Wie ziet door het bos de bomen niet meer ?

IMG_2157

Ach, ach de golf van kritiek die Minister Joke Schauvliege sinds haar boude uitspraak gisteren weer op gang trok, is pijnlijk. Elke dag verdwijnt 6 hectare Vlaamse grond onder beton of asfalt, aldus Michel Vandersmissen in Knack. Dat is niet weinig. Terwijl de Boerenbond onder het motto ‘Stop de waanzin – Boeren eisen volwaardige toekomst’, een nationale affichecampagne startte die volgens hen op een “sprekende en kleurrijke manier de vinger op de wonde legt”. Ze willen de burger alarmeren over de gevolgen van de vergroeningspolitiek die vandaag over het platteland raast. Een politiek die volgens hen zonder onderscheid van grootte of aard honderden bedrijven elke toekomst dreigt te ontnemen. Ik geloof ten stelligste dat er in dit verband alternatieven mogelijk zijn. Wie slim omschakelt zal kunnen surfen op de brede basisgolf van vergroening en bewuster leven.

Van jaar tot jaar zie ik trouwens in mijn buurt het aantal wandelaars, fietsers, joggers en ruiters toenemen omdat men, vermoed ik, in  deze groene plattelandszone waar de trage wegen druk gebruikt worden, met het nabijgelegen Steentjes- en Schiplakenbos  o.a. “naar de bomen kan kijken” om zijn werkstress kwijt te raken. Daarenboven heeft een nieuwe Amerikaanse studie aangetoond dat mensen die vaker in “een groene omgeving komen” langer en wellicht ook  meer ontspannen leven. Dat meer mensen op een kleine afstand van hun woonomgeving van natuur en bos kunnen genieten is toch prachtig. Wie bovendien  meent dat een boom slechts hakhout oplevert, moet beslist Het verborgen leven van bomen van de Duitser Peter Wohlleben lezen. Een absolute aanrader voor onze Vlaamse Minister van Omgeving, Landbouw en Natuur.

 

The Green Road – Het groene pad – Anne Enright*****

Anne Enrights  ontroerende zesde roman keert terug naar het thema van haar Bookerprijswinnende The Gathering: een Ierse familie wordt door de omstandigheden gedwongen tot confrontatie met conflict, verlies en verandering.

het-groene-pad-anne-enright-boek-cover-9789023492092The Green RoadHet groene pad (2015)  –  vertaald naar het Nederlands voor De Bezige Bij door Molly van Gelder – speelt zich af in het graafschap Clare. De auteur heeft gekozen, zo vertelt ze in een nawoord, om de stad waar haar personages wonen, niet te noemen: ” Hiermee wil ik benadrukken dat dit een fictief verhaal is, bewoond door fictieve personages”  Het geeft  de lezer de mogelijkheid een rijkelijk opgeroepen landschap te bewonen, dat van het Ierland uit het recente verleden en daaronder het Ierland van de mythe.

Enrights saga confronteert de lezer met de matriarch Rosaleen Madigan, geboren Considine, en wellicht genoemd naar de heldin uit een populair Iers volkslied. Ook de groene weg van de titel van de roman is zowel een bestaande track over de Burren in County Clare  als een rotsachtig pad dat Rosaleen moet betreden in haar eigen ziel.

De vorm van de roman belichaamt perfect het thema van barsten en kloven in de (familie)relaties.  De roman begint met ons Rosaleen Madigans ruzieënde kinderen voor te stellen  naar rato van een hoofdstuk voor elk.  In het eerste fragment, Ardeevin 1980, wordt de jongste dochter Hanna door haar grootmoeder Madigan om een boodschap naar oom Bart Considine, apotheker, gestuurd. Haar moeder ligt dan al een paar weken in bed nadat ze van haar oudste zoon Dan te horen kreeg dat hij priester-missionaris wil worden. Later in de roman wordt Hanna, nu een mislukte actrice in Dublin, voorgesteld als in de war gebracht door haar eigen moederschap. Haar manier van ontsnappen is depressief worden, vluchten in de drank en in rond geduwd worden door haar ruwe partner.

Enright tovert een verdwenen tijd terug  in scherpe close-ups van details. Hanna onderzoekt haar stadje met de intensiteit van een visionair: “Daarna kreeg je de winkels: de manufactuur met de grote ruit, omrand met geel cellofaan; de slager met zijn vleesbakken, omlijst met bebloed kunstgras; en na de slager de zaak van haar oom, en van haar grootvader vóór hem: Apotheek en Drogisterij Considine.” (blz. 10) Ze bereikt de apotheek, met  “flesjes 4711 en badzeep van Imperial Leather in crème en donkerrode doosjes.” (blz. 12) Er heerst een vete tussen de Considines en de Madigans: “Emmet [Hannes jongste broer] zei dat opa Madigan in de Burgeroorlog was neergeschoten en dat opa Considine toen geweigerd had hem te helpen.”(blz. 29). Rosaleen Considine  is in de ogen van haar familie beneden haar stand getrouwd.

Het tweede hoofdstuk, New York in 1991, onthult Dan als een gerateerde priester in de New Yorkse gay scene. Het vertelperspectief wisselt van derde persoon naar een eerste persoon meervoud “wij’, waarbij een roddeltoon wordt aangeslagen die typisch is voor de freewheelende en opschepperige New Yorkse gay subcultuur van die tijd.

Dans broer, Emmet, die we ontmoeten in 2002, heeft een vluchtweg van ouders en familie gevonden die leidt tot Ségou in Mali, waar hij een zelfbewuste hulpverlener wordt , vol zelfspot: “Met een opgelucht gevoel reisde hij af naar de hoofdstad voor een week lang opgestopt verkeer en een enigszins beschermd verblijf met de mannen van de regering en de VN en de Voedsel- en Landbouworganisatie. Bamak was niet bepaald het vliegveld van Genève, maar het was evengoed een hele overgang. Emmet dacht soms dat hij een mooi kantoor zou willen met airco, Nespresso en Skype, maar dan dacht hij weer dat zijn zenuwinzinking door een mooi kantoor met airco haar kans schoon zou zien.” (blz. 115) Emmet probeert zijn koel te bewaren wanneer hij zich bezighoudt met de complicaties van het postkoloniale leven en wordt daarbij niet bepaald geholpen door zijn vriendin Alice, wanneer die een  schurftige hond adopteert die meer te eten krijgt dan het huispersoneel.

In tegenstelling tot haar broers en zussen, leidt Constance een ogenschijnlijk gewoon leven. Werk, echtgenoot, kinderen lijken haar te bepalen. We ontmoeten haar eerst in 1997, ze moet een mammogram ondergaan voor een verdachte tumor. Zij heeft een plichtsgetrouwe haat-liefde relatie met haar moeder Rosaleen, staat open voor het vreemde in alle mensen die ze ontmoet, koestert de eigenaardigheden van het dagelijks leven en het geheim van de echtelijke erotiek. Ze is de stille heldin-martelares.

In een tweede deel worden dan al deze diasporaleden van de Madiganfamilie samengebracht rond de kerstdis omdat ze vernomen hebben dat hun zesenzeventigjarige moeder besloten heeft de ouderlijke woning te verkopen en bij haar dochter in te trekken. Het traditionele familiefeest veroorzaakt echter een uiterst onaangename komische climax die dreigt uit te draaien op een catastrofe. Elk familielid ziet nadien op zijn manier de realiteit in en de onvolkomenheid van moederliefde. Bij hun zoektocht naar een andere woning voor Rosaleen tekenen Constances woorden de realiteit van die relatie: “ Toen Constance haar voor de laatste keer van het ziekenhuis in Limerick ophaalde, reden ze terug over de boogbrug langs Ardeevin. De ramen aan de voorkant waren dichtgetimmerd en het hek hing open, maar Rosaleen leek het huis niet te zien, het leek wel alsof het nooit had bestaan. Die avond ging Constance terug om wat rozen te plukken uit de verwaarloosde tuin en ze kwam doodmoe en alleen terug. Het ideale huis bestond niet, hoe zou het ook? Je kon het Rosaleen immers nooit naar de zin maken. Iedereen sloofde zich uit om haar tevreden te stellen, maar iedereen schoot tekort.”(blz.312)

Het groene pad bracht me terug naar de buitengewone en unieke natuur van county Clare, waar Anne Enright deze roman schreef op een moment dat ze zichzelf, in een midlife crisis, probeerde terug te vinden. Lange wandelingen langs het groene pad met de Atlantische Oceaan in haar blikveld, inspireerden haar. De onopgesmukte, vaak rauwe realiteit van haar proza ademt de Ierse ziel.

ESC: Cute, spontaneous, talented Laura Tesoro (B), controversial winner Jamala (UKR)


Don’t ask me why the sun is shining
Long after the day is done
The evening falls, the bright lights
Bring out the best in me, I see

Massive walls weighing down the people all around
But they don’t seem to mind at all
And I will try to stand my ground, won’t be bound
And bring out the best in me

What’s the pressure?
You will grow, you will know in the end
That this is fiction
It’s in your mind, live your life instead

Don’t ask me why the sun is shining
Brings me all the joy and hope in life
Even though these rules they, they try’na take over me
Try’na take over me, I see

Massive walls weighing down people all around
But they don’t seem to mind at all
I will try to stand my ground, won’t be bound
And bring out the best in me

What’s the pressure?
You will grow, you will know in the end
That this is fiction
It’s in your mind, live your life instead

What’s the pressure?
This is fiction
It’s in your mind, live your life the best

You gotta do what you wanna do
You gotta be who you wanna be
So tell me, what’s the pressure?

What’s the pressure?
And this is fiction
It’s in your mind, live your life instead

Now what’s the pressure?
You will grow and you will know in the end
That this is fiction
It’s in your mind, live your life the best

Composed by Sanne Putseys (Selah Sue), Birsen Uçar. Lyrics by Sanne Putseys (Selah Sue), Louis Favre, Yannick Werther.

Meer info over het Eurovisionsongfestival: www.songfestival.be

Buitenlandse pers over de winnares van het songfestival, Jamala (Oekraïne) met het nummer “1944”:

Spiegel online Kultur -“Nachdem die ukrainische Sängerin Jamala im Finale des Eurovision Song Contest Australien und vor allem den russischen Publikumsliebling Sergey Lazarev auf die Plätze verwiesen hatte, meldete sich der ukrainische Präsident Petro Poroschenko zu Wort.

“Heute hat mit Jamalas Stimme das ganze ukrainische Volk gesprochen. Die Wahrheit hat wie immer gesiegt”, schrieb der Staatschef auf Twitter. Er nutzte die Gelegenheit für das Versprechen, in seinem Land zügig mit dem kommunistischen Erbe aufzuräumen, das sei “eine Frage der politischen Sicherheit”.

Der Kiewer Bürgermeister Vitali Klitschko sagte: “Ich bin unglaublich stolz auf die Ukraine, und ich bin Jamala dankbar für diesen Sieg, der für uns alle heute wichtig ist.” Er lud für 2017 zum ESC nach Kiew ein, als einen möglichen Austragungsort nannte er das Olympiastadion.” 

The Telegraph – Ukraine have won Eurovision with a political, heartfelt and serious song about something with intense personal meaning to the singer, Jamala. It’s a song about Stalin’s forced deportation of Crimean Tatars, including members of Jamala’s own family, in 1944.

In the run-up to the contest, Russia complained that Ukraine shouldn’t be allowed to sing this particular song, as Eurovision generally bans overtly political songs, not least when they have contemporary resonances like this.

But Jamala was eventually cleared to compete, and in the end she ended up going head-to-head with pre-contest favourite Russia’s Sergey Lazarev for the title.  Her win proves that emotional and high-quality music can triumph at Eurovision, and the contest will always have a political element, no matter how much the organisers try to pretend it’s about music above all else.

Le Monde – Le pays, meurtri par un conflit dans l’Est et l’annexion de la péninsule de Crimée par son voisin russe, en 2014, aura fait de cette émission une véritable tribune politique avec le choix de Jamala.

The Guardian – Before the final, which was held in Stockholm on Saturday evening and seen by many as the most politicised edition of the competition to date, Jamala had said her victory would show that Europeans were “ready to hear about the pain of other people”. Jamala, whose real name is Susana Jamaladynova, is herself a Crimean Tatar who has not been home since shortly after Russia’s 2014 annexation of the peninsula. Her parents and extended family still live there.

“[If I win,] it will mean that modern European people are not indifferent, and are ready to hear about the pain of other people and are ready to sympathise,” Jamala told the Guardian by phone from the Swedish capital shortly before the contest.

Referring to her song’s lyrics, she said: “Of course it’s about 2014 as well. These two years have added so much sadness to my life. Imagine – you’re a creative person, a singer, but you can’t go home for two years. You see your grandfather on Skype, who is 90 years old and ill, but you can’t visit him. What am I supposed to do: just sing nice songs and forget about it? Of course I can’t do that.”

 

 

%d bloggers liken dit: