Martin Luther King en wij. Een emancipatie zonder einde – Paul Scheffer e.a.

Martin Luther King jr. en wij. Een emancipatie zonder einde. (uitgeverij VU, Amsterdam, 2010) is een essaybundel waarin Paul Scheffers lezing door vier auteurs met name Frans Verhagen (publicist – hoofdredacteur van amerika.nl), Halleh Gorashi (professor VU Amsterdam), James Kennedy (professor UvA) en Ad Verbrugge (professor VU Amsterdam) nu eens bevestigend dan weer kritisch becommentarieerd wordt.

Uit het voorwoord door Bart Voorsluis en  Theo Wierema:

Ongetwijfeld verschilt de situatie van Martin Luther King van de problemen van onze complexe multi-etnische samenleving. […] Toch zijn er overeenkomsten tussen het door King geschetste perspectief en onze omstandigheden. King leert ons dat een samnleving zich kan vernieuwen door zich de vraag voor te houden: ’Wat is het om een burger te zijn?’ Die vraag geldt eerst de eigen ingezetenen. Die zijn zelf onderdeel van de vraag die ze stellen en dat brengt ze in verlegenheid. Ze moeten zich gaan realiseren dat hun verbondenheid en identiteit tot uitdrukking komen in de verdediging van de grondrechten van hun samenleving. Maar het dient niet te blijven bij het bestrijden van discriminatie van minderheden, hoe belangrijk dat op zichzelf ook is. Discriminatie van minderheden bestrijden betekent tevens discriminatie door minderheden tegengaan. Aan al onze medeburgers moet de vraag worden gesteld ‘Wat is het om een burger te zijn?’ of ‘Wat verbindt ons?’ en in dat opzicht mag van hen een antwoord worden verwacht omdat het gaat om een gemeenschappelijke zoektocht naar burgerschap. De vraag vat dus beknopt de  verantwoordelijkheid én de zoektocht samen. De zoektocht is een emancipatie zonder einde, die gezamenlijk wordt ondernomen.

Ik heb deze essaybundel met interesse gelezen en de aanvullingen op Paul Scheffers gedachtegoed erg gewaardeerd evenals de kritiek erop. Ik werd ervan overtuigd  dat een nieuwe droom zich kan aandienen als alle burgers van onze samenleving  de dialoog, het debat, de discussie over migratie en integratie niet opgeven, zich niet langer fixeren op het verschil maar het belang gaan inzien van een positieve retoriek, in staat zijn een veilige tussenruimte te creëren waarin het beste uit spanningen wordt gehaald. Dan creëren we de voedingsbodem voor een gedeelde toekomst. We leven in een gebroken wereld die een grote nood blootlegt aan begenadigde, eigenzinnige zieners. Mensen met een visie die ‘door hun aanstekelijk geloof in de toekomst perspectief kunnen bieden aan groepen die hun hoop verloren hebben’. Het siert elke burger om hierbij ook even stil te staan bij de staat van de democratie vandaag die via de weg van de bevrijding door de Verlichting, de culturele revolutie van de jaren zestig en de subjectivering van het individu terecht gekomen is in de globalisering, de crisis van de politieke vertegenwoordiging die tot depolitisering leidde en van de liberaal-kapitalistische democratie een technocratische ‘plutocratie’ (macht in handen van de rijksten) maakte waarin het kapitaal ontaardde. Een context waarin ‘het revolutionaire verlangen naar iets anders’ groeit. De laatste essayist eindigt dan ook zijn betoog met de bedenking:‘Of de liberale democratie daarbinnen zelf nog een centrale waarde blijft, is de vraag waarop slechts de tijd ons een antwoord kan geven.’

 

%d bloggers liken dit: