‘Frontland Ukraine – Reportage aus der roten Zone I auslandsjournal’ – ZDF

Weerbaarheid, kracht, moed, ziel … Oekraïense burgers en soldaten leven er iedere dag op de smalle weg tussen leven en dood en getuigen van onverzettelijkheid, doelgerichtheid en verbondenheid.

Dwaaltocht doorheen Gent met prof. em. Jean-Paul Van Bendegem

Een filosofische stadswandeling doorheen Gent met niet minder dan prof.em. Jean-Paul Van Bendegem, dat lieten we ons geen tweemaal vragen.

We spraken af aan het Sint-Pietersstation en tram 1 bracht ons naar de halte Savaanstraat. Via een korte wandeling voorbij aan de Opera bereikten we dan de brasserie van de Handelsbeurs waar we samen (15 deelnemers) lunchten. Na de lunch zou prof. Van Bendegem ons daar komen ophalen. En zo geschiedde.

Op de Kouter werd ons bij wijze van inleiding duidelijk gemaakt welke invalshoek JPVB voor deze wandeling gekozen had:

Deze wandeling wil een filosofische dwaaltocht doorheen een concrete stad [zijn] maar meer nog een mentale verkennings- en ontdekkingsreis van een universum waar het gaat om het geheugen, natuur versus cultuur, het verzamelen en ordenen, het maken van kennis en het bewaren en herstellen van wat was. Het eindpunt is een verrassend nieuwe blik op een omgeving die men dacht te kennen.1

We leren monumenten lezen, oppervlaktestructuur van dieptelaag te onderscheiden. Er wordt verteld over de Wereldtentoonstelling van 1913 en welk monument aan die grootse gebeurtenis nog herinnert in het de Smet De Naeyerpark nabij het Sint-Pietersstation. Waarom juist het monument ‘Wijsheid, kracht en schoonheid’? Dat heeft te maken met de financiering van die Wereldtentoonstelling door de vrijmetselaars. De stad Gent is ook onlosmakelijk verbonden met het Lam Gods van de gebroeders Van Eyck. Het inspireerde de Amerikaanse kunstenares Jessica Diamond om ‘Mystic leaves’ te maken: het werk bestaat uit achttien bladeren uit brons, messing en gietijzer die voorkomen op het altaarstuk en verspreid zijn over de Kouter. Tussen de nerven van de bladen lees je de namen van de planten en de bloemen in het Middelnederlands, de taal van de gebroeders Van Eyck.

Soms ontstaan er ook stadslegendes in verband met monumenten als niemand het geheim van het monument weet te ontsluieren. Een voorbeeld is de haan op de luifel van Ons Huis op de Vrijdagmarkt. Een geschenk van Waalse arbeiders aan Gentse arbeiders voor hun hulp? Neen! De haan staat symbool voor de nieuwe dageraad, de nieuwe wereld waarin iedereen gelijkberechtigd zal zijn, een socialistische droom dus. En de drie cijfers 8 op de sokkel? ‘Acht ure wirke, acht ure sloape, acht ure vrij, da willen wij!’2

Met de centrale bibliotheek De Krook op de achtergrond, vernemen we dat deze verloren hoek van Gent een mooie invulling heeft gekregen. Over het ontwerp van de bibliotheek is JPVB minder enthousiast. Kunnen wij er de gelaagdheid, de stapeling van boeken in zien? Deze infrastructuur aan een bocht (‘krook’) in de Schelde omvat onder meer de nieuwe stadsbibliotheek, labo’s en kantoren van de Universiteit Gent en imec. Ze noemt zich de inspiratieplek voor kennis, cultuur en innovatie, een bibliotheek die klaar is voor de 21ste eeuw. De plek waar kennis gemaakt wordt dus en opgeslagen: een plek voor jonge, oude en belegen wetenschappen.3

Het gaat op deze plek over het verzamelen in een gebouw (museum, Wunderkammer, collecties: subjectieve en objectieve, compleetheid of juist de onmogelijkheid daarvan) en over het Citadelpark met het S.M.A.K en het Museum voor Schone Kunsten (MSK). Wat is de functie van een park in een stad? Hoe is de ‘plezante mikmak van het Citadelpark’4 ontstaan en waar haalden de ontwerpers hun inspiratie?

Langs de Reep trekken we vervolgens naar de Bisdomskaai en in de buurt van de Rijksmiddelbare school bevindt zich het standbeeld van koning Willem I van Oranje. Onder Hollands bewind krijgt Gent in 1816 een eigen universiteit. Als herinnering hieraan werd hier op de reep een standbeeld van koning Willem I, stichter van de universiteit, onthuld en bij de onafhankelijkheidsstrijd van België kiezen vele inwoners de zijde van het Nederlandse Huis van Oranje.5 Willem I heeft bijzondere aandacht voor het onderwijs. De universiteiten van Leuven, Leiden, Utrecht en Groningen worden opnieuw opgericht. In Gent en Luik komt er een nieuwe universiteit. Ook het lager- en middelbaar onderwijs worden verbeterd naar Willems wensen. Culturele en wetenschappelijke activiteiten kunnen zich verheugen in de steun van de vorst. Een kleine terzijde over de rangen (docent, hoofddocent, hoogleraar, gewoon hoogleraar en buitengewoon hoogleraar) die men vandaag op de universiteit kent en hoe universiteiten hun wortels hebben in kloostergemeenschappen was hier zeker op z’n plaats.

Langs het Maaseikplein, een kleine groene oase met een knipoog naar het Lam Gods, waar 1400 vierkante meter asfalt plaats ruimde voor een bloemrijke graszone en een fruitgaard. Hier groeien perelaars, appelaars, een vijgenboom, een kerselaar, een amandelboom en een moerbeiboom.  Ook soorten als lievevrouwbedstro, bosaardbeitjes en madonnalelies bloeien er kleurig en geurig. Al dit groen dat ook voorkomt op het Lam Gods, kreeg hier een plek bij het standbeeld van de gebroeders Van Eyck, die afkomstig waren van Maaseik.

We zijn nu aangekomen op het Sint-Baafsplein waar zich het NTG bevindt en ook de Lakenhalle en het Belfort. Hier heeft JPVB het over de romantische middeleeuwen en de gereconstrueerde stad die helemaal niet authentiek meer is. In dit verband werkt het verhaal van de ‘goedendag’ uit de Guldensporenslag op de Groeningekouter bijzonder verhelderend. De verwarring die ook over dit krijgstuig is ontstaan (een stok met een ketting waaraan een metalen bol met pinnen) moet op de rekening van Hendrik Conscience geplaatst worden en zijn roman De leeuw van Vlaanderen. Eigenlijk was de goedendag een stok met een metalen punt op het einde. Romantiek is hier dus heel waarschijnlijk de dader van de verwarring. Men leze er in professor Van Bendegems boek ‘Verdwaalde stad’ het stukje Een kleine encyclopedie van de restauratie en Er was eens een gebouw6 op na en je komt te weten waarom we over een aantal Gentse ‘gerestaureerde’ historische monumenten kunnen spreken van ‘nep’.

Het spreekt vanzelf dat in het bestek van dit korte blogbericht niet alles wat verteld werd aan bod komt. Wat we echter meekregen was inderdaad verrassend nieuw. Professor Van Bendegems erudiete kennis van het onderwerp weet hij te laten samengaan met veel zin voor humor, persoonlijke associaties en filosofische uitweidingen, die alles samen, zorgen voor een zeer boeiende rondleiding.

We sloten de goed gevulde dag af met een terrasje bij café-restaurant ’t Voske op het Sint-Baafsplein.

Noten:

  1. Van Bendegem, J.P. (2017) Verdwaalde stad. Filosoferen langs straten en pleinen. Antwerpen/Amsterdam: Houtekiet
  2. Van Bendegem, J.P. (2017) Verdwaalde stad. Filosoferen langs straten en pleinen. Antwerpen/Amsterdam: Houtekiet, p. 55
  3. Van Bendegem, J.P. (2017) Verdwaalde stad. Filosoferen langs straten en pleinen. Antwerpen/Amsterdam: Houtekiet, p. 158
  4. Van Bendegem, J.P. (2017) Verdwaalde stad. Filosoferen langs straten en pleinen. Antwerpen/Amsterdam: Houtekiet, p. 73
  5. https://visit.gent.be/nl/zien-doen/bezienswaardigheden?
  6. Van Bendegem, J.P. (2017) Verdwaalde stad. Filosoferen langs straten en pleinen. Antwerpen/Amsterdam: Houtekiet, p. 208,209,210

Pinksterrozen

Pinksterrozen

Pinksterrozen
in de oude vaas
wachten op fris water
openen dan langzaam
op het juiste ogenblik.

frie peeters
pinksterzondag 2022

Titus Brandsma, bid voor ons journalisten – Rick Timmermans -Ignis webmagazine

Met Brandsma kreeg het journalistengilde er een beschermheer van jewelste bij.

“Al weet ik niet wat het worden zal, ik weet mij geheel in Gods hand.”

“Het is onze plicht om de gewone dingen op grootse wijze te doen; dat is met een zuivere intentie en met inzet van heel de persoonlijkheid.”

Mysticus Brandsma

Deze korte citaten geven iets weer van de innerlijke gesteldheid van de karmeliet. Voor Brandsma, die zich als hoogleraar maar ook als journalistiek publicist intensief bezig heeft gehouden met het ontsluiten van mystieke teksten, was het ervaren van de intieme eenheid met God niet enkel iets uit diepzinnige, middeleeuwse geschriften. Professor en jezuïet Robert Régout noemde Brandsma dan ook ‘een mysticus in het volle leven, die rustig en toch rusteloos kon zijn vanuit een innerlijke eenheidservaring’. Dat beeld doemt ook op in verschillende getuigenissen uit het concentratiekamp. Hij moet met zijn 61 jaar en 54 kilo veel geleden hebben onder het militaire regime, de voortdurende vernederingen, de honger en de kou. Toch roemen overlevenden zijn opvallende vriendelijkheid, zijn sereniteit en zijn pastorale bekommernis om medegevangenen. De kapucijn pater Othmarus, die met hem in Dachau zat, getuigde later: ‘Brandsma werd zo mishandeld dat letterlijk zijn tanden los in zijn mond stonden. Maar nooit hoorde ik of iemand anders een klacht over zijn lippen komen.’ Ook in de hel van Dachau bleef hij anderen steunen, de biecht afnemen en troosten.

Zalig geworden in treincoupé’s

Mystiek was voor Brandsma het tegendeel van vluchten uit de wereld. Niet voor niets omschreef Godfried Bomans, ooit student bij Brandsma, de karmeliet als ‘de enige mysticus op het vasteland van Europa die een algemeen spoorabonnement bezat en in treincoupé’s zalig is geworden’. In mystiek zag Brandsma een remedie voor de kleine en grote maatschappelijke problemen. Het besef van mystieke afhankelijkheid was voor hem een voorwaarde voor het herstel van de verbroken orde in de wereld. Daarvoor vond hij het nodig dat mystiek voor iedereen bereikbaar zou zijn. Aan beide zaken heeft Brandsma zijn beste krachten gegeven. Zo’n beschermheer krijgt dus de journalist. Het getuigenis van Brandsma is een steun om zich niet tegen te laten houden in de zoektocht naar waarheid en het geven van een stem aan hen die door machthebbers worden verdrukt. Een zoeken dat zich richt op de buitenwereld, maar waar een stevig innerlijk anker en kompas voor nodig zijn.

Bron: Ignis webmagazine  

Alles wordt beter – All we are saying is give peace a chance …

foto: frie peeters

In deze aflevering gaat host Tjhoi Ng Sauw in gesprek met Merel Selleslach van Pax Christi over de oorlog in Oekraïne en over de vrede.

De podcast is ook te vinden op Spotify en Apple podcast. Gewoon even zoeken op “Alles Wordt Beter”.

De podcast “Alles Wordt Beter” is een unieke samenwerking van tien media en denktanks. Meer info: http://alleswordtbeter.be/

Merel pleit voor de-escalatie en vindt dat de reguliere media hier te weinig aandacht aan besteden. Wat staat er ons te doen vanuit een vredesperspectief? En is er nog plaats voor dat vredesperspectief in tijden van oorlog?

Warm aanbevolen!

Meditatie in oorlogstijd: duisternis transformeren in licht

Foto door Pixabay op Pexels.com

Deze middag nodigde de WCCM iedereen uit om samen met Laurence Freeman OSB en Maria en Albert van de Oekraïense community samen te mediteren in Lviv. Laurence Freeman reisde naar Oekraïne met enkelen van het Bonnevaux meditatiecentrum in Frankrijk. De zoomsessie startte om 12:00 en eindigde om 15:45 onze tijd. Het programma:

  • Welcome and opening words by Maria and Albert
  • Talk by Laurence Freeman,  Meditation in a Time of War: Transforming Darkness into Light.
  • Meditation
  • Other voices and discussion and questions
  • Break
  • Fr. Anastasy Danilevsky will speak of his experience of living in the Russian-occupied  city of Kherson – with the “weapon” of meditation.

Een 500 – tal meditators van over de hele wereld namen deel. Laurence Freeman gaf een zeer interessante en algemeen gewaardeerde beschouwing over de reden van zijn aanwezigheid in Lviv.

Waarom zijn we naar hier gekomen? De aanzet waren de woorden van Maria gedurende de vorige sessie: we zitten in een oorlog, geen betere tijd om over meditatie te spreken en te mediteren. Laurence Freeman verwees voor het antwoord naar zijn leermeester John Main die meende dat ‘de community of love’ zich niet alleen tot het klooster mocht beperken maar dat het een leven in ‘communion with the worldcommunity’ diende te zijn. De Oekraïense community is zeer betrokken bij de hulpverlening aan haar gemeenschap, die kracht, die heldhaftigheid, dat doorzettingsvermogen, … is een belangrijke boodschap voor de hele wereld. Dat is contemplatie in actie, aldus Laurence Freeman

Religion should never bless violence. Religion should always regret the need of violence.

Waarom zijn we dan hier om te mediteren? Mediteren transformeert de mens. Hij gaat als het ware om een huwelijk tussen contemplatie en actie en dat is de eenheid die de wereld nodig heeft; dat is de ware realiteit. Een hemelsbreed verschil met de virtuele realiteit. De eigenlijke realiteit is de reële verbondenheid, de reële persoonlijke communicatie. ‘Waar één of twee in mijn naam samen zijn, daar ben ik in hun midden.’ We worden getuigen door reële aanwezigheid: fysiek, mentaal, spiritueel. Het paswoord tot die realiteit moeten we samen maken. Naarmate je meer aanwezig bent bij jezelf, ben je ook meer aanwezig bij wie bij je is, bij de andere(n).

Communication is the lifeblood of democracy. – Herman Van Rompuy

Het tegenovergestelde van verbondenheid (connection) is disconnection of een situatie van verbroken verbinding. Zo’n toestanden zijn vaak de bron van geweld. Zo kan de overdreven toename van technologie in de communicatie oorzaak worden van de toename van geweld.

We experience ourselves in our hearts, in our conversations with others and that is ‘full presence’. The presence to ourselves spills over to others even to the people we do not want to be with. Meditation in silence restores, recovers what we have lost, have ridiculed, have underestimated: the power of silence.

Hoe communiceren we de stilte? Juist door de ervaring van mediteren in stilte., door de praktijk zelf. Door de behoefte aan en de gave van samen mediteren in stilte ervaren we het gevoel van verbondenheid. Het gaat hier om een zachte manier van overtuigen niet door argumenteren. Omdat we die verbondenheid hebben kwijtgespeeld werd de liefde koud. Dit hier is zo een moment van onderlinge verbondenheid, temidden van een wrede oorlog hierbuiten. Welk recht heeft eender welk land om jullie aan te doen wat jullie momenteel wordt aangedaan. Het is waanzinnig, aldus Laurence Freeman

Mensen die lijden, bezitten een wijsheid die is voortgevloeid uit hun lijden. Stenen harten worden omgevormd tot liefde en de kracht van de liefde wordt op die manier bevrijd. De liefde die zowel houdt van het slechte als van het deugdzame, dat is wat de mensheid kan ervaren, dat is de ervaring van éénheid, die ons verantwoordelijk maakt, volgens Laurence Freeman.

God is in the suffering. We are sharing in God’s self-knowledge.

Na het meditatiemoment konden de aanwezigen vragen stellen en na een korte pauze konden we luisteren naar de getuigenis van Fr. Anastasy Danilevsky die woonde en werkte in de Donbas-regio en de beslissing nam om te vluchten gedurende de dagen voor Pasen. Hoe “het wapen” van de meditatie hem hielp door de wisselende emoties tot bij de beslissing die hij uiteindelijk nam, was verhelderend en hoopgevend.

Midden in het meditatiemoment werd de ruimte waar ik zat, heel plots en heel kort, overstelpt door binnenvallend zonlicht. Het geheel: overweging, meditatie en getuigenis zorgden voor een intense ervaring.

Laurence Freeman visit to Lviv
Fr. Laurence Freeman’s Visit to Lviv – Ukraine -april 2022

Hoop: met heel uw kracht, hart en ziel …

foto: frie peeters

Tijdens een paasbezoek bij één van de kinderen in Duitsland maakten we op paasmaandag een wandeling in de buurt. Kinderen hadden er langs het wandelpad vredesboodschappen aangebracht. De bovenstaande boodschap vond ik de meest sprekende: deze vredesduif vliegt met al haar kracht, hart en ziel in de kleuren van de vredesvlag iedereen op het wandelpad tegemoet, de aandacht vestigend op de hoop en het verlangen te mogen opgroeien in een wereld zonder geweld. ❤

%d bloggers liken dit: