De geheimen van de Staatsveiligheid – Lars Bové*****

Speurtocht naar een schimmige overheidsdienst

Sinds de aanslagen op het Joods Museum in Brussel (24 mei 2014), op Charlie Hebdo (7 januari 2015) in Parijs en een paar weken later de verijdelde aanslag van Verviers (B), de aanslagen in de Bataclan (13 november 2015) en Brussels Airport (22 maart 2016), Nice (14 juli 2016), Munchen (22 juli 2016) stellen we ons onmiddellijk vragen naar de Belgische betrokkenheid. Leven we hier te lande met de realiteit van militairen bij gevoelige targets, met strenge controles van tassen en rugzakken bij massa-evenementen, in luchthavens en in musea, met het verhogen of verlagen van de terreurdreiging door het OCAD, het Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse, waaraan de Staatsveiligheid samen met de politie, de militaire inlichtingendienst en tal van andere overheidsdiensten informatie moeten bezorgen om de dreigingsanalyse te kunnen maken zijnde: laag, gemiddeld, ernstig of zeer ernstig.

Binnen het geschetste kader stelde ik mezelf dikwijls de vraag: ‘Staatsveiligheid, hoe werken ze daar eigenlijk?’ Ik denk dan aan het Belgacom afluisterschandaal. Was Staatsveiligheid daar dan niet van op de hoogte? Of het afluisterschandaal bij de Europese Raad door Rusland. En de teruggekeerde jihadistrijders, hoe konden ze onder de radar blijven? Werkt onze Staatsveiligheid efficiënt genoeg ? Beschikken zij over voldoende middelen, de eeuwige kritiek die we in verband met de werking van Staatsveiligheid of de Veiligheid van de Staat / Sûreté de l’État  zoals deze overheidsdienst officieel heet, in de media horen. Veel vragen en geheimzinnigheid dus rond deze geheime dienst.

Lars Bové – foto: lannoo.com

Het boek De geheimen van de Staatsveiligheid, Lannoo, 2015 van onderzoeksjournalist bij de krant De Tijd, Lars Bové, kwam als geroepen om mijn nieuwsgierigheid te stillen. In een prettig leesbare stijl beschrijft hij zijn Speurtocht naar een schimmige overheidsdienst . Hij onderwerpt de voormalige en huidige administrateur-generaal aan een indringend interview; ontmoet in kroegen, tavernes en cafés voormalige en huidige inspecteurs en speurders die anoniem uit de biecht klappen; wordt ontvangen door het Comité I, de waakhond die toezicht houdt op de Staatsveiligheid; neemt een interview af van Stefaan De Clerck, voorzitter van de Raad van Beheer bij Belgacom, die tweemaal minister van Justitie was en onder wie er in 2010 de wet op de Bijzondere inlichtingsmethodes of BIM kwam, wet die de Staatsveiligheid alle mogelijke onderzoeksbevoegdheden geeft. Tussendoor geeft hij zijn persoonlijke inzichten en commentaren op wat hij meemaakt en verneemt en last vier specifieke Dossiers in – MI5, De eerste telefoontap, EU Confidential, Mohammed cartoon –  die mee de vinger op de wonde leggen van de  lacunes en de disfuncties  van de Staatsveiligheid. Hij maakt een vergelijking met de buitenlandse inlichtingendiensten en realiseert zich wat kan en niet kan binnen de Belgische context die, vooral wat Brussel betreft, toch een sterk internationaal karakter heeft met de aanwezigheid van de EU, de NATO en vele ambassades.

Hallucinant zijn Lars Bovés vaststellingen en al geeft hij toe dat zijn boek wellicht ontstaan is op een ogenblik dat er een keerpunt op gang is gekomen in de werking van de Staatveiligheid en dat er met de huidige administrateur-generaal een andere weg is ingeslagen toch voel je ook aan zijn schrandere commentaren dat er nog een lange weg te gaan is en dat meer openheid van en meer aandacht voor de dienst o.a. van de politici  niet zou schaden. In een concluderend hoofdstuk stelt hij: “De Staatsveiligheid is even onmisbaar als gevaarlijk voor onze democratie, zoals elke inlichtingendienst in welk land ook dat is. Daarmee omgaan vergt een sterke controle op de inlichtingendiensten en België mag best trots zijn op de externe controlemechanismen die de voorbije jaren zijn opgebouwd. […] De stille successen die de mensen van de Staatsveiligheid boeken, halen bijna nooit de pers. Nochtans zouden ze de vicieuze cirkel kunnen doorbreken waardoor alleen de mislukkingen van de dienst in de openbaarheid komen. Maar ook haar successen houdt de Veiligheid van de Staat liever geheim. Het versterkt mijn overtuiging dat het eerste slachtoffer van al die geheimzinnigheid de Staatsveiligheid zelf is. Onbekend is onbemind.”

Meer informatie over het boek in De Tijd: Dossier De geheimen van de Staatsveiligheid en in MO*: Tien zaken die u nog niet wist over Staatsveiligheid.

Auteur: Blauwkruikje

Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium - Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s