Het verschrikkelijke mooie leven – Retrospectieve Roger Raveel – Bozar – Brussel*****

Bozar – Baron Hortastraat – Brussel

Het universele in het alledaagse aan het licht brengen: zo zou je het voortdurende artistieke streven van Roger Raveel beknopt kunnen samenvatten. Hij onderscheidde zich radicaal van zijn generatiegenoten door een geheel eigen beeldtaal te ontwikkelen, balancerend tussen figuratie en abstractie en geïnspireerd op zijn dagelijkse omgeving. Roger Raveel werd op 15 juli 1921 geboren in Machelen-aan-de-Leie, een dorp nabij Gent waar hij altijd heeft gewoond en gewerkt tot zijn overlijden op 30 januari 2013. Een eigenzinnige keuze in een tijd waarin de kunstwereld alsmaar internationaler werd.

Hij studeerde aan de Stedelijke Academie van Deinze en aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Gent. Zijn leraren waren onder meer Hubert Malfait en Jos Verdeghem. Via zijn vriend Hugo Claus leerde hij in het begin van de jaren 1950 schilders van de Cobragroep zoals Karel Appel en Corneille kennen. Hij wil echter heel andere wegen op met zijn schilderkunst. In 1962 verblijft hij drie maanden in Albisola Mare (Italië) waar hij werkt en tentoonstelt met kunstenaars als Lucio Fontana en Asger Jorn.

Zelfportret met sigaret, 1952 – foto: fp

In de tweede helft van de jaren 1950 evolueerde hij naar een meer abstracte schilderkunst die haar wortels heeft in het beleven van het organische, het vegetatieve, het animale. Maar omstreeks 1962 schildert hij het drieluik ‘Neerhof’ met in het midden een kooi met levende duif. Hij wil een directe dialoog tot stand brengen tussen kunst en werkelijkheid, zijn ‘Nieuwe Visie’.

Het verschrikkelijke mooie leven, 1965 – foto: fp

In 1966-67 transformeert Raveel de keldergangen van het kasteel te Beervelde, nabij Gent, tot een picturaal environment. Hierbij krijgt hij de medewerking van Etienne Elias, Raoul De Keyser en Reinier Lucassen.

Na de schilderingen te Beervelde ontstaan een aantal beschilderde objecten zoals ‘Illusiegroep’ en ‘Tuintje met karretje om de hemel te vervoeren’. Zijn alert milieubewustzijn brengt de kunstenaar er toe zijn engagement te visualiseren door middel van manifestaties als ‘De Zwanen van Brugge’ en ‘Raveel op de Leie’ (1971). Bijna 20 jaar later, in 1990, herdenkt Roger Raveel het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog door met een op wielen gemonteerde beschilderde kleerkast doorheen het stadscentrum van Brussel te rijden.

Met een op wielen gemonteerde beschilderde kleerkast doorheen het stadscentrum van Brussel, 1990 – foto’s: fp

Voor zijn artistieke bedrijvigheid en zijn bijdrage aan de kunstgeschiedenis ontvangt Roger Raveel eervolle vermeldingen bij de Prijs voor de Jonge Belgische Schilderkunst (1958 en 1960) en een onderscheiding in de Europaprijs (1962), de Internationale Joost vanden Vondelprijs (1983), de Gouden Erepenning van de Vlaamse Raad (1992), de adellijke titel van Ridder (1995) en de Van Ackerprijs (1996).

Raveel en ik, 3 april 2021 – foto: fp

De tentoonstelling start in 1948, het jaar waarin Raveels karakteristieke realisme begint vorm te krijgen. Doorheen tien thematische hoofdstukken tracht ze Raveels unieke manier van kijken en zijn bijzondere visie op de relatie tussen kunst en werkelijkheid te ontleden. De thema’s zien we in Raveels hele oeuvre, in verschillende combinaties, telkens weer opduiken. Het zijn als het ware referentiekaders die Raveels artistieke zoektocht een richting geven, als variaties op zijn overkoepelend onderwerp: de mens in zijn alledaagse beslommeringen en als universeel gegeven.

Het venster, 1962 – foto: fp

Vanaf 1965 werkt Raveel aan een uitgebreid grafisch oeuvre. Aanvankelijk hoofszakelijk lithografieën en etsen vanaf 1980 experimenteert hij ook met houtsnede. Het atelier van meesterdrukker Piet Clement in Amsterdam speelt daarbij een grote rol. Raveel wil zijn artistieke visie vertalen naar de prentkunst en deze laat hem ook toe zijn Nieuwe Visie zo ruim mogelijk te laten circuleren.

We vinden dan ook vele thema’s van zijn tekeningen en schilderijen in de grafiek terug. De evolutie van de leitmotoeven (o.a. de dubbende man, het vierkant, de stap enz.) doorheen de jaren en doorheen de verschillende motieven onthullen de complexiteit van de kunstenaars manier van kijken en denken.

uit: Genesis 1966 – 1968, Hugo Claus – Roger Raveel, 1996

Raveel werkt regelmatig samen met dichters en schrijvers aan bibliofiele uitgaven en grafiekmappen. De belangrijkste samenwerkingen zijn met Hugo Claus en Roland Jooris. Met de eerste deelt hij niet een gelijkaardige levensstijl maar wel een gelijkaardige artistieke attitude: een open blik op de internationale kunstwereld met een stevige lokale verankering. Roland Jooris werkt niet enkel artistiek samen met Raveel, hij schrijft ook essays over zijn werk en was van 1999 tot 2005 conservator van het RR-Museum in Machelen aan-de-Leie.

De tentoonstelling loopt nog tot 21 juli 2021

Meer info: Roger Raveel, een retrospectieve

Met dank aan het RR-Museum en de Bezoekersgids van de tentoonstelling.

Brussels – March 22nd 2016 – 2021

Op de luchthaven van Zaventem en op twee plaatsen in Brussel, in metrostation Maalbeek en aan het herdenkingsmonument bij de Schumanrotonde, zijn vandaag de aanslagen van 5 jaar geleden in ons land herdacht, in aanwezigheid van onder meer de koning en de koningin, premier De Croo en slachtoffers en nabestaanden. Die laatsten voelen zich 5 jaar na datum in de steek gelaten door de overheid en vragen meer steun.

Ceremonie Start op 2′

Dichteres Dorothy Oger verloor Johan, een goede vriennd, bij de aanslag in metrostation Maalbeek. Ze kroop meteen in haar pen en schreef het gedicht ‘Je Choisis l’Amour’. Ze droeg het vandaag, nog eens voor in het metrostation.

FOR LOVE

I SHALL STAND FOR LOVE,
EVEN WITH A BROKEN SOUL,
EVEN WITH A HEAVY HEART.

I SHALL STAND FOR LOVE,
FOR THE WORLD IS WOUNDED.
NOT JUST MY LITTLE PIECE OF LAND,
WHERE I AM MOSTLY SAFE,
WHERE I AM MOSTLY WELL,
BUT OUR WORLD, EVERYWHERE
EVERY DAY.

I SHALL STAND FOR LOVE,
BECAUSE WE NEED MORE LIGHT,
NOT MORE DEATHS,
NOT MORE POWER,
NOT MORE BOMBS.

I SHALL STAND FOR LOVE,
SO THAT OUR CHILDREN ARE SAFE
SO THAT OUR FRIENDS ARE SHELTERED
SO THAT OUR BORDERS ARE OPEN.

I SHALL STAND FOR LOVE,
EVEN WITH A BROKEN SOUL,
EVEN WITH A HEAVY HEART.

Dorothy Oger, Brussels, 23d of March 2016

VOOR LIEFDE

IK KIES VOOR LIEFDE,
ZELFS MET EEN BEDROEFDE ZIEL,
ZELFS MET EEN BEDRUKT HART.

IK KIES VOOR LIEFDE,
OMDAT DE WERELD GEWOND IS,
NIET ENKEL MIJN KLEIN STUKJE LAND,
WAAR HET MEESTAL VEILIG IS,
WAAR IK ME MEESTAL GOED VOEL,
MAAR ONZE WERELD, OVERAL,
ELKE DAG.

IK KIES VOOR LIEFDE,
OMDAT WE MEER LICHT NODIG HEBBEN
NIET MÉÉR DODEN
NIET MÉÉR MACHT
NIET MÉÉR BOMMEN.

IK KIES VOOR LIEFDE,
OPDAT ONZE KINDEREN VEILIG ZOUDEN ZIJN
ONZE VRIENDEN BESCHERMD

ONZE GRENZEN OPEN.

IK KIES VOOR LIEFDE,
ZELFS MET EEN BEDROEFDE ZIEL,
ZELFS MET EEN BEZWAARD HART.

Dorothy Oger, Brussel, 23 maart 2016

POUR L’AMOUR

JE CHOISIS L’AMOUR
MÊME LE COEUR LOURD
MÊME L’ÂME BRISÉE.

JE CHOISIS L’AMOUR
PARCE QUE LE MONDE EST DÉCHIRÉ
PAS JUSTE MON PETIT PAYS,
OÙ JE SUIS PLUTÔT EN SÉCURITÉ,
OÙ JE SUIS PLUTÔT BIEN,
MAIS LE MONDE TOUT ENTIER,
CHAQUE JOUR.

JE CHOISIS L’AMOUR
ET JE PUISE DANS CETTE LUMIÈRE
LA FORCE DE RESTER DEBOUT

POUR TRANSFORMER LA VIOLENCE

ET METTRE FIN AUX GUERRES.

JE CHOISIS L’AMOUR
POUR QUE NOS ENFANTS SOIENT SAUFS,
POUR QUE NOS AMIS SOIENT À L’ABRI,
POUR QUE NOS FRONTIÈRES S’OUVRENT.

JE CHOISIS L’AMOUR
MÊME LE COEUR LOURD,
MÊME L’ÂME BRISÉE.

Dorothy Oger, Bruxelles, le 23 mars 2016

FÜR DIE LIEBE STEH ICH EIN

FÜR DIE LIEBE STEH ICH EIN,
SELBST MIT VERWUNDETER SEELE,
SELBST MIT GEBROCHENEM HERZEN.

FÜR DIE LIEBE STEH ICH EIN,
DENN DIE WELT IST SCHWER GETROFFEN,
NICHT NUR MEIN KLEINES FLECKCHEN ERDE,
WO ICH MICH MEISTENS IN SICHERHEIT WÄHNE,
WO ICH MICH MEISTENS WOHL FÜHLE,
SONDERN DIE GANZE WELT, ÜBERALL,
JEDEN TAG.

FÜR DIE LIEBE STEH ICH EIN,
DENN WIR BRAUCHEN MEHR LICHT,
NICHT NOCH MEHR TOTE,
NICHT NOCH MEHR MACHT,
NICHT NOCH MEHR BOMBEN.

FÜR DIE LIEBE STEH ICH EIN,
SODASS UNSERE KINDER IN SICHERHEIT SIND,
SODASS UNSERE FREUNDE BEHÜTET SIND,
SODASS UNSERE GRENZEN OFFEN SIND.

FÜR DIE LIEBE STEH ICH EIN, 
SELBST MIT VERWUNDETER SEELE, 
SELBST MIT GEBROCHENEM HERZEN.

Dorothy Oger, Brüssel, 23. März 2016


Een hartelijke nieuwjaarswens

Bron foto: BRUZZ
%d bloggers liken dit: