Van een buurtfeest, van Siska en van de Brusselse brandstapel anno 1595 …

scannen0001Een buurtfeest is een ideale gelegenheid om je buren wat beter te leren kennen. Met die bedoeling namen enkele inwoners van de wijk Berg Heide (Kampenhout) het initiatief om op 28 juni een themafeest te organiseren. Dat thema was snel gevonden want geloof het of niet ooit leefde er een ‘heks’ op de Bergse Heide. Josyne Franciska Van Vlasselaer werd in 1536 op de Heide geboren. Ze had naast haar wettelijke echtgenoot Arnoldus Van Beethoven met wie ze vier kinderen had ook een minnaar en twee buitenechtelijke dochters. Dat gedrag viel bij haar man en de lokale DSC01190bevolking niet in goede aarde. In de zomer van 1595 werd ze beschuldigd van hekserij, gemarteld en op 13 september 1595 op de brandstapel terechtgesteld. Dit historisch gegeven bracht de organisatoren op het idee om het buurtfeest in het teken van deze ‘Siska’ te plaatsen, een voorouder trouwens van Ludwig van Beethoven. De Nederlandse auteur Maarten ’t Hart gelooft dat er ook vandaag nog heksenprocessen bestaan. Het proces van de Haagse verpleegkundige Lucia de Berk – veroordeeld tot levenslang op basis van statistische rekensommen en kettingbewijzen maar na heropening van de zaak in 2010 vrijgesproken – vertoonde volgens hem gelijkenis  met het proces van onze Josyne Franciska Van Beethoven:

Op 5 augustus 1595 werd te Kampenhout de 50-jarige Josyne van Beethoven gearresteerd. Dorpelingen beschuldigden haar ervan dat zij met de duivel een verbond had gesloten. Vier keer was, juist op het moment dat zij langsliep, een paard plotseling gestorven. Ze werd overgebracht naar de gevangenis van Brussel. Daar liepen nieuwe beschuldigingen binnen. Toen ze langs een stoeterij stapte, vertelde een nieuwe getuige, had een paard spontaan bloed gepiest en was aan een koliek gestorven. Een boer wist te vertellen dat de melk van één zijner koeien reeds zuur uit de uier was gekomen toen Josyne voorbijkwam.Josyne van Beethoven had net zo’n karakter als haar beroemde nazaat. Onverschrokken ontkende ze alle beschuldigingen. Je had toen nog geen Pieter Baan centrum, maar wel de Pijn Bank. Daar werd ze net zo lang gemarteld tot ze bekende dat ze een heks was. Eind september werd zij op de Grote Markt van Brussel levend verbrand. Aan de vooravond van haar terechtstelling slikte ze vergeefs potscherven in de hoop daaraan te overlijden. [bron: Een hedendaags heksenproces – Maarten ’t Hart – archief nrc.nl.]

Voor onze buurt werd het echter een gezellige avond, al zat het weer niet helemaal mee. Een gegrilde hap, een drankje, een zakje lekkere kersen, een toetje voor wie daar zin in had, een tombola-altijd-prijs en … het brandstapelmoment. Zo leerde jong en niet meer zo jong, nieuw en niet meer zo nieuw in de buurt elkaar beter kennen. Dank aan het organiserend comité!

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

1 thought on “Van een buurtfeest, van Siska en van de Brusselse brandstapel anno 1595 …”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s