Duisternis, uittocht, licht …

Rudi Vranckx koestert schilderij van christenen in Irak

Advertenties

De zijdeur is doorzeefd met kogels. Het licht van de lage zon priemt erdoor binnen en werpt vreemde schaduwen op de vloer. Vader Thaer en vader Wasim werden vermoord achter het altaar. De gijzeling en de daaropvolgende bestorming door de veiligheidstroepen mondde uit in een bloedbad. Enkele maanden later kan ik met de overlevenden praten. Een vrouw als Maysoun herbeleeft het drama elke dag. Haar zoon bloedde dood op haar borst, verscholen liggend tussen de kerkbanken. ‘Waar waren God en Maria toen mijn zoon stierf?’, vraagt ze.

Ik volg het spoor van de bloedige ontknoping. Een schutter achter een pilaar bij het altaar komt zonder munitie te zitten en blaast zichzelf op om zo veel mogelijk slachtoffers te maken. Tientallen gelovigen hebben zich in de sacristie verschanst. Een terrorist gooit een handgranaat door een gat in het deurpaneel. De muur is zwartgeblakerd, ernaast duizenden kleine bloedspatjes. Kerim, een seminarist, wenkt me binnen.

Daar stond Rachda, enkele maanden getrouwd en zwanger. Ze belde met haar man, die buiten angstig stond te wachten. Pas goed op jezelf, want ik zal sterven. Dat waren haar laatste woorden. Op de witte muur staan twee rode handen, in bloed afgedrukt als een relikwie. Zo stierf Rachda, met beide handen in paniek steun zoekend. Begrijpt u waarom mensen dit doen? Maysoun kijkt me aan. ’Jullie zijn ongelovigen, kruisvaarders. We zullen jullie doden, dan gaan wij naar het paradijs.’ Dat zeiden ze.

Bijna iedereen die ik die dag gesproken heb, klinkt verbitterd en wil weg uit Irak. Duizenden christenen zijn vermoord. In al die jaren zijn er ook honderdduizenden moslims gedood. Maar de christenen voelen zich extra belaagd. De aanval op de Sayidat al-Nejatkerk is voor vele onder hen de genadeslag. Toen God de mens geschapen heeft, liet hij in het ongewisse wanneer die zou sterven. Wij weten wanneer we sterven. Als we in Irak blijven. Als we op straat gaan en naar ons huis terugkeren, volgt de dood ons op de voet.

Het is alsof we in de rij staan te wachten om te sterven.

In een achterafzaaltje hangen tekeningen en schilderijtjes van kinderen, maar ook van volwassenen. Voor de overlevenden en hun familie is het een vorm van therapie. Zo kunnen ze de nachtmerrie in hun hoofd vastleggen. Centraal hangt er een groot schilderij, primitief, krachtig. Het altaar, de kerkbeuk, de terroristen, slachtoffers, net zoals Maysoun het me verteld heeft. Ik kan er mijn ogen niet van afhouden. Een van de overlevenden merkt mijn blik. Neem het maar mee. Wij vertrekken toch en willen vergeten. Het laatste schilderij van de christenen in Bagdad hangt nu bij mij thuis. Ik koester het als een getuigenis van waanzin en een geschiedenis met diepe wortels.

Dit ‘laatste schilderij’ houdt mijn blik gevangen, nog steeds, elke dag. Rudi Vranckx

Het kijk- en leesboek Chrétiens d’Orient. Mon Amour van Marie Thibaut de Maisières en Simon Najm (Mardaga, 272 pagina’s, 34,50 euro) wordt opnieuw voorgesteld en verkocht tijdens de Avond van de Geloofsgetuigen (Nuit des Témoins) georganiseerd door het Steuncomité voor Oosterse Christenen en Kerk In Nood in de Brusselse Sint-Michiels- en Sint-Goedelekathedraal op vrijdag 7 december vanaf 20 uur.

Deze tekst verscheen in het Nederlands in Rudi Vranckx, Mijn Kleine Oorlog, dertig jaar aan het front,Horizon, 432 pagina’s, 24,99 euro.

Bron: Kerknet. be

 

Transcendence – Michael McGlynn – ANÚNA – Ierland

“Transcendence” is een sublieme en meditatieve verzameling van vocale muziek van ANÚNA, het nationale koor van Ierland. Elf van de dertien tracks zijn geschreven door de artistiek leider van de groep Michael McGlynn en het album eindigt met twee meesterwerken van het koorgenre nl. Antonio Lotti’s ‘Crucifixus’ en Gregorio Allegri’s ‘Miserere’.

“Dit album is een verzameling transcendente muziek die op een of andere wijze in het repertoire van Anúna voorkomt “, zegt McGlynn. “Het is heel gemakkelijk om het werk van ANÚNA te labelen en te categoriseren doch de kwaliteit van uitvoering en muziek is evident aanwezig in deze release en ik moet toegeven dat het een verrassing voor me was om de coherente muzikale spanningsboog te ervaren die zich over het album uitstrekt. ”

Deze compilatie van zeventig minuten werd geremastered met één nieuw stuk “Lorica” ​​(onder leiding van Stacie Lee Rossow) en eindigt met het majestueuze “Miserere”.

“Klassiek benaderen is altijd moeilijk, omdat er al zoveel interpretaties in de publieke arena bestaan”, zegt McGlynn. “Ik heb dit werk en het “Crucifixus” altijd beschouwd als dramatische voorstellingen. De invloed van de muziek uit deze periode en eerder, is overduidelijk in heel mijn werk aanwezig.”

Veel van de gepresenteerde werken werden in opdracht gemaakt. “Transcendence” werd in opdracht van het University College Dublin gemaakt voor haar 150-jarig jubileum, “Dormi Jesu” van Kultursamverkan Svenska kyrkan, “Lorica” ​​van het Schotse vocaal ensemble Canty en “Agnus Dei” van Chanticleer. Anúna bezielt deze prachtige werken met haar eigen vocale kleur.

Beschikbaar op alle digitale platformen en op BANDCAMP.

La luz de vuestros ochos – Het licht van uw ogen – Utopia – Handmade Belgian Polyphony – Basiliek Scherpenheuvel

In 1516 publiceerde Thomas More zijn tweedelig boek Utopia, waarin hij kritiek had op het politieke en economische Engeland van zijn tijd. In dit meesterwerk zocht hij naar oplossingen voor sociale problemen, problemen die nu relevanter zijn dan ooit. Bijna vijfhonderd jaar later hebben vijf zangers (Veerle Van Roosbroeck,  Bart Uvyn,  Adriaan De Coster, Lieven Termont, Bart Vandewege) met een zwak voor oude muziek hun stem laten horen en creëerden ze een nieuw ensemble met dezelfde naam: Utopia.

“Omdat we de Vlaamse polyfonie in onze genen hebben, willen we de muziek van More’s tijd echt verkennen en uitvoeren. Polyfonie ontstaat wanneer verschillende gezichtspunten samenkomen in één compositie.” Om de recente woorden van de Duitse minister van cultuur aan te halen: “Wij hebben kunst en cultuur nodig, we hebben gedurfde, lastige denkers en kunstenaars nodig, we hebben de utopieën nodig die ze creëren, de fantasieën die hen inspireren en de wens naar een betere wereld “…

De Mariavespers tijdens het Spaanse bewind in Vlaanderen.

Sinds mensenheugenis is het kleine plaatsje Scherpenheuvel een geliefd pelgrimsoord voor heel veel mensen die de Heilige Maagd willen eren. Het programma van het concert was een muzikaal eerbetoon aan Maria, de moeder van Jezus. De inspirerende architectuur van de ‘barokke galerij’ waar de schilderijen van Van Loon zich bevinden, bood het perfecte kader. Voor het concert kregen we langs de schilderijen een gidsbeurt ingeleid door curator Sabine Van Sprang:

“Na de religieuze troebelen van de zestiende eeuw, droeg Van Loon bij aan een nieuwe sacrale beeldtaal die gestalte gaf aan de spirituele vernieuwing die de katholieke kerk in de Nederlanden beoogde. Zijn schilderkunst is vooral devotioneel van aard: ze is bedoeld om de vroomheid aan te wakkeren en de gelovigen aan te zetten om zich met de afgebeelde heiligen te identificeren.”

Opdracht van Maria in de tempel – De 3-jarige Maria bestijgt de trappen van de tempel gevolgd door haar bezorgde ouders Joachim en Anna – Theodoor Van Loon – fotofragment: Katrien Van Acker

De Mariacyclus (1623-1628) met 7 schilderijen van Theodoor van Loon werd voor deze gelegenheid gerestaureerd en kreeg een mooie belichting. Ze zaten vroeger achter dof geworden glas dat diende om ze te beschermen tegen de impact van de brandende kaarsen op de diverse altaren in de galerij. De zeven schilderijen die de bedevaartkerk sieren, zijn Van Loons bekendste werken en de enige die als geheel nog in situ bewaard worden. Met gidsen van Bozar Brussel  bekeken we dit oeuvre van Van Loon (1582-1649) dat hij in opdracht van de aartshertogen Albrecht en Isabella uitvoerde. Hij komt hier uit de schaduw van zijn tijdgenoot Rubens door zijn clair-obscuurtechniek, zijn kleurenpalet en de meesterlijk realistische  weergave van vooral kinderen maar zeker ook van Bijbelse en Apocriefe figuren. We werden gewezen op de invloed die de Italiaanse schilder Caravaggio op hem uitoefende tijdens zijn tienjarig verblijf in Rome en kregen  een inkijk in een bijzonder moment uit de Europese geschiedenis: de contrareformatie.

Mariale motetten van Josquin Desprez, Cristóbal de Morales e.a. vormden het middelpunt van deze etherisch mooie hommage.

Psalm: Domine ad adjuvandum me Giovanni Gastoldi
Psalm: Dixit Dominus Tomás Luis de Victoria
Psalm 112: Laudate Pueri Josquin Desprez
Pulchra es Giovanni Pierluigi da Palestrina
Antifoon: Salve Regina Cristóbal de Morales
Psalm 121: Laetatus Sum Anonymus
La Luz de Vuestros Ojos Francisco Guerrero
La gracia y los ojos bellos Francisco Guerrero
Antifoon: Ave Regina Caelorum a 5 Cristóbal de Morales
Psalm 126: Nisi Dominus Orlandus Lassus
Psalm 147: Lauda Jerusalem Tomás Luis de Victoria
Ave verum Corpus Richard Dering
Ave Maria à 5 voix Peter Philips
Ave Maris stella Anonymus
Magnificat Nicolas Gombert

Dit concert werd opgenomen door KLARA en zal uitgezonden worden op 26 november 2018. Warm aanbevolen!