Berta Isla – Javier Marías

We sterven met hen die sterven: ziet, zij vertrekken en wij gaan met hen mee. We worden geboren met de doden: ziet, zij keren terug en brengen ons met zich mee. – T.S. Eliot, The Four Quartets

Berta Isla en Tomás Nevinson ontmoeten elkaar in Madrid en besluiten al snel, jong en verliefd als ze zijn, de rest van hun leven samen door te brengen.

Tomás, half-Spaans en half-Engels, vertrekt naar Oxford om er te studeren. Daar trekt hij met zijn aangeboren gevoel voor talen en accenten de aandacht van een mysterieuze overheidsinstantie die zijn talent goed zou kunnen gebruiken. Maar Tomás ziet een andere toekomst voor zichzelf en verzet zich tegen deze lotsbestemming. Totdat hij op een dag een stomme fout maakt die gevolgen zal hebben voor de rest van zijn leven en dat van zijn geliefde Berta. Als hij naar Madrid terugkeert om met haar te trouwen, weet hij dat het leven dat ze voor zich zagen, voorgoed verloren is.

In Berta Isla onderzoekt Marías met onfeilbare kennis van de menselijke geest een relatie die gedoemd is tot heimelijkheid, schijn, wrok en hopeloze loyaliteit.

Javier Marías (1951) wordt gezien als de belangrijkste Spaanse schrijver van zijn generatie. Hij won ontelbare literaire prijzen en wordt alom gezien als kandidaat voor de Nobelprijs voor de Literatuur. Zijn werk is in veertig talen vertaald. Bij Meulenhoff verschenen onder meer Een man van gevoelAller zielenEen hart zo blankTerwijl zij slapen en Zo begint het slechte (bekroond met vijf sterren door de Volkskrant, NRC en Het Parool). – bron: Europese literatuurlijst – longlist 2019

De openingszinnen van Berta Isla, treffen doel, ze raken meteen aan de kern van het boek, die gevat in een cirkelstructuur, afwisselend vanuit het vrouwelijke standpunt van Berta, het mannelijke van Tomás en het auctoriële van auteur/ verteller Marías wordt uitgerold in een lijvige, stilistisch karakteristieke (lange zinnen) roman:

Een tijdlang was ze er niet zeker van of haar man wel haar man was, min of meer zoals je, in de halfslaap, niet weet of je denkt of droomt, of je je geest nog stuurt of die door oververmoeidheid bent kwijtgeraakt. Soms geloofde ze van wel, soms van niet, en soms besloot ze niets te geloven en gewoon verder te leven met hem, of met degene die op hem leek, die ouder was dan hij. blz. 9

Het verhaal overspant een periode van zowat twintig jaar van het Franco- en Thatcher-regime, over de IRA, de ETA en de oorlog om de Falklands tot de Val van de Muur en de instorting van de Sovjetunie.

Tomás, op het einde van de roman, als veteraan tot bewustzijn en inzicht gekomen over deze woorden die destijds tegen hem gezegd waren en die in zijn geheugen gegrift stonden:

‘We staan nergens geregistreerd, niet officieel en niet officieus. We zijn er, maar we bestaan niet, of we bestaan maar zijn er niet. We doen maar we doen niet, Nevinson, of we doen niet wat we doen, of wat we doen, doet niemand. We gebeuren gewoonweg.’ De zinnen hadden hem aan Beckett doen denken en hij had ze nauwelijks begrepen. Nu deden ze hem niet meer aan Beckett denken en bovendien begreep hij ze, want ook hij had dat doorgemaakt. Het was meerdere malen gebeurd. Nu zou er daarentegen een eind aan komen. blz.551

Javier Marías graaft diep in deze roman via het eerder oppervlakkige thema van de geheimagent maar werpt existentiële vragen op die tot nadenken stemmen.

Auteur: Blauwkruikje

Nature, fiction, theater, poetry, philosophy and art lover. Master of Germanic Philology - KULeuven - Belgium. Photo: Ostend (B) - Japanese Deep Sea Garden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

%d bloggers liken dit: