Meer dan een kwart miljoen dialectzinnetjes op het internet.

overzichtskaart-met-plaatsnamen_lightToen ik vanmorgen de nieuwsbrief van Neërlandistiek – Het online tijdschrift voor taal-en letterkundig onderzoek doornam, trok onderstaand bericht mijn aandacht. De dialectkaarten die je nu zo prachtig gedigitaliseerd kan raadplegen, puzzelde ik destijds in die eerste jaren voor de klas, d.i. eerste helft zeventiger jaren,  op fotokopieën A3- formaat samen tot een grote kaart. Zo kon ik met de leerlingen hun streekdialect verkennen en het vergelijken met dat van de aangrenzende regio’s. De leerboeken van die dagen bevatten zeer weinig informatie over dit onderdeel van taalkunde. En de zinnetjes die in de verschillende regio’s in uitspraak en syntaxis wijzigden of in bundels op elkaar gingen lijken brachten ons onderzoeksgewijs bij de begrippen Benrather- en Uerdingerlinie, isoglossenkaart, lexicologische stempelkaart, enz. Sommige leerlingen raakten zo geboeid dat ze voor hun eindwerk Nederlands met taperecorder gewapend en aan de hand van de betrokken zinnetjes bij de inwoners van hun dorp of stad hun dialect gingen natrekken om er daarna een heuse mini-dialectgrammatica (dialectmonografie) mee samen te stellen. Hun eigenste moedertaal  bleek immers een volwaardige taal met een eigen systematiek, weliswaar met een geografisch en sociaal beperktere communicatieradius dan het AN, ook dat maakten die kaarten duidelijk.

Maar laat me stoppen met ‘zurückdenken’ op straffe van ‘oubollig, saai en oninteressant’. Andere tijden, andere taal, evoluerende leermiddelen met o.a. in elke klas een digitaal bord waar deze kaarten nu meteen getoond en geëxploreerd kunnen worden.  Al is dialectologie misschien geen koek meer voor hedendaagse secundaire scholieren in het laatste jaar van de 3de graad, toch kan een vleugje taalarcheologie in het curriculum zeer veel over taalcultuur, taalerkenning, taalevolutie en soms taaluitdoving aan het licht brengen.

Als je de Atlas of World’s Languages in Danger consulteert, merk je dat die in België het West-Vlaams als ‘vulnerable’ en het Waals als ‘definitely endangered’ beschouwt. Is dat de reden dat sommige dialecten aan een revitaliseringsronde zijn begonnen? De websitegegevens van Universiteit Gent zullen voor velen in dat opzicht een welgekomen informatiebron vormen.

De Gentse dialectologie kan bogen op een rijke traditie die in 1890 begon met prof. J. Vercoullie, die voor Vlaanderen de allereerste wetenschappelijke dialectbeschrijving in het licht gaf – uiteraard over het West-Vlaams. Het was echter prof. E. Blancquaert die de Gentse dialectologie beroemd maakte door het grootscheepse project Reeks Nederlandse Dialectatlassen (RND), waarbij 141 zinnetjes voor 1956 plaatsen in het Nederlandse en Friese taalgebied door dialectsprekers werden vertaald en nauwkeurig fonetisch werden genoteerd. Het project duurde ongeveer 60 jaar en resulteerde in meer dan een kwart miljoen vertaalde zinnetjes. Ze staan nu voor de eerste keer allemaal op een website.

Bron: Meer dan een kwart miljoen dialectzinnetjes op het internet.

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

2 thoughts on “Meer dan een kwart miljoen dialectzinnetjes op het internet.”

    1. Wat een 6de jaars scholier maakte was uiteraard eenvoudiger dan een academische paper of scriptie. Maar ze kozen die opdracht zelf, zonder enige verplichting. Het gaf de besten voor taal een extra uitdaging. En ik geloof dat ze dat ook best leuk vonden om te doen. Zo’n opdracht werd ook sterk begeleid met regelmatige controle- en bijsturingsmomenten uitgezet over een heel jaar.

      Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s