Van een buurtfeest, van Siska en van de Brusselse brandstapel anno 1595 …

scannen0001Een buurtfeest is een ideale gelegenheid om je buren wat beter te leren kennen. Met die bedoeling namen enkele inwoners van de wijk Berg Heide (Kampenhout) het initiatief om op 28 juni een themafeest te organiseren. Dat thema was snel gevonden want geloof het of niet ooit leefde er een ‘heks’ op de Bergse Heide. Josyne Franciska Van Vlasselaer werd in 1536 op de Heide geboren. Ze had naast haar wettelijke echtgenoot Arnoldus Van Beethoven met wie ze vier kinderen had ook een minnaar en twee buitenechtelijke dochters. Dat gedrag viel bij haar man en de lokale DSC01190bevolking niet in goede aarde. In de zomer van 1595 werd ze beschuldigd van hekserij, gemarteld en op 13 september 1595 op de brandstapel terechtgesteld. Dit historisch gegeven bracht de organisatoren op het idee om het buurtfeest in het teken van deze ‘Siska’ te plaatsen, een voorouder trouwens van Ludwig van Beethoven. De Nederlandse auteur Maarten ’t Hart gelooft dat er ook vandaag nog heksenprocessen bestaan. Het proces van de Haagse verpleegkundige Lucia de Berk – veroordeeld tot levenslang op basis van statistische rekensommen en kettingbewijzen maar na heropening van de zaak in 2010 vrijgesproken – vertoonde volgens hem gelijkenis  met het proces van onze Josyne Franciska Van Beethoven:

Op 5 augustus 1595 werd te Kampenhout de 50-jarige Josyne van Beethoven gearresteerd. Dorpelingen beschuldigden haar ervan dat zij met de duivel een verbond had gesloten. Vier keer was, juist op het moment dat zij langsliep, een paard plotseling gestorven. Ze werd overgebracht naar de gevangenis van Brussel. Daar liepen nieuwe beschuldigingen binnen. Toen ze langs een stoeterij stapte, vertelde een nieuwe getuige, had een paard spontaan bloed gepiest en was aan een koliek gestorven. Een boer wist te vertellen dat de melk van één zijner koeien reeds zuur uit de uier was gekomen toen Josyne voorbijkwam.Josyne van Beethoven had net zo’n karakter als haar beroemde nazaat. Onverschrokken ontkende ze alle beschuldigingen. Je had toen nog geen Pieter Baan centrum, maar wel de Pijn Bank. Daar werd ze net zo lang gemarteld tot ze bekende dat ze een heks was. Eind september werd zij op de Grote Markt van Brussel levend verbrand. Aan de vooravond van haar terechtstelling slikte ze vergeefs potscherven in de hoop daaraan te overlijden. [bron: Een hedendaags heksenproces – Maarten ’t Hart – archief nrc.nl.]

Voor onze buurt werd het echter een gezellige avond, al zat het weer niet helemaal mee. Een gegrilde hap, een drankje, een zakje lekkere kersen, een toetje voor wie daar zin in had, een tombola-altijd-prijs en … het brandstapelmoment. Zo leerde jong en niet meer zo jong, nieuw en niet meer zo nieuw in de buurt elkaar beter kennen. Dank aan het organiserend comité!

Het sambavoetbalwoordenboekje en het INL

download (6)Het wereldkampioenschap voetbal van 2014 heeft weer een heleboel neologismen, nieuwe woorden, opgeleverd. Het juichpak is al weken uitverkocht in Nederland, in België is wilmotsing een heuse internetrage, broekjesruilen is het nieuwe shirtjesruilen en in Brazilië, waar het allemaal gebeurt, wordt voor het eerst doellijntechnologie toegepast. Hoog tijd voor een overzicht van de nieuwe WK-woorden: het sambavoetbalwoorden-boekje. Mis je WK-neologismen in dit overzicht? Geef ze dan aan ons door! Verstuur een tweet met de hashtag #voetbalwoord of mail naar secretariaat@inl.nl  [bron: INL- Sambavoetbalwoordenboekje]

Fietslus (fietsknooppunten) door Dijleland

Fietslus (fietsknooppunten) door Dijleland – Fietsroute – Routebeschrijving | RouteYou.

DSC01147

Een zomerse zondagmiddag maar net niet te warm om een fietstocht te maken door het Dijleland langs mooie natuurplekjes, met mijn route op het fietsframe (handig zonder kaart) lekker makkelijk en ontspannend zo’n 39 km wegfietsen. En onderweg dichters-, missionarishoekjes en kunstgalerijen passeren, erfgoedverhalen lezen, een trein voorbij horen denderen, leren waar steenuiltjes nesten bouwen, waar de kievit zijn lievelingsplekje heeft en wat er op ‘Den Amer’ (Ninde) vroeger gebeurde. De klaprozen vermiljoenrood. Midzomer is dat!

DSC01169

 

Totta – Echt waar – Riikka Pulkkinen*****

download (5)Totta (2010) van de Finse schrijfster Riikka Pulkkinen, – door Annemarie Raas voor De Arbeiderspers naar het Nederlands vertaald als Echt waar (2011) 340 blz – is een bijzondere roman. Behalve dat de auteur je onderdompelt in het Finse alledaagse leven, zowel het landleven als dat in de stad Helsinki en je laat kennismaken met drie generaties vrouwen, ontspint zich in deze roman ook een bijzonder mooi spiegelverhaal – gesitueerd in de ‘roaring sixties’ – waarin fantasie en realiteit elkaar aankijken. Elsa, een succesvol psychologe, is stervende. Nadat ze de diagnose heeft gekregen wordt ze thuis verzorgd door haar man Martti – de kunstenaar Ahlkvist – haar dochter Eleonoora, arts, en oudste kleindochter Anna. Anna komt tijdens één van de middagen met  oma Elsa toevallig te weten dat er ‘een andere vrouw’ in opa’s leven geweest is. Deze verzwegen liefdesgeschiedenis van de studente Eeva, het kindermeisje, met de gehuwde kunstenaar Martti wordt vanaf dat ogenblik in de fantasie van Anna en door de gesprekken met haar opa tot een zeer persoonlijk, eigen verhaal.  Het motto van de Deense Isak Dinesen alias Karen Blixen: Een mens kan al het verdriet verdragen als het deel uitmaakt van een verhaal of als er een verhaal over wordt geschreven, dat Pulkinnen haar roman meegeeft, verwijst naar die dubbelheid van het ‘ware’ images (5)fantasieverhaal. Net als het motief: Wij zijn van dromen gemaakt, en dromen zijn gemaakt van ons (Jean-Luc Godard, Pierrot le Fou (1965)). De kracht van deze roman ligt in de fijnzinnige wijze waarop een stervensverhaal uitgroeit tot een onthullingsverhaal waarin de lezer met mondjesmaat duidelijk wordt gemaakt dat in een leugen, zowel liefde als genade schuil kan gaan. 

Enkele passages:

‘Ik ga dood, wist u dat?’ zei de vrouw. [een toevallige ontmoeting in de cafetaria van het ziekenhuis] Ze keek hem berustend in de ogen, roerde in haar koffie. Hier werd de onopgesmukte waarheid verteld. Om één of andere reden werden op deze plek, waar een hart een hart was en een lever een lever, en een voornemen een voornemen, maar waar aan een academische titel evenveel waarde werd gehecht als aan een gerucht, alleen zinnen uitgesproken die de volledige waarheid bevatten.(53)

‘Ik [Martti] heb meer van haar [Eeva] gehouden dan van wie ook, al heb ik tegenwoordig het gevoel dat het allemaal een droom is geweest. Of misschien heb ik evenveel van mijn vrouw gehouden, maar op een andere manier. Het is anders wanneer het echt waar is.’ (54)

Het was al donker geworden toen ze [ Martti & Eeva ] naar het metrostation liepen, en geen van beiden hoefden ze hardop te zeggen wat ze allebei dachten: het leven , hoe gelukkig ook, is in werkelijkheid altijd pretentielozer dan in je dromen. Maar het is wel gewichtiger.(190)

Ze [Eleonoora] kijkt me [Eeva] smekend aan, en precies op dit moment begint binnen in haar het gevoel te ontkiemen dat later kenmerkend voor haar zal zijn. Langzaam maar zeker, in de loop van tientallen jaren, zullen de scènes die zich in het schimmenspel van haar kinderjaren hebben afgespeeld haar tot een bezorgde vrouw maken, die haar onzekerheid verbergt achter ordelijkheid en vriendelijke woorden en die haar verlangen naar tederheid alleen aan haar man kan communiceren door ziek te worden. Ze krijgt koorts wanneer haar chef haar berispt op het werk. Wanneer haar dochters haar onredelijke verwijten naar het hoofd slingeren, wat dochters nu eenmaal doen, krijgt ze migraine. Ze ligt in de verduisterde kamer, het licht dat tussen de gordijnen op haar valt doet haar overgeven.(199)

Ze [Eleonoora] was samen met moeder in de keuken bezig salades te maken. Moeder had een paar vuurrode pumps aangetrokken en scheurde met een tevreden gezicht blaadjes sla boven de kom. ‘Een vrouw heeft in haar leven twee dingen nodig: humor en rode pumps,’ zei ze. ‘Een doctorsgraad strekt tot aanbeveling maar is niet onontbeerlijk.’ (201)

‘Ironie past bij me. Dat heb ik gemerkt. De mensen willen vaak dat ik over de vergeving van de liefde spreek, maar ik ben tot de conclusie gekomen dat dat onderwerp alleen geschikt is voor mannen met een baard.’ [Elsa] (202)

Maar hij [Martti] zegt niets tegen me [Eeva], onze ruzie is ditmaal hardnekkig. Ze verspreidt zich door de kamers en over de drempels heen, vult alle hoeken en gaten, alsof het een rijzend deeg betreft dat op hol is geslagen.(235)

‘Maar een mens moet genadig zijn voor zichzelf. Als er geen naïviteit bestond, zou alles altijd bij hetzelfde blijven. Er komt geen verandering tot stand als er niet eerst iemand is die daarover droomt. Maar toch denk ik vandaag de dag dat echte revoluties een leven lang duren; altijd stilletjes, en ze vinden plaats wanneer niemand kijkt.’ [Kerttu Palovaara alias Katariina Aavamaa vriendin van Eeva] (279)

 

 

Wegdromen in De Groene Vallei | Oost – Midden – Brabant (B)

Dia2De Groene Vallei (mijn heimat) vormt een oase in het drukbevolkte gebied tussen Leuven, Brussel en Mechelen. Het is een groot en divers gebied met moerassen, bossen, graslanden, akkers en weidse vergezichten. De plantenrijkdom behoort tot de Europese top en vele van de  planten zijn zeldzaam in Vlaanderen of komen alleen nog hier voor. De aanwezigheid van kwel (opstuwend grondwater) zorgt voor natte gronden die bovendien op heel wat plaatsen kalk bevatten. Op die kalkrijke vochtige graslanden groeien zeldzame soorten zoals orchideeën die er dankzij het natuurbeheer nog welig groeien. Ook de fauna spreekt tot de verbeelding. Hier ontmoet je de nachtegaal, blauwborst, houtsnip, havik, ijsvogel, ree, vos, hermelijn, libellen, vlinders … Natuurpark De Groene Vallei biedt schitterende mogelijkheden voor iedereen die van de natuur wil genieten. Stel je voor: een wandeling door moerassen en bossen, wandelen op houten plankenpaden die zich langs bomen, stronken, vijvers en grachten slingeren. In De Groene Vallei krijg je hier en daar een echt gevoel van wildernis. Hier willen we plaats bieden aan natuur en beleving, aan mensen, dieren en planten. Op dit ogenblik liggen er in de regio al veel natuurgebieden. Die willen we met elkaar verbinden tot het Natuurpark De Groene Vallei zodat die kan uitgroeien tot het groene, kloppende hart van Vlaanderen. [bron: Wegdromen in De Groene Vallei.]
DSC00638
DSC00649DSC00652

Woorden zijn als poezen … | Marc van Oostendorp – Neder-L

 

We kwamen te spreken over het woord voor thee in de Nederlandse gebarentaal. Je houdt je ene hand in een C-vorm, rechtop. De wijsvinger en duim van je andere hand druk je tegen elkaar en beweeg je op en neer boven de holte die je met je ene hand suggereert.Het geheel ziet er met enige goede wil uit alsof je in je ene hand een mok houdt en met de andere hand een theezakje op en neer beweegt in het water in de mok. Bovendien betekent de vorm van de ene hand op zichzelf, buiten het gebaar voor thee, ‘cilinder’ in Nederlandse gebaar. De vorm van de andere hand betekent ‘klein, subtiel object’.Geeft nu het gebaar voor thee de betekenis van dat woord weer? Wat betekent thee eigenlijk? We stuitten op het eeuwige probleem: dat voor geen enkel woord gezegd kan worden wat het precies betekent. Hoe lang je ook probeert, sluitende definities zijn niet te geven.Woorden zijn als poezen: de hele dag liggen ze te dromen op de bank, maar zodra jij ze even wil vasthouden, worden ze onrustig en schieten ze de tuin in. Lees verder op Neder-L: Het gebaar voor ‘thee’.

“Those who cannot remember the past are condemned to repeat it.” – George Santayana

foto AFP via DS
foto: AFP via DS

Het is de 25ste verjaardag van het Tiananmenprotest, helaas best bekend om zijn bloedige einde toen de communistische partij genoeg had van de vraag om democratie en gewapende militairen inzette tegen zo goed als ongewapende studenten. Acht dingen die je moet weten.*

In Hongkong hebben tienduizenden mensen de doden van het Tiananmenplein herdacht. Op het plein in Peking waar exact 25 jaar geleden het studentenprotest bloedig neergeslagen werd, viel vandaag vooral de indrukwekkende politiemacht op. “De autoriteiten hebben er alles aan gedaan om deze verjaardag niet te doen plaatsvinden”, stelt correspondent Stefan Blommaert in Peking.**

download (4)[1989] De eerste keer dat ik het plein betrad, was ik zwaar onder de indruk. De massa demonstranten oogde onoverzichtelijk. Ik herkende ook de sfeer die ik niet lang daarvoor had meegemaakt tijdens de hoogdagen van de glasnost in de Sovjet-Unie: het enthousiasme, de publieke discussies, de drang naar vernieuwing, de afkeer van de gevestigde macht. De hitte op het plein overdag was ondraaglijk. Vrijwilligers kwamen rond met water. Hulpposten moesten ontelbare ziek geworden demonstranten opvangen. Er was intussen een hongerstaking begonnen om de eisen kracht bij te zetten, het maakte de situatie er niet makkelijker op. Het contact dat ik had met de weinige studenten die Engels spraken, was soms emotioneel. Als westers journalist werd ik op handen gedragen. Iemand noemde me een held, omdat ik van zo ver kwam. Ze wisten toen nog niet dat zíj de helden waren.***

Denkt u dat het bloedbad zich kan herhalen?

Catherine Vuylsteke: “Niet echt. Het conflict speelt zich momenteel eerder af op het internet. De relatie tussen de overheid en de burgers moet je zien als een kat- en muisspel, als Tom & Jerry. Tom wordt slimmer in bijvoorbeeld het verder uitbreiden van de hele censuurmachine, maar Jerry wordt ook slimmer in het ontwijken ervan. De ontevredenheid blijft zeer reëel. Buitensporige repressie houdt protest niet af. Integendeel, de kans op gewelddadige uitbarstingen wordt groter. Kijk maar naar de aanslag op de markt in Urumqi twee weken geleden. 39 doden, dat zagen we in geen jaren.” ****

Bronnen:

*    newsmonkey: 25 jaar na het Tiananmendrama: 8 dingen die je moet weten

**   deredactie.be: Hongkong herdenkt Tiananmen, Peking hult zich in stilzwijgen

***  deredactie.be: For the sake of nostalgia

**** Knack: ‘De hoop op politieke verandering stierf op het Tiananmenplein, sindsdien is er een veilige zucht naar materieel gewin

 

%d bloggers liken dit: