Artefact – You must change your life – STUK – Leuven ****

Artefact is een kunstenfestival waar (beeld) cultuur, actualiteit en wetenschappelijke uitdagingen centraal staan. Het loopt van 11/02 tot en met 22/02/2015 op verschillende plaatsen in Leuven.

‘Het thema You Must Change Your Life verwijst naar het gelijknamige boek van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk. Daarin wijst hij ons op de ethiek van het mens-zijn. De mens neemt geen genoegen met het leven zoals het hem gegeven is. Hij oefent zich voortdurend om het te veranderen. Sloterdijk ziet de mens als een acrobatisch wezen dat door zijn antropotechnische kwaliteiten (=de techniek van het mens-zijn) tot bovenmenselijke handelingen in staat is. Hij balanceert voortdurend tussen vallen en opstaan en tracht door rituelen, oefening en training zijn natuurlijke conditie te overstijgen. Sloterdijk ziet in dat oefenen een manier om de ‘immuniteit’ aan te scherpen: gevaren van buitenaf kunnen daadwerkelijk worden afgeweerd.’

DSC01637

Sloterdijk haalde de titel van zijn boek uit het gedicht Archaïsche Torso van Rainer Maria Rilke. Deze schreef het gedicht toen hij in het Louvre een sculptuur zag van een torso van Apollo. Het beeld is onafgewerkt en gedeeltelijk verweerd. Voor Rilke zijn juist die kenmerken een bevestiging van het feit dat het beeld ‘echt’ is. Niet de sculptuur ‘an sich’ is belangrijk maar wel wat het uitstraalt. In de laatste strofe van het gedicht lijkt het beeld hem aan te spreken en te sommeren om zijn leven te veranderen. Rilke komt tot inzicht dat het ‘echte’ ingekapseld zit in het ongedefinieerde en het veranderlijke. Het werk Captives”BO4 verwijst naar het idee ‘onaf’ en ‘echt’.

DSC01638

‘In de lijn van Sloterdijks analyse benadrukt neurowetenschapper Israel Rosenfield soortgelijke, maar meer materiële (fysiologische/lichamelijke) kwaliteiten van het mens-zijn. Rosenfield bestudeert de werking van het brein en het geheugen. Hij benadrukt dat beiden zich evolutionair hebben ontwikkeld om het lichaam voort te bewegen. De wereld zoals we die kennen is een driedimensionale constructie van de ruimte die wordt ‘uitgevonden’ door ons brein en die we voortdurend met onze zintuigen aftasten. Dat idee vertoont veel gelijkenissen met Sloterdijks visie op de antropotechnische capaciteiten van de mens. De drang naar immuniteit en beweging en het herscheppen van de ruimte spelen ook voor Rosenfield een belangrijke rol om de werking van het brein en het geheugen te begrijpen. Volgens hem slaat ons geheugen niets op, maar creëert ons brein een dynamisch netwerk van verbintenissen die opgeroepen kunnen worden via triggers van buitenaf (situaties).’ 1

DSC01641

De gratis, uitgebreide expo toont kunstwerken op het scherp van de snee: een antieke sofa die op één poot balanceert (Balance from within – Jacob Tronski (US), hoofden die zijn vormgegeven op basis van gevonden DNA (Stranger Visions – Heather-Dewy-Hagborg (US), een sublieme ervaring in een licht- en klankinstallatie (Planescape – Wolfgang Bittner (AT) – Lyndsy Housdon (UK) – Yoko Seama (JP) – Jeroen Uyttendaele (BE), een stripverhaal over de geschiedenis van het DNA (Israel Rosenfield (US), Edward Ziff (US) & Borin van Loon (UK) … waarbij het zoeken naar een balans, het creëren van een ruimte en het lichaam centraal staan.

‘Vertrekkende van Rosenfields en Sloterdijks pleidooi voor verandering en aanpassing, stelt Artefact vragen bij het menselijk vermogen tot zelfoverstijging. Waar liggen de grenzen van de menselijke plasticiteit en hoe bewerkstelligen we een waarlijk nieuwe verhouding tot de buitenwereld? Gaat het hierbij in de eerste plaats om een zelf geïnitieerde verandering (Sloterdijk) of om externe omstandigheden (Rosenfield)?’ 2

‘In tegenstelling tot wat men zou verwachten, is You must change your life geen imperatief die aangeeft hoe je je leven moet veranderen. Het is een pleidooi voor de plastische mens. De mens die steeds moet veranderen om te overleven maar ook de mens die wil veranderen om zichzelf te overtreffen. Niets staat stil, alles is altijd in beweging en de mens beweegt mee.’ 3

  1. Artefactwebsite
  2. Artefactwebsite
  3. Artefactwebsite

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s