de jury in de rechtbank voorhoudt:

Hij zei dat de jongeman het niet verdiende daar alleen te staan omdat het land zelf terechtstond, dat hem tekortgedaan had, het systeem had hem tekortgedaan omdat hij vanaf zijn tiende van de ene inrichting naar de andere was gestuurd, zonder moeder, zonder vader, nooit bij hen, nooit zonder hen.

Het is deze geschiedenis die met veel invoeling wordt verteld, en Eily Ryan, de knappe hippie-artiste met haar buitenechtelijk kind, die in de streek komt ‘aanwaaien’ en in O’Kanes ouderlijk huis neerstrijkt, wordt het object van z’n fantasie en z’n frustratie net als Father John, die voor hem de incarnatie wordt van wat hem in de inrichtingen is aangedaan. Alleen daarom was het schrijven van deze roman meer dan een waardevolle onderneming die ook nog succesvol bleek te zijn.

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s