Undercover in Klein-Marokko – Hind Fraihi

Achter de gesloten deuren van de radicale islam in Molenbeek

‘Tien jaar geleden waarschuwde ik al voor wat iedereen liever negeerde’ – Hind Fraihi

In december 2016 zou Hind Fraihi een lezing geven voor de Vlaamse Academici Mechelen maar ze werd toen wegens ziekte weerhouden. Daarom las ik haar boek Undercover in Klein-Marokko uitgegeven bij uitgeverij Van Halewijck, 2016.

Allahverdomme waarom? Waarom pleegt iemand een misdaad in de naam van Allah? Wie zijn de moslimextremisten? Freelance journaliste Hind Fraihi vroeg het aan de radicale moslims in eigen persoon. Fraihi ging in 2005 twee maanden undercover in Molenbeek. In de gedaante van een studente sociologie die onderzoek deed voor haar eindscriptie, leefde ze in een Brusselse moslimwijk en liet ze fundamentalisten ongemaskerd aan het woord. Ze ging daar waar geen camera’s komen, waar journalisten zonder islamitische afkomst geen toegang hebben, waar openhartig wordt gesproken in de taal van de koran.
In dit boek wordt het toenemende islamfundamentalisme omschreven als een politieke godsdienst die weigert in eigen boezem te kijken. De politieke islam wordt beschreven als een collectieve vlucht voor de maatschappelijke malaise in de Arabische wereld, met een weerslag op en in het Westen.
De bevindingen gaan ook niet voorbij aan de “herislamisering” van aanvankelijk gematigde moslims.  Hun getuigenissen zijn voor politiek correcte  personen alvast onwelgevallige zaken. In dit boek zoomt  Fraihi verder in op de zogenaamde ‘jihad hoofdstad’ Molenbeek en het fenomeen van de Syriëstrijders.

Een indringende reportage over degelijk, want goed gedocumenteerd, undercoverwerk dat alle facetten van het moslimextremisme – dat in de Molenbeekse en bij uitbreiding ook in andere grootstedelijke sociaal achtergestelde wijken ingang heeft gevonden – tegen het licht houdt en probeert te achterhalen welke oorzaken eraan ten grondslag liggen. Een ‘must read’ van een openhartige, kritische en vrijgevochten moslima die zichzelf vragen stelt die ertoe doen en in de diepte zoekt naar een antwoord dat alles behalve simplistisch is.

Hind Fraihi is een freelance journaliste die voor verschillende media verslaggeving heeft gedaan over de Arabische wereld. Daarnaast doet ze ook researchwerk voor binnen- en buitenlandse media. Hind Fraihi coördineerde in 2014 – 2015 postgraduaat Arabische wereld en Midden-Oosten bij de hogeschool Thomas More.
In samenwerking met  de Thomas More hogeschool publiceerde ze het boek  “De Islam in 500 woorden”
Haar bekendste reportage is wellicht de reeks in Het Nieuwsblad waarvoor ze twee maanden undercover ging in de Brusselse gemeente Sint-Jans-Molenbeek. In deze reeks legde ze de toenemende radicalisering bij de achtergestelde allochtone jeugd bloot en wees ze op de gevaren die deze ontwikkeling met zich zou meebrengen. De aanslagen in Parijs en Brussel en de Molenbeekse link met de daders  geven aan hoe visionair haar bevindingen waren. Hind  Fraihi  werkt tevens als columniste voor de krant De Tijd.

Het eerste gedicht van Els Moors als Dichter des Vaderlands

“poëzie is het verlangen om gehoor te geven aan de lokroep van de werkelijkheid” – Els Moors

Naar aanleiding van “De Ronde van België”

1.

onze steden liggen in de regen als de as valt
zij wonen in de storm als een schallende lach

op deze hoek van de straat zetten we het huis neer
is het een open-splitsen van de muren

onze buurman onze vriend
vergiftigde de hond met het kwikzilver van eikels

bezit evenwaardig aan de waardigheid van de bezitter

de bomen in ons landschap blijven doof voor alle onredelijke eisen
groen in de lente als de sproei van jonge dieren
staan zij in een koolzaadveld geel als een overtreding

onze geschiedenis is een georchestreerde registratie van de uit
onhebbelijkheden geboren chaos

van belangrijke en minder belangrijke personen
de uitbuiting van het vrije licht

in de ogen van onvrije mensen
de ritmische noodzaak van onze liederen

uit de vezels van het papier geperst

2.

in huizen zoals de onze worden de stammentwisten
achterwaarts uitgevochten

om een terril te beklimmen volstaat het om
1. de ogen te sluiten en 2. zich het ontstaan van een heuvel te herinneren

wij wensen onze stad dieren op graffiti-muren die geluk brengen aan onze
bewoners die in tenten slapen
de zoon van een politieagent die waakt over het aantal minuten dat je stil
kunt staan zonder dat er sprake is van een samenscholing

onze stad is een savanne

en zo wandelt de ene generatie telkens opnieuw weg van de andere
huizen en fabrieken kunnen niet worden afgebroken
geld stroomt net als water aan de achterdeur naar buiten

het is een komen en gaan van nieuwkomers die zich voor elkaar verbergen
er is altijd iemand thuis op een plek waar hij of zij niet kan worden
gevonden

3.

in onze huizen duurt de schemering

als we de sluier oplichten verdwijnen we in de melancholie van het licht
uit onze landen ver weg

we vallen tussen de plooien van de tijd

terwijl onze kinderen in plukken van deur tot deur
worden opgehaald door een onzichtbare rattenvanger

na schooltijd in het nabij gelegen bos
door een exhibitionist worden begluurd

op een hoopje op straat naar de enige televisie staan te kijken
door het raam van de buurvrouw

verzilveren onze model immigranten de ramen
door er kloskant voor te hangen

in onze steden van kruisingen en kruispunten
doorklieft onze zon alle tijd – en ruimteassen

de overgang van de ene plaats naar de andere
is niet ingewikkelder

dan het leggen van een brug over de sporen

op voorwaarde dat we met de twee kanten
van onze vreemde gezichten het licht weten op te vangen

4.

wij wonen in huizen die zich uitstrekken als badkuipen alles heeft
betekenis en is onderdeel van een verhaal

terwijl vader en moeder de laatsten zijn die door het huis dwarrelen

staat onze zoon als een trotse Kazach van bordkarton tegen de muur
de bloemen bloeien ‘s nachts als meisjes door de ramen

alles is op ooghoogte of er net onder

we hebben een engel die zich over ons heen buigt
een vrouw die zegt ik zal je tonen hoe onze vrouwen sterven

zullen we de brug verplaatsen?
zo vertaald lijkt onze schelde op een slak

terwijl onze dichters moeilijke grimassen trekken
kweken onze vrachtwagenchauffeurs aardappelen op de tarmac

we sturen foto’s van de vlinders
op de motorkap naar het thuisfront

5.

als we zijn opgehouden met ijsberen wonen we in schepen
als in Siberië op grote verwarmingsketels

andere manieren waarop we ons weten warm te houden
twee verwarmingselementen aan de voor en achterkant van moeders rok

vader en moeder lopen naar elkaar toe, gaan voor de kachel staan, tillen
hun kleren op en tonen elkaar hun blote onderlijven

onze kapitein blijft boven en kijkt teleurgesteld naar de schapen
hij is niet in staat om in die volgorde -te houden van -te doden -op te eten

onze matrozen zingen tot aan het ochtendgloren
op kleine bromfietsen rijden ze verkeerdelijk een heuvel op

waarna het voorwiel van hun voertuig
eenzaam in de lucht blijft draaien

op de grond gevallen kijken ze naar de sterren
denkend aan de volgende fles bier in de koelkast

onze schilders vertrekken van een idee en geven zich daarna
gewillig over aan de eisen van de zwaartekracht

slib van modder te onderscheiden
schepen op te tillen met behulp van liften

6.

je wil weten waar we wonen
we wonen in op aan en over de Meuse

je wil weten waar we zwemmen
we zwemmen op de heuvels met onze vrienden

er was een tijd dat we er ons nog niet voor schaamden
dat we arm waren

er stonden drie soorten confituur op tafel
pruim aalbes en rabarber alle zelfgemaakt

vader was een stem
die uit al onze boeken sprak

7.

aan onze voeten ligt het water
en aan de voeten van het water ligt de spoorweg
en aan de voeten van de spoorweg ligt de kerncentrale
en aan de voeten van de kerncentrale ligt het papier in grote stapels te
wachten

tot het zal worden opgehaald

plots lijkt het ons noodzakelijk om het moment te bepalen
waarop een paardebloem zich transformeert

tot een bol pluisjes
is er sprake van een tussenfase

we hebben allemaal de gave
om ons te verzamelen

onze kinderen houden zich rechtop

maar dat is geen reden tot vrolijkheid
zij moeten zich schuilhouden in de volgende bocht

en laten te pas en te onpas hun tanden zien
‘s ochtends en ‘s avonds spelen we enkele akkoorden op een
gammele gitaar

we maken duidelijk dat we er zijn
én dat we bezig zijn om te verdwijnen

8.

we zijn overal geweest
en we hebben besloten dat we nergens anders kunnen blijven

hier steken we onze wortels in de grond

ja we willen blijven

zoals de papavers rood en bloederig en lichtzinnig en vol van uitvluchten
zoals de visser die het aas jarenlang in de mond bewaart
onze jeugd laaft zich in het vierkant aan het vierkant en aan het bier
in een kom melk

onaangeroerd is het woord waarnaar we blijven verlangen

we bemiddelen tussen het dal
en hoe er aan te ontsnappen
onwetend over de grenzen

van ons dromerige rijk

Els Moors

Ook naar het Frans, het Duits en het Arabisch vertaald.
Lees meer over Els Moors hier.

In stilte. Een filosofie van de afzondering – Jan-Hendrik Bakker

In de reeks non-fictieboeken die zich de voorbije maanden in mijn blikveld werkten, hoort dit boek tot degene die ik aanvankelijk terzijde legde want over ‘stilte’ bleek het niet echt te gaan. Het gaat  over wat ‘afzonderlingen’, heremieten ons kunnen leren over ons bestaan. En in die reeks zonderlingen bleken er wel een aantal te zitten waarover of waarvan ik al meer gelezen had maar die me toch niet op de wijze waarop Bakker ze voorstelt, bekend waren. Zijn filosofische benadering van de individuen die de gemeenschap verlaten, zich terugtrekken in wildernis, woestijn, zolderkamertje of boshut en daarmee zich als individu tegenover de maatschappij of de tijdsgeest afzetten is bijzonder. Hij noemt ze ‘gouddelvers’ van het ‘volle leven’.

Uitgangspunt van zijn essay is het hedendaagse individualisme.

Het hedendaagse individualisme heeft weinig meer te maken met de persoonlijke ervaring waar het existentialisme over sprak, het stelt vooral het individu centraal als consument. p.38 –

Hij stelt dat de grenzen van het liberale individualisme zijn bereikt omdat ‘mijn vrijheid niet langer de vrijheid van de ander tot grens heeft’ ecologisch zowel als economisch. Al is niet alleen het individu voor die overschrijdingen verantwoordelijk. In de acht hoofdstukken die op dit eerste volgen komen overwegingen over ascese, alleen in de natuur zijn, de autarkie volgens Henry Thoreau, de schoonheid van de esthetische rebel ( het dandyisme), de authenticiteit van Søren Kierkegaard, de creativiteit van Friedrich Nietzsche, de verbondenheid van Thomas Merton en de techniek van Ted Kaczynski voorbij.

In een laatste hoofdstuk krijgt de lezer dan de auteurs filosofische visie over het nut van de afzondering die paradoxaal genoeg de inspiratie- en krachtbron is van ‘worden die je bent’ en daarbij zeer zelden los staat van de verbondenheid met de maatschappij, de context, de gemeenschap waaruit de zonderling zich terugtrekt. En al worden de geschriften (de schriftjes, de dagboeken) van deze zonderlingen in dialoog met zichzelf vaak pas na hun dood openbaar, het zijn kleine goudklompjes voor een aan zichzelf voorbij levende en zelden ‘op zichzelf zijnde’ hedendaagse mens. Vandaar de twee motto’s die hij zijn werk meegeeft:

I want to live, I want to give
I've been a miner for a heart of gold.
Neil Young

Slechts een klein deel van ons leven leven we.
En de rest? Dat is slechts tijd.
Seneca

 

 

Smaakmakers Poëzieweek 25 – 31 januari 2018

De Herman de Coninckprijs wordt op vraag van het Vlaams Fonds voor de Letteren vanaf 2018 door Behoud de Begeerte georganiseerd, en dit minstens tot en met  2020. Op die manier is de prijs terug bij haar initiatiefnemer en naamgever.

Eind januari wordt een persbericht uitgestuurd. Een aantal dingen blijven bij het oude, andere niet. Nieuwe mediasponsors (o.a. De Morgen en Humo) dienen zich aan, terwijl Canvas overweegt zich terug te trekken. De jury wordt in 2018 opnieuw voorgezeten door Jeroen Dera. De uitreiking vindt opnieuw plaats in de Arenberg te Antwerpen, maar wel later op het jaar, in de volle lente.

Zowel het Vlaams Fonds voor de Letteren als Antwerpen Boekenstad investeren in de Herman de Coninckprijs. 

logo-poezieweek-2018-2_cmyk

Met een feestelijke startshow openen KAAP en Poëziecentrum vanavond in De Werf in Brugge samen de Poëzieweek. Poëziegeschenk-auteur Peter Verhelst leest voor uit zijn geschenkbundel en gaat in gesprek met Carl De Strycker. Hij brengt Delphine Lecompte mee. Jan Ducheyne brengt Jotie T’Hooft tot leven. Muziek wordt gebracht door Mattias De Craene (Nordmann, MDCIII) die op zijn beurt – voor deze gelegenheid – Pieter-Paul Devos uitnodigde (Kaptan KorsakovRaketkanon). Samen brengen ze een sfeer, een filmische trip, een suggestieve improvisatie. Jong Brugs geweld zet poëzie in de kijker

Laurence Vielle en Els Moors – foto: guy kokken

Een nieuwe Dichter des Vaderlands, dat moet gevierd! In de reizende voorstelling De Ronde van België / Le Tour de Belgique staan Laurence Vielle en Els Moors samen op het podium. Samen met muzikant Vincent Carcara en live tekenaar/dj Bert Lezy zetten ze de tijd stil met poëzie.

datum: woensdag 24 januari 2018, om 20 uur
locatie: Passa Porta Bookshop, A. Dansaertstraat 46, 1000 Brussel
toegang: € 7 / 5
reserveren: http://www.passaporta.be/agenda/ronde-van-belgie-tour-de-belgique
Deel het evenement en/of nodig vrienden uit via het Facebookevent

Nieuwjaarsconcert Vlaamse Academici Mechelen met Marc Erkens – Music, Maestro! – VAM

Waar muziek echt over gaat

Wie Marc Erkens niet kent is een cultuurbarbaar 🙂 . Via o.a. zijn optreden in Culture Club op Canvas kennen we onderhand allemaal deze pianopedagoog die op hoogst onconventionele wijze zijn publiek in talrijke ‘babbelconcerten’ overal te lande onderhoudt. De leden van de Vlaamse Academici Mechelen mochten hem gisteren meemaken in wat hij zelf een ‘muzieklezing’ noemt. Een werkelijk onvolprezen geestige wandeling door de geschiedenis van de muziek en het waarom van de impact die ze op ons heeft.   

Er is muziek die we aangenaam vinden om naar te luisteren zoals er ook muziek is die ons koud laat. Sommige muziek vinden we hemels, andere werkt ons op de zenuwen. Waar dat aan ligt, bepalen we lang niet altijd zelf, ook al denken we vaak van wel. Marc Erkens nam ons mee op ontdekkingstocht naar de muziek: haar geschiedenis, de bouwstenen waarmee ze wordt gemaakt, de emoties die ze bij ons losmaakt, de gelaagdheid die haar al dan niet kenmerkt.

“Waar muziek écht over gaat” is het verhaal van een communicatieve kunst die ons vertelt wie we diep van binnen zijn of eventueel zouden kunnen worden. We merkten dat een melodie, ondanks de weinige woorden die ze bevat, veel kan vertellen, dat sommige melodieën moeten geholpen worden door hun begeleiding om open te kunnen bloeien, dat ons ritmegevoel in feite heel rudimentair is en dat er klanken in de muziek zijn waar we doorgaans nooit bewust naar luisteren terwijl ze net heel veel impact hebben op onze muzikale en emotionele ervaring. We konden ervaren dat “horen” een veel diepere impact heeft op onze perceptie van de realiteit dan we doorgaans denken en we leerden waarom muziek ons niet meer loslaat als we ze eenmaal hebben begrepen.

Na het concert konden alle talrijk opgekomen aanwezigen nog genieten van een verzorgde nieuwjaarsreceptie.

Marc Erkens studeerde piano aan het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium in Antwerpen. Sinds 1980 werkt hij aan het Lemmensinstituut te Leuven dat enkele jaren geleden is opgegaan in de grootste kunsthogeschool van Vlaanderen: LUCA School of Arts. Sinds 10 jaar is hij in die hogeschool opleidingshoofd muziek. U kent hem misschien van zijn muzikale en verbale bijdragen voor de radio en tv van onze nationale omroep VRT. Door over de muziek die hij speelt te vertellen, brengt hij zijn publiek in een luisterhouding die kan leiden tot een intensere muzikale beleving.

Soefi’s, punkers & poëten – Jonas Slaats

Een christen op reis door de islam

Terwijl de reportages ‘Allah in Europa’ van Jan Leyers op Canvas en VPRO liepen, stootte ik op het boek ‘Soefi’s, punkers en poëten – Averbode|Erasme nv., 2015’  van Jonas Slaats – alias Jonas Yunus Atlas in de originele Engelse versie – dat niet minder dan de publieksprijs voor het Religieuze boek 2015 in de wacht sleepte. Het was o.a. dankzij Kifkif.be dat de Nederlandstalige vertaling tot stand kwam.

Om zich vertrouwd te maken met de ziel van de islam had Jonas Slaats openhartige gesprekken met invloedrijke moslimgeleerden en -kunstenaars. Van Jakarta tot New York, ontmoette deze christelijke theoloog imams en soefi’s, academici en feministen, punkers en dichters. Het resultaat is een boek vol nieuwe inzichten die ons helpen de huidige culturele en religieuze impasses te overstijgen. Het boek bundelt zijn belangrijkste gesprekken. Tussen die gesprekken door worden kernaspecten van de islamitische traditie nader toegelicht en wordt hun plaats binnen de huidige debatten verduidelijkt. Voor wie nog niet zo vertrouwd is met islamitische begrippen werd achteraan in het boek een exhaustieve verklarende woordenlijst aangebracht.

De auteur hoopt dat zijn reisverslag een tweevoudig doel zal dienen: moslims inspireren en christenen de mogelijkheid bieden om een beter begrip van de islam te krijgen. Want, zo stelt hij, als echte dialoog durft te confronteren, dan confronteert ze niet alleen ‘de andere’. De ware aard van dialoog ligt vooral in de moed jezelf te confronteren.

Na een algemene inleiding over botsende beschavingen, over zichzelf als de Halal Monk en over de opzet van het boek worden de gesprekken gebundeld in vijf hoofdstukken die de lezer stelselmatig bij de hand nemen en hem dieper binnenvoeren in de essentie van de islam. Vertrekkend op het kruispunt tussen traditie en moderniteit en de traditionele essentie van koran, sharia en soefiya maakt de auteur ons vertrouwd met de normatieve islam. Drie geïnterviewden beklemtonen vervolgens de noodzaak van constructieve tegenspraak terwijl in het laatste hoofdstuk gepleit wordt voor houdingen die de spanningen overstijgen als daar zijn: oog hebben voor de goddelijke mensenrechten, de poëzie van de schepping, Jezus in de islam en interreligieuze nederigheid.

In zijn slotwoord verwoordt Jonas Slaats de hoop dat deze gesprekken duidelijk zullen maken dat de tweedeling ‘democratie vs. islam’, ‘wetenschap vs. geloof’, ‘moderne vrijheid vs. onderdrukkende traditie’ geen steek houden. Dat ze aantonen dat we het alleen maar erger maken door de huidige debatten in tweedelingen te forceren. Dat we eerst moeten leren begrijpen dat religie wezenlijk niet gaat over wie ‘gelijk’ heeft maar wel over wie ‘goed’ is. De conflicten tussen het Westen en de islamitische wereld moeten we niet zien als een probleem van botsende beschavingen of onverenigbare culturen. Het zijn geen discussies die gewonnen kunnen worden met argumenten van degene die ‘juist’ is. We kunnen ze slechts overwinnen wanneer we allemaal wat nederigheid bewaren.

Behalve het vertrouwd raken met islamitische begrippen en denkwijzen levert dit boek het wijze inzicht op dat ‘mededogen, rechtvaardigheid en menselijkheid geen gevolg zijn van gematigde overtuigingen. Ze zijn het gevolg van een [universele] verdiepte ziel’.

Enkele recensies:

“We hebben meer boeken van dit kaliber nodig die de lezer een echte en frisse kijk bieden op een traditie die in beweging is, in gesprek met zichzelf en sterk in verandering.” – Rowan Williams , voormalig aartsbisschop van Canterbury.

“De interviews en reflecties in dit boek bieden een doordachte, heldere en bijzonder interessante inzichten in de islamitische denkwereld. De mogelijkheid om ‘mee te luisteren’ met de gesprekken van de auteur zijn een waar privilege.” – Marie Dennis , co-voorzitter Pax Christi Internationaal.

“Het boek kon niet beter geschreven worden door een moslim – maar het is van belang dat het geschreven werd door een integere en zelf-bewuste christen. Dit boek wordt verplichte lectuur voor mijn studenten.” – Shaykh Bashir Ahmad Dultz , oprichtend voorzitter van de Duitse Moslimliga.

“Een diepgaande verstandhouding tussen moslims en christenen is kritiek voor de gezondheid van onze globale samenleving in de 21ste eeuw. En dit boek wijst in een beloftevolle richting.” – William E. Swing , stichter van URI en em. Episcopale Bisschop van California.

Dichter bij Verhelst tijdens de Poëzieweek 2018

Win een masterclass van Peter Verhelst! Peter Verhelst, geschenkauteur van de Poëzieweek 2018, roept alle studenten van de Lage Landen op om zijn gedichten om te zetten naar een kleine of grote vertaling. Via grote en kleine acties maken jullie de poëzie zichtbaar voor iedereen! Lees hier hoe je kunt deelnemen >

%d bloggers liken dit: