Afscheid van Jan Hoet

downloadJan Hoet, de man van de volledige overgave, zelfgave zonder enige restrictie, is niet meer. 

Met een sereen in memoriam neemt het S.M.A.K. van Gent op zijn website afscheid van stichtend directeur Jan Hoet die vanochtend in het UZ Gent overleed:

Met veel verdriet vernemen we dat Jan Hoet, de stichtend directeur van ons museum, vannacht is overleden. Vanuit het hele S.M.A.K.-team willen we onze innige deelneming betuigen bij het verlies van deze sterke, warme en daadkrachtige persoonlijkheid, met wie velen onder ons gedurende lange tijd mochten samenwerken en zonder wie Gent wellicht zonder museum van hedendaagse kunst was gebleven. Bedankt Jan, je zal altijd in onze gedachten zijn. S.M.A.K.- team via S.M.A.K..

En Jan Braet, redacteur cultuur bij Knack schrijft:

Sinds meer dan twintig jaar overleefde Jan Hoet niet alleen de ene levensbedreigende aandoening na de andere, hij stond telkens opnieuw op en ging door op zijn elan. Een medicus had hem ooit gezegd dat hij het DNA had van een Mongool, wat staat voor onverwoestbaarheid. Ten prooi aan kwalen rookte hij nog, reisde, maakte tentoonstellingen, bleef altijd en overal aanspreekbaar, onverbloemd in zijn kritiek en gul in zijn verklaringen van lof, liefde en vriendschap. Wenken en waarschuwingen om het kalmer aan te doen, gleden van hem af als water van een eend. Ongelofelijk, dat hij toch dood is. via Jan Hoet: dood van een kunstpaus – Mensen – Knack.be.

Blogster Janien Benaets huldigt de man met een keure youtube-opnames en koppelingen naar de vele inspirerende momenten uit zijn leven en werk:

… dat moest veranderen. De mensen waren niet met hun tijd bezig. Ge voelt dat dat via de kunst gekomen is. Dat is een geluk. Het had ook via de wetenschap kunnen gebeuren. Maar ‘t is zo nie gebeurd. ‘t Is via de kunst gebeurd en dat vind ik het belangrijkste. Maar de wetenschap zit in een gesloten wereld …. . Ne kunstenaar is iemand die naar buiten komt, die iets wil tonen … Een schrijver is iemand die iets aan een publiek voorlegt, … En als ge ‘t nie pakt, dan ga je ‘t ook nooit weten … Ik heb gezorgd dat ze ‘t pakken.

via R.I.P. Jan Hoet | België was zeer conservatief, enorm conservatief – en dat moest veranderen – de mensen waren niet met hun tijd bezig … | The Sausage Machine.

Naar aanleiding van het overlijden van Jan Hoet zendt Canvas deze week volgende programma’s opnieuw uit:

Op vrijdag 28 februari
‘Ten huize van’ Jan Hoet – vrijdag 28 februari om 15.00 u.

‘Lux’ met Jan Hoet – vrijdag 28 februari om 23u50, vóór ‘Hoera cultuur!’

Op zondag 2 maart
‘Mijn vader’ met Jan Hoet – zondag 2 maart om 11u15 na ‘Hoera cultuur!’

via Cobra.be Jan Hoet 1936-2014.

Scarlatti – Franz Marijnen – t,arsenaal – Mechelen****

scarlatti-600Een uitvoering van de sonates voor piano van Domenico Scarlatti neemt een onvermoede wending wanneer blijkt dat de verwarde theaterdirecteur drie evenementen op hetzelfde tijdstip heeft geboekt. Een vermaarde Italiaanse concertpianiste, een exotische kookavond met deelnemers uit Zuid-Afrika, Senegal, Iran, … en een lezing door een gelauwerde professor moraalfilosofie met als thema ‘De Vreemdeling in Onszelf’.

Het Scarlatticoncert, symbool van de Westerse klassieke elitaire cultuur wordt op clowneske wijze onderuitgehaald door een groep kookexoten die een Njam, Njam Mondiale komen presenteren. Dat leidt tot een verhitte discussie en ernstig conflict met de concertpianiste (Alexandra Oppo) die in een denigrerende vooroordelentaal de koks afbekt. Een vrouw in tsjador (Sachli Gholamalizad), gereduceerd tot zittend niets doen, op haar schoot een radio met vooraf geprogrammeerde audiocassette van de kooksessiecommentaren, houdt nadien een korte monoloog over wat haar als vrouw allemaal ontzegd wordt maar eindigt met ‘Je quitte cette macarade … .’ Waarop één van de koks: ‘Maar ik draag zoveel maskers, blijf.’ Daarna wordt de professor moraalfilosofie (Mark Vandenbos) geïntroduceerd. De rede doet haar intrede via een lezing Westerse moraalfilosofie: De Vreemdeling in Onszelf. Duidelijke verwijzing naar een werk van de Bulgaarse taalfilosofe en psychoanalytica Julia Kristeva. Op het achterplat van haar naar het Nederlands vertaalde essay Etrangérs à nous-mêmes (1988) lezen we:

‘Een vreemdeling zult gij niet onderdrukken, noch hem benauwen, want gij zijt vreemdelingen geweest in het land van Egypte.’ Het citaat stamt uit Exodus. Even tolerant waren de Grieken in hun literatuur: in Aeschylus’ De smekelingen worden vijftig vluchtelingen in de stadstaat Argos opgenomen, al betekende dat oorlog met Egypte.
De houding ten opzichte van vreemdelingen is in de loop van de westerse geschiedenis grondig veranderd: Armeniërs en joden zijn in deze eeuw vervolgd en vermoord en zelfs na die catastrofes lijkt het racisme in Europa nu weer in alle hevigheid de kop op te steken.
In dit boek bespreekt Julia Kristeva, Française van Bulgaarse origine, diepgaand de plaats van de vreemdeling in de westerse cultuur. Zij keert terug tot de bronnen van onze beschaving: tot de joodse, Griekse en vroeg-christelijke traditie. Zij zoekt in middeleeuwen en renaissance (Dante, Rabelais en Erasmus) naar denkbeelden en opvattingen en verbindt die met ideeën uit de verlichting en de romantiek. Toch schreef Kristeva geen cultuurfilosofische studie: in eerste instantie is het haar te doen om de moraal. Hoe staan wij – of dienen wij te- ten opzichte van de vreemdeling? Hoe kunnen wij een houding vinden die ons niet van onszelf vervreemdt en die tegelijkertijd rekening houdt met de vreemdheid van de ander? Kristeva vindt voor een antwoord inspriatie bij Freud, die er in zijn concept van de ‘unheimliche Fremdheit’ van uitging dat ieder mens in zijn onbewuste een vreemde is voor zichzelf. Wie die onzekerheid van de menselijk staat accepteert, zal het vreemde buiten zichzelf niet meer brandmerken.

Daar gaat het dus om in Scarlatti. Tijdens de lezing keren de rollen. De ‘multiculti kokclowns’ blijken intelligente wereldburgers die de geschiedenis van de westerse moraalfilosofie en literatuur goed kennen en … prachtig Scarlatti vertolken.

We vieren dit jaar 50 jaar migratie. De migranten hebben hun culturele, religieuze en linguistische referentiekaders met zich meegebracht en onze cultuur veranderd. Kennen we echter de vreemdeling in onszelf wel? Diegene namelijk die in contact met de andere soms ‘ver van huis is’.

Deze voorstelling houdt ons een spiegel voor die veel leuke, vaker confronterende momenten oplevert. Doorheen het hele stuk voel je Kisteva’s vrouwelijke benadering van de werkelijkheid doorklinken nl die van verwerping, verandering, opstand. Het niet erkennen van het vreemde in deze ongelukkige samenloop van omstandigheden stevent af op een catastrofe. Het oude, gesymboliseerd door de theaterdirecteur (Tuur De Weert), exponent van mannelijke orde en wet, is ten prooi aan verwarring. ‘Hoe moet het nu verder?’, vraagt hij zich in een slotmonoloog vertwijfeld af. Zijn vrouw (Hilde Van Haesendonck), mee oorzaak van de chaos, probeert te redden wat te redden valt. Franz Marijnen ziet de continuiteit echter verzekerd: een ‘vreemdeling’ (Idy Mbenge) zet zich achter de vleugel en speelt virtuoos Scarlatti. 

Een project van Franz Marijnen met een internationale cast Alexandra Oppo, Tuur De Weert, Mark Vandenbos, Aïcha Cissé, Sachli Gholamalizad, Mostafa Benkerroum,Hilde Van haesendonck, Zukisa Nante,Idy Mbengue scenografie Marcos Viñals Bassols muziek en soundscape Alain Van Zeveren kostuums Joëlle Meerbergen technische leiding en lichtontwerp Felix Goossens techniek Bas Banen, Dieter Lambrechts een productie van t,arsenaal mechelen

Gerelateerd aan dit thema is de boeiende TED-talk van de Nigeriaanse schrijfster Chimamanda Ngozi Adichie over ‘The danger of a single story’.

Burgeroorlog in Oekraïne? Deze kaarten verklaren veel | Newsmonkey

51Kravchuk sprak het parlement toe in Kiev en windt er geen doekjes om: “Heel de wereld ziet dat we op de rand van een burgeroorlog staan. Er zijn parallelle staatsstructuren ontstaan in ons land, er is een de-facto opstand”, zegt hij, verwijzend naar de protestgroepen die de autoriteiten uit Kiev in heel het westen van Oekraïne gewoon de deur hebben gewezen. Ze controleren heel wat regionale administraties. “Dit is een revolutie. Het is een dramatische situatie. We moeten de confrontatie stoppen”, zegt Kravchuk. Vraag is of dat nog wel kan. Eind januari schreef Max Fisher van de Washington Post al een stuk waarin hij heel duidelijk het conflict duidde. De kaart hierboven legt in één oogopslag het probleem uit: heel het westen van het land stemde pro-Europa, heel het oosten stemde voor de president. Alle delen van het land waar Kiev de controle kwijt is, zijn pro-Europees.Als je kijkt naar de verkiezingsresultaten van Oekraïne sinds de onafhankelijkheid, zie je telkens hetzelfde patroon terugkomen. Het ene deel van het land stemt totaal anders dan het andere deel klinkt dit bekend in de oren?. In 1991, vlak na de onafhankelijkheid, viel dat nog mee. Maar sindsdien komt hetzelfde patroon steeds opnieuw terug: het westen stemt helemaal anders dan het oosten. via newsmonkey Burgeroorlog in Oekraïne? Deze kaarten verklaren veel.

NewsMonkey is de nieuwe nieuwssite van Mick Van Loon, Wouter Verschelden en Patrick Van Waeyenberge. NewsMonkey brengt breed populair nieuws en achtergrondverhalen, met altijd een focus op sociale media. ‘Het is de bedoeling om een totaal ander nieuwsaanbod te brengen dan wat de Vlaming tot nu toe gewoon is’, zegt Verschelden.‘Veel jonger, veel opener, met een journalistiek waarin de band tussen journalist en de lezer echt centraal staat. Die krijgt veel meer macht: wat gedeeld wordt via Twitter en Facebook, wat mensen écht goed vinden, stijgt in waarde op onze site.’ ‘NewsMonkey zal proberen journalistiek te opereren in de nieuwe wereld van de ‘digitale change generation’. ‘We willen laten zien dat er ruimte is voor kwaliteitsjournalistiek, entertainende, maar ook kritische en diepgravende. En dat dat perfect kan in een gratis model. We gaan zelfs laten zien dat je echt niet de lezer onder de advertenties moet begraven om dat te bereiken’, zegt Van Loon. (bron: Simon Demeulemeester in Knack 12/11/2013)

Een maand na de lancering van Newsmonkey haalt de nieuwssite ongeveer 12.000 unieke bezoekers per dag. Niet zo veel, maar wel geheel volgens schema, zegt managing director Patrick Van Waeyenberge. (bron: Jan Debackere in De Morgen 11/02/2014)

Via De Standaard online ‘a genuine cry for freedom’ :

UNESCO Culture Sector – Intangible Heritage – Immaterieel Erfgoed ‘Krakelingen en Tonnekensbrand’ Geraardsbergen (B)

 

The city of Geraardsbergen holds its annual market on the first Monday in March and celebrates the end of winter on Sunday eight days earlier, with the festival of Krakelingen and Tonnekensbrad. In the days before, shopkeepers decorate their windows, bakers bake special ring-shaped breads called krakelingen, and schoolteachers recount a tale explaining the origins of the ritual. On the day of the feast, a thousand-strong parade leaves the church of Hunnegem, led by the church dean and city councillors in historical costume. Carrying bread, wine, fish and fire, the participants make their way to Oudenberg Hill, climbing to the Holy Mary Chapel on the hilltop. Inside, the dean blesses the krakelingen and recites a prayer. The religious and secular authorities then drink wine from a sixteenth-century silver goblet containing tiny live fish, which has recently become a controversial custom. They then throw ten thousand krakelingen into the crowd, one containing a winning ticket. The prize is a golden jewel, especially created for the event. At night people gather again on the hill to light a wooden barrel, the Tonnekensbrand, to celebrate the arrival of spring. Spectators carry burning torches back down the hill to bring light to the city. The festive ritual yields a strong sense of continuity and historical awareness for its participants, evoking historical events and legends passed on from generation to generation via UNESCO Culture Sector – Intangible Heritage – 2003 Convention

Meer info op de website van de stad Geraardsbergen hier. Frank Jacobs deelde op zijn blog enkele foto’s van de editie 2014 die als thema had WWI

Child’s Pose – Calin Peter Netzer ****

 

Knack Club filmtickets loodsten me naar de Galeries Cinéma (Koninginnegalerij -Brussel) om deze Roemeense prent, winnaar van de Gouden Beer op de 63ste Berlinale, te gaan bekijken. Een ontegensprekelijk diepsnijdend portret van de Roemeense maatschappij, van de relatie tussen een moeder en haar enige zoon, van een familie en haar onherstelbaar verlies.

Andere beoordelingen:

De manier waarop deze heikele kwestie aangepakt wordt, is dramatisch zeer pakkend en overtuigend, waarbij actrice Luminita Gheorghiu, voor zover nodig, nog maar eens mag bewijzen dat dit wel degelijk háár film is. Een echte tour de force. (Jan Temmerman in De Morgen)

Economische ongelijkheid, klassenjustitie, onrechtvaardigheid, corruptie, regisseur Calin Peter Netzer schetst in ‘Child’s Pose’ (een weinigzeggende titel trouwens) een triest portret van zijn thuisland. Maar meer nog dan een sociaal drama is dit een sterk verhaal over de relatie tussen moeders en zonen en hoe lastig het is om je kroost los te laten. Cornelia is wel een extreem voorbeeld maar de geweldige hoofdactrice Luminita Gheorghiu zorgt ervoor dat je altijd perfect weet wat haar drijft en hoe ze denkt. Hoe onhebbelijk, hatelijk en onmenselijk ze zich ook gedraagt.(Ruben Nollet voor Cobra.be)

Child’s Pose, dat op het Filmfestival van Berlijn zowel de Gouden Beer als de Fipresci-prijs van de internationale filmkritiek won, valt met zijn welgestelde, maar geestelijk failliete hoofdpersonages gemakkelijk uit te leggen als een aanval op de Roemeense klassenmaatschappij. Toch zou het zonde zijn de film tot een sociaalkritisch pamflet te reduceren. Daarvoor is Netzers commentaar te subtiel en te zeer ingebed in de persoonlijke tragedie. Uiteindelijk werpt vooral de onderkoelde aanpak van die tragedie zijn vruchten af: wanneer Cornelia en haar zoon (om puur opportunistische redenen) dan toch de confrontatie met de ouders van het slachtoffer aangaan, hakt de emotionele climax na alle manipulaties, strategieën en omkoperijen er extra hard in. (Kevin Toma voor Volkskrant.nl)

Cornelia is in sync with the ruling class around the world who are rich, powerful, and able to influence control over others. Luminita Gheorghiu puts in a tour de force performance as this strong-willed mother who is determined to win back her son no matter what it takes. She hits high stride in the closing sequences of the film when she visits the working-class family of the boy he killed. Here the screenplay writer shows us how messy, sad, and noble the act of forgiveness is when it has to do with the sudden death of an adolescent.(Frederic&Mary Ann Brussat voor spiritualityandpractice.com)

Je n’ ai rien à te dire sinon que je t’aime – Liefdesbrieven – .mlm. – Brussel

AFFICHE-LETTRES-AMOUR-BE OK-2Que reste-t-il de nos amours? vraagt Dominique Marny zich af in het voorwoord van de catalogus van de tentoonstelling ‘Liefdesbrieven’ in het Museum der Letteren en Manuscripten  in de Koningsgalerij in Brussel. De catalogus is jammer genoeg slechts in het Frans verkrijgbaar maar anderzijds, welke taal bekt beter – ‘ma petite colombe adorée’, ‘ma petite bouche carré’, ‘ma merveille’ – om de tongen losser, de ogen vochtiger en de harten weker te maken. En wellicht is in geen enkele taal iets moeilijker te verwoorden dan het subtiele gevoel van liefde. Vooral de onbereikbare liefde door afstand of standenverschil, de clandestiene laat de hartstocht zo hoog oplaaien dat ze zich nog amper in taal laat vangen. De liefde verschijnt in deze brieven als een verleiding waaraan niet te weerstaan valt, een obsessie waarvan de briefschrijver niet wenst te genezen. Doorheen de eeuwen hebben beroemdheden geprobeerd om de essentie van hun liefde onder woorden te brengen op soms onooglijke kattebelletjes die de tand des tijd hebben getrotseerd. De beloftes op papier werden traceerbare blijvers en in handen van vreemden riskeren ze dan ook vaak tot belachelijke banaliteiten te verworden. Fernando Pessoa bevestigt dit trouwens wanneer hij meent dat ‘alle liefdesbrieven belachelijk zijn. Het zouden geen liefdesbrieven zijn als ze dat niet waren’, maar hij besluit toch ‘liefdesbrieven moeten wel, als de liefde bestaat, belachelijk zijn. Uiteindelijk zijn echter zij die nooit liefdesbrieven schrijven, belachelijk.’ Zelfs tijden, gevangen in een principiëel maatschappelijke korset, wisten overvloedig ruimte te scheppen voor sensuele epistolaire liefdesuitwisselingen. Ook de geschriften met adviezen en richtlijnen voor al wie zich op het liefdespad begaf, getuigen daarvan. ‘Liefdesbrieven’ bezondigt zich alleszins niet aan voyeurisme maar toont dat doorheen de eeuwen mensen van zeer verscheiden afkomst en herkomst compleet machteloos stonden in het aanschijn van een gevoel dat hen oversteeg.Waarom bewaarden ze hun brieven? Om bij het ouder worden er zich van te kunnen vergewissen ‘que l’on a été choisi(e) et adoré(e)? Het was Léon Bloy, Franse schrijver en essayist, die zijn vrouw Jeanne Molbech, dochter van de Deense dichter Christian Frederik Molbech en vriend van Ibsen, terecht zijn grote liefde betuigde met de woorden: “Je n’ai rien a te dire sinon que je t’aime.”

Nog tot 16 maart. Meer info over het museum vindt u hier

Alle poëzie dateert van vandaag – Charles Ducal | VAM

‘Alle poëzie dateert van vandaag’ is een versregel van Sybren Polet, Nederlands dichterducal_vandaag_resize_web en prozaschrijver. Het is ook de titel van het gedichtendagessay 2010. Dat essay is een zoektocht door het land van de poëzie op vier verschillende manieren: verhaal, betoog, brieven en gedichten. Charles Ducal concentreerde zich voor deze voordracht op het betoog. Enkele vragen die aan bod kwamen: wat is de essentie van poëzie, welke leeshouding vraagt poëzie, waarom haken vele lezers af zodra poëzie minder evident wordt, moet poëzie ‘begrijpelijk’ zijn, is poëzie in de eerste plaats een gevoelsuitstorting? Dit alles aan de hand van gedichten van diverse auteurs, die de vraagstelling concreet maakten. Tot slot las de dichter nog voor uit eigen werk o.a. de gedichten ‘Vuile voeten’ en ‘Begin’ uit Moedertaal(1994), ‘Bij het lezen van Lucas’ uit In inkt gewassen(2006), ‘Koningskinderen’, ‘Het dochtertje van J.’ en ‘Steen’ uit Toegedekt met een liedje(2009).

Ter gelegenheid van Ducals zestigste verjaardag sprak professor- emeritus Hugo Brems in 2012 een laudatio uit. In datzelfde jaar verscheen de verzamelbundel Alsof ik charles ducal - alsof ik er haast ben verzamelde gedichtener haast ben 1987 – 2012 (uitgeverij Atlas) waarover recensent Jan-Jakob Delanoy in Cutting Edge schreef: “Charles Ducals poëzie staat bekend als traditioneel en toegankelijk, wat waarschijnlijk komt door de grote herkenbaarheid van zijn gedichten. Menselijk inzicht ligt hiervan aan de basis en Ducal koppelt dit aan een groot mededogen. Deze poëzie ademt een grote noodzakelijkheid, is nooit zomaar schoonschrijverij. ‘Alsof ik er haast ben’ is dan ook een dankbare kans om het voorlopige universum van een van de grootste Vlaamse dichters in zijn geheel in huis te halen.” En Joop Leibbrand in Meander: ‘Alsof ik er haast ben’ is heel wat meer dan licht gestuif. Het is een bundeling die Ducal de enige plaats in het poëzielandschap geeft die hem recht doet: vooraan, waar hij met kop en schouders uitsteekt boven al die de laatste jaren omhooggeschreven mindere goden.

download (2)Charles Ducal, nom de plume van Frans Dumortier, Vlaams dichter en prozaschrijver (°1952) studeerde Germaanse filologie in Leuven. Hij was jarenlang werkzaam als leraar Nederlands.
Als dichter debuteerde hij met Het huwelijk (1987), in 1989 gevolgd door De hertog en ik. Die laatste bundel werd bekroond met de Prijs van De Vlaamse Gids en de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. Op 29 januari, gedichtendag, werd hij officieel aangesteld als Dichter des Vaderlands.

%d bloggers liken dit: