De actuele wijsheid van Michel de Montaigne – prof. dr. Alexander Roose – UGent

Het meest zekere teken van wijsheid is vrolijkheid – Michel de Montaigne in ‘Essais’

In 2017 motiveerde de jury het toekennen van de Prijs van het Spirituele Boek van het jaar aan Alexander Rooses De vrolijke wijsheid. Zoeken, denken en leven met Montaigne als volgt: “De 16°- eeuwse filosoof Michel de Montaigne is maar voor een beperkte groep bekend als denker, als eerste moderne mens, als eerste schrijver van filosofische essays. Dit boek van Alexander Roose is een erg interessante en toegankelijke kennismaking met een groot filosoof en met de actualiteitswaarde van zijn denken. Dat Montaigne leefde in een tijd van grote omwentelingen en van wereldbeelden die kantelden is hier absoluut niet vreemd aan.

Gisterenavond was professor Roose te gast bij de Vlaamse Academici van Mechelen voor een auteurslezing over Michel de Montaigne. Wie Koen De Sutters monoloog Montaigne zag, eveneens door Alexander Roose geschreven, had weliswaar op theatrale wijze al kunnen kennismaken met het heel bijzondere leven van Montaigne en de vrolijkheid van diens wijsheid maar vooral ook met de moderniteit ervan.

Michel de Montaigne, de gentleman-filosoof uit de Franse Renaissance (1533-1592), leefde in een tijd van burgeroorlogen en religieuze twisten, van grandioze ontdekkingen en verwoestend fanatisme. Midden in die onrust werkte Montaigne aan zijn Essais. Het beroemde boek is een autobiografie, een filosofisch traktaat, een geestelijke oefening.

Het proces van Montaignes denken is een bijwijlen harde, moeizame, persoonlijke filosofische queeste naar het goede leven en naar wijsheid. Montaigne streefde voortdurend naar een evenwicht tussen engagement en innerlijke rust, tussen gemeenschapszin en individualiteit, tussen religiositeit en secularisatie. Filosofie was voor Montaigne zoveel meer dan een systematische, theoretische uiteenzetting. Montaignes denken kan ons ook vandaag helpen om te overleven in een wereld van wankelende zekerheden, van wrede intolerantie en nihilisme.

De lezing werd een absolute smaakmaker om het boek van professor Roose te gaan lezen. Eric Palmen recenseerde het als volgt:

Ik bewonder de wil van Alexander Roose om het werk van Montaigne zo mooi en zo helder mogelijk aan het grote publiek uit te leggen. Hoe uitzonderlijk goed is hij daarin geslaagd. U hoeft niet eens de intentie te hebben – als u dat nog niet heeft gedaan – om de Essais van Montaigne te gaan lezen, al kan ik me moeilijk voorstellen dat u de verleiding kunt weerstaan nadat u kennis heeft genomen van deze prachtige leidraad. Roose heeft een sprankelend essay geschreven, dat met verve op eigen benen kan staan. Doe uzelf een plezier. Lees De vrolijke wijsheid. Zoeken, denken en leven met Michel de Montaigne. Het is een troostrijk boek in donkere dagen. – Biografieportaal.nl

Alexander Roose doceerde vier jaar aan de universiteit van Cambridge, was fellow in Clare College. Thans doceert hij Franse literatuur en cultuurgeschiedenis aan de Universiteit Gent. Hij schreef de monoloog Montaigne voor acteur Koen De Sutter en is de auteur van La Curiosité de Montaigne (Parijs, 2015) en van De Vrolijke Wijsheid. Zoeken, denken en leven met Montaigne (Antwerpen, 2016). Dit boek werd bekroond met de Prijs voor het Spirituele Boek 2017. Hij werkt nu aan een boek over Blaise Pascal.

TAZ# een namiddag cultuur aan zee

Theater aan zee (TAZ# 27/7 – 5/8), Editie 21, kijkt vooruit, met respect voor het verleden. TAZ# maakt zich klaar voor de toekomst. Het wordt geen breuk met het verleden. Er worden accenten verlegd en enkele stevige inhoudelijke lijnen uitgezet. TAZ# is geen themafestival maar biedt een mooi, ruim en divers programma waarvan Dirk Pauwels de ‘inspirator’ en curator is. Daarmee werd iemand binnengehaald die sociaal gevoelig is en artistiek vooruitblikkend. Passend dus bij de visie van TAZ#.

De cultuurkans die TAZ# en KNACK-magazine haar lezers deze zomer bood, maakte deel uit van de omarmende, warme en verzorgende gemeenschap waar het festival de instigator van wenst te zijn.

De KNACK-namiddag ging, na de ontvangst in café Koer, van start met de fantastische voorstelling in CC De Grote Post van het stuk Montaigne, een monoloog. Een tekst van filosoof en schrijver Alexander Roose, auteur van De vrolijke wijsheid. Zoeken, denken en leven met Michel de Montaigne, uitgeverij Polisen grandioos gebracht door Koen De Sutter. Samen met zijn zoon Cesar, zelf muzikant en schrijver van de muziek.

Koen De Sutter en zoon Cesar in Montaigne, een monoloog – CC De Grote Post

Michel de Montaigne schreef niet voor ons. Hij begon zijn gedachten te noteren om greep te krijgen op zichzelf. Zijn Essays behoren tot de boeiendste filosofische teksten ooit. Montaigne leefde in een tijdperk van wetenschappelijke omwentelingen, godsdienstoorlogen en politieke instabiliteit. Zijn ‘probeersels’ zijn een therapie, een zelfportret en een publieke bekentenis. De gentleman-filosoof dialogeert met filosofen uit de oudheid – stoïcijnen, sceptici, epicuristen – voor wie filosofie altijd meer was dan een theorie. Want moedig en waarachtig leven, dat wil Montaigne.- achterflap van het boek

Montaigne, een monoloog – “de geest die [in crisismomententen] te keer gaat als een op hol geslagen paard”
In een interview voor de website Filosofie zegt Koen De Sutter: ’Montaigne leert mij nederig te zijn.’  En Tinneke Beeckman, filosofe, columniste en vrouw van Alexander Roose, verzamelde op haar website een reeks recensies van het stuk.

Na de voorstelling kregen de KNACK-abonnees de kans om in Mu.ZEE de tentoonstellingen Het museum van de eigenzin of Frans Masereel en hedendaagse kunst: verzet in beelden  te gaan bezoeken.

La famille en lecture – Frans Masereel voor de Wereldtentoonstelling in Parijs, 1937

Tussendoor zorgde de KNACK-foodtruck voor een hartige hap en konden we met een digitale consumptiepas van een drankje genieten. Een fijne namiddag en avond die ik afsloot met een wandeling op de Albert-I promenade.

Albert I – promenade – Oostende
%d bloggers liken dit: