Een uitzonderlijke vrouw – Christophe Vekeman***

Een uitzonderlijke vrouw

De laatste roman van Christophe Vekeman ‘ Een uitzonderlijke vrouw’, De Arbeiderspers, 2012 is een brok literatuur die me verbaasd heeft. Behorend tot een generatie die zowat twintig jaar jonger is dan de mijne, bracht hij me in een wereld die ik slechts ten dele ken maar waar ik toch via mijn onderwijsloopbaan voldoende mee vertrouwd ben. Het eerste deel Evolutie schetst prachtig de innerlijke en uiterlijke ontwikkeling van hoofdpersoon Gwen die haar plaats zoekt thuis , op school en in haar vriendenkring: een buitenbeentje, hooghartig, verwaand en onzeker. Behept met een negatief zelfbeeld. Als post – punk puber en adolescent, op zoek naar identiteit,  verliest ze vrij onverwacht haar vader, in haar ogen ‘een goede man’. De relatie met haar moeder is bijzonder problematisch. In het tweede deel Een heel nieuwe start vernemen we hoe haar moeder zich in een bevrijdend New Age leven dompelt en hoe Gwen in UGent psychologie gaat studeren en psychoanalytica wil worden. Analytische gesprekken tussen haar en haar vriend Dieter – psycholoog aan de pillen – over de Freudiaanse en de Lacaniaanse therapieën en zeer veel zelfreflectie en –analyse maken het onderwerp uit van dit deel tot er zich tussen haar en haar stiefvader René en even later tussen haar en Dieter een seksueel vernederend conflict voordoet waardoor ze in een depressie belandt.  Ze meent nadien haar weg gevonden te hebben in de mystiek terwijl ze seksueel tal van mannen verleidt maar tegelijk afhoudt. Tot Dieter weer opdaagt … en haar redt. In het derde deel  Water en Vuur krijgen we het relaas van haar relatie met Dieter die ondertussen benoemd werd  tot psycholoog in een ziekenhuis. Gwen heeft haar studie opgegeven en werkt deeltijds in een bloemenzaak. ‘Buurman’ wordt de katalysator van de breuk in de relatie met Dieter. En Gwen, nu ja … die is nog steeds ‘uitzonderlijk’ in iets.  De persoonlijkheidsstructuur van dit hoofdpersonage kwam  me aanvankelijk volkomen onwaarschijnlijk over, hilarisch bij wijlen maar toch intelligent en doorwrocht.  Afgaande op het motto dat Vekeman zijn roman meegeeft – Freedom ‘s just another word for nothing left to lose (Kris Kristofferson) – gaat het je als lezer gaandeweg dagen dat de  auteur eigenlijk van een bijzonder fijn inzicht in de persoonlijkheidsontwikkeling  van zijn hoofdpersonage heeft blijk gegeven.  Gwens slotbeschouwingen over geluk nadat ze Dieter – die haar wekelijks verschillende brieven stuurde waarin hij beweerde haar te missen en haar terug te willen – met vrouw Sylvie en kinderen in Gent had opgemerkt:

Zou je niet mogen besluiten, kortom,  dat hij rijp was voor de instelling,  en niet om er te werken dus? Hoe gek was zijzelf niet geweest, al die jaren in Lochristi, toen zij het leven van alle mensen geleefd had – toen zij gelukkig geweest was, haar geluk van de daken had willen schreeuwen? Was het niet om huilend van in schaterlachen uit te barsten, als je eraan terugdacht? Was het zogenaamde geluk, waarover ook Dieter aan de telefoon gesproken had, niet het grootste, voornaamste symptoom van de menselijke waanzin, die de hele wereldbevolking in haar greep gevangen hield? Was het streven naar geluk, wat alle mensen deden genadeloos en cru, niets meer of minder dan een uiting dus van ronduit pathologisch egocentrisme, en was het geluk zelf, wanneer het voor korte of iets minder korte tijd was verworven, eenvoudigweg niets anders dan een fragiele waanvoorstelling, waarvan het werkelijk waanzinnige bestond uit de bespottelijke kerngedachte dat het altijd, of toch minstens levenslang, zou blijven duren(anders zou het immers geen geluk zijn)? Zeker, heel zeker. Bespottelijk – zeker. Om je te bescheuren. Het woord hilarisch – was het ook toen al niet, daar in Lochristi, voortdurend in haar geest aanwezig geweest? (blz 250)

De cirkel is rond:

Iemand, neem nu Gwen, neem nu mezelf, dacht ze, laat ons eerlijk wezen – iemand denkt dat ze bijzonder is, speciaal, een heel apart geval. Ze brengt haar kindertijd en jeugd door met erachter te komen waar zij in uitblinkt, wat haar talenten zoal zijn en waartoe zij uitverkoren is – ze wil zich verheffen boven wat de rest van de mensheid genoemd wordt, we spreken hier over niet minder dan straks liefst zeven miljard individuen, begin er maar aan, vooruit. Maar ze wil zich onderscheiden dus. Dat is haar doel. Slaagt zij erin, bereikt zij het te langen leste? In zoverre , ja, dat zij zich uiteindelijk van alle mensen die zij kent, hetzij in persoon, het zij enkel van naam – dat zij zich van de rest onderscheidt, door klaarblijkelijk als enige, als enige mens op de wereld, te beseffen dat zij net als iedereen is. Is dat geluk? Het is geen geluk, nee, het is beter dan geluk. Het is beter dan niets namelijk. (blz 251)

In het begin van de roman lezen we:

Voor wie lessen heeft getrokken uit het leven en dus uit ervaring meent te weten dat alles altijd slecht afloopt, zijn er natuurlijk redenen genoeg om nooit ergens nog een begin aan te maken maar Gwen was pas een kleuter toen ze de gewoonte aannam om zo weinig mogelijk te ondernemen. (blz 9)

“Wat voor iemand is Gwen eigenlijk?”  Een hysterisch superieur wezen? Een simpele nymfomane? Alleszins geen ‘gewone’! En, oh ja, gelaagdheid in het ultieme slot:

Het meisje, met kort, sluik, donker haar en een opmerkelijk hoekig gezicht, dat zij blijkbaar van haar moeder had geërfd , liep met hoge arm aan zijn [Dieters] hand, keek naar hem op en vroeg luid jengelend:”Papa, hebben wij licht of donker gras, papa?” (blz 252)

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s