An idea, in the highest sense of that word, cannot be conveyed but by a symbol. – Samuel Taylor Coleridge

Een idee, in de meest zuivere betekenis, kan alleen worden overgebracht door een symbool – S. T. Coleridge

Foto door Susanne Jutzeler op Pexels.com
Foto door TymurKhakimov FollowMyPatreon op Pexels.com
bron: AVS

Lees meer: Bisschop Lode Van Hecke en de Oekraiense gemeenschap van Gent

Ensimismamiento – ver-innerlijking – Ellen Marie in Hof ter Loonst – Kampenhout

The drawings play with the fragile space between movement and stillness. They reflect the timeless moment that lies in between inner peace and outer chaos – Ellen Marie

Ellen Marie is een Belgische kunstenares die op twintigjarige leeftijd naar Spanje trok. Ze studeerde in 2017 af aan de Barcelona Academy of Art waar ze het traditionele teken- en schilderprogramma volgde en na haar studies ook les gaf.
Na haar eerste solotentoonstelling “Metamorphosis” die in maart 2019 in het Vlaams Brabantse Perk plaatsvond, werkte ze zes maanden in afzondering in een Spaans buitenverblijf.
Op 6 september opende ze daar haar expositie ”Ensimismamiento” wat letterlijk betekent het in zichzelf keren of ‘ver-innerlijking’; een reeks houtskooltekeningen van dansende en in elkaar verstrengelde figuren.
Helaas teisterden in september hevige stormbuien en overstromingen de hele regio dagenlang, waardoor de tentoonstelling letterlijk in het water viel.
Daarom besloot ze om de werken naar België te brengen en ze daar een tweede keer voor te stellen op een unieke locatie in de gemeente waar ze opgroeide namelijk Hof ter Loonst in Kampenhout.

Hof ter Loonst – Kampenhout

Het 12de eeuwse Hof ter Loonst bood van begin november tot vanavond een onderkomen aan een prachtige reeks houtskooltekeningen. Een verzorgde Engelse brochure met uitleg over de werken kon de bezoeker helpen bij de onstaansgeschiedenis en de interpretatie van de tekeningen.

De projectie van een videointerview liet je kennismaken met de kunstenares en haar werk.

Indrukwekkend is het werk Samsara, 2019. De figuren op deze tekening lijken uit een droom te komen. Ze baden in een melancholische sfeer en hun verstrengelde lichamen vormen een horizontale acht. De acht, het symbool voor oneindigheid, leidt meteen naar de betekenis van de titel van het werk. Saṃsāra verwijst immers naar de cyclus van dood en wedergeboorte van de wereld. Deze nymfen, in het ongewisse over de ware reden van hun bestaan, vertellen het verhaal van de hele mensheid. Tijdelijk verloren in een draaikolk van lijden en onwetendheid wordt de ontsnapping aan saṃsāra de laatste bestemming van elk individu.

In haar eerste schetsboeken reeds begon Ellen Marie het beeld van verstrengelde lichamen te exploreren. Zoekend naar een weg om haar visie openbaar te maken, oefende en verfijnde ze haar vaardigheden om dit werk tot leven te kunnen brengen. Volkomen intuïtief, zonder plan, spendeerde ze maanden om deze figuren samen te vlechten. Hoewel dit werk een mijlpaal in de kunstenares’ ontwikkeling betekent, zal het thema zich wellicht verder ontwikkelen en verbreden in volgende tentoonstellingen.

Samsara , September 2019

Ellen Marie’s zoektocht naar vrijheid vormt duidelijk het centrale thema van haar werk. Voor haar is ook elk individu, bewust of onbewust daarnaar op zoek.

Swallowtail, July 2019

Swallowtail, July 2019 experimenteert met medium en oppervlaktestructuur. Het waterig effect geeft het werk een mythische dimensie die herinnert aan de geboorte van Aphrodite uit zeeschuim. Of ze nu opgeslokt wordt door de golf of eruit losbarst, de vrouw geeft zich over in totale extase.

Dancer XIV, July 2019 – Hathor, July 2019 – Dancer XII, July 2019

Hathor, July, 2019. Tijdens een van haar bezoeken aan Musée d ‘Orsay in Parijs, kwam Ellen Marie het schilderij Le Remords van Louis Baader tegen. Diep ontroerd door de uitstraling van Orestes, de centrale mannelijke figuur, nam ze elk detail in zich op. Toen zij terugkeerde naar Barcelona en les gaf aan de Academie, kwam een model genaamd Hathor op een dag twee uur poseren. Hij vertoonde zo’n grote gelijkenis in lichaamstype met de figuur in het schilderij van Baader dat Ellen Marie, gestimuleerd tot inspiratie, hem dezelfde houding als Orestes gaf. Eenmaal terug in de studio ontwikkelde ze de eerste schetsen van die sessie tot dit persoonlijke werk.

Fracture, May 2019

Dit werk, verdraaid en losgekoppeld, staat volledig op zichzelf. Het breekt met de overeenkomst die er, toevallig of niet, tussen de andere werken van de tentoonstelling tot stand is gekomen. Het is dus een cruciaal werk binnen de serie.

Op de bovenverdieping bevond zich nog een serie tekeningen van mannelijke dansers die het resultaat is van de samenwerking tussen Ellen Marie en Santiago Bernardi, een hedendaagse danser en goede vriend. Gefascineerd door zijn liefde voor de dans en vrijheid van expressie vroeg ze hem voor haar te modelleren.

Meer info: www.ellenmarie.eu

Kunstenfestival Watou 2018

Over verlangen en troost

Het nog voor de officiële opening beschadigde ‘Verboden Vrucht’, 2018 – DAVID DE POOTER (B) in het Brennepark. Een graffitispuiter nam het RAAK ME AAN wel heel letterlijk. De beschadiging zal blijven deel uitmaken van het werk.

De dag plukken in Watou gedurende de zomermaanden is een must geworden.  Na al die jaren is die  plek in de Westhoek de incarnatie van een verlangen geworden, maar ook van een confrontatie met de maatschappelijke werkelijkheid die tot nadenken aanzet. Uit de spanning tussen beide groeide  iets opbeurends, iets zalvends.

De aanblik van Watou veranderde met de tijd: B & B’s vatten er post, het Douviehuis  werd verbouwd tot een riante vakantiewoning, wandel- en fietsroutes komen er langs, of vertrekken er, tal van  horecazaken verwennen er de bezoeker met heerlijke streekgerechten.

Het altijd weer verrassende Kunstenfestival dat er woord en beeld in een unieke context samenbrengt, belichaamde de voorbije 38 jaar beslist mee de hoop voor ‘het dorp op de Schreve’. De sculpturen, video’s, schilderijen en installaties prikkelen dit jaar  onze gedachten en fantasieën over verlangen en troost. Dichter Bernard Dewulf schreef voor de catalogus het indringende en beklijvende essay Van koffie tot genade. Over ons verlangen naar troost.

Ik deed tien locaties aan – de elfde is off-Watou in Poperinge en reserveerde ik voor een later bezoek.

HET FESTIVALHUIS

Uitgelicht

Dit jaar gewijd aan de Nederlandse dichter Gerrit Kouwenaar (1923 -2014) zijn leven en werk.

Bij een gedicht van Peter Verhelst,  letterkunstenaar Maud Bekaerts  Nooit komt een eind aan ons verlangen, 2018

Whale Spotting

Je kijkt naar de zon boven de zee. De roerloos hangende meeuw.
De ene ademhaling waarin de zon zo trillend, waarin de walvis zo zwart
Uit het diepe duistere zuchten van de zee oprijst, dat ene ogenblik
Waarin de zon zo blikkert dat hij de walvis opslokt.

Dat is de seconde waarin iets in ons zich naar binnen vouwt.

Niet de blinde vlek van de walvis
Maar dat we hierheen gekomen zijn
Omdat we deel willen uitmaken
Van dat wonder

Van niets
Dat we zijn.

Het gat van mij, roetzwart
Rond de walviszwarte vorm
Van jou.
Nooit.

Nooit

Komt een eind aan ons
Verlangen.


Peter Verhelst
uit: Zoo van het denken, Prometheus, 2011
(nieuwe versie voor Kunstenfestival Watou)


zonder titel, 2018 – KATRIN DEKONINCK (B)

When my bones melted I could no longer see the difference between right and wrong, 2011-2017 – TORI WRÅNES (NO)

Voorgrond: Jessica, 2014 – ANTON COTTELEER (B) Achtergrond: 51°03′ 11. 82” N 3°39′ 18. 99″, 2011 – HANNE VAN ROMPAEY (B)

VIJFHOEKSTRAAT 13

Ma (n) donna, 2014 – JOSE COBO (ES)

Magic Mama, 2018 – NADIA NAVEAU (B)

DE KASTEELTUIN

Stolen moments, 2014 – LUK van SOOM (B)

DE DOUVIEHOEVE

De film The Girl, 2017 van HANS OP DE BEECK (B) waarin een meisje een eenzaam leven leidt te midden van dromerige landschappen, duistere wouden en weidse afvalbergen. Ze beweegt zich tijdens de nacht, de vroege ochtend en in wind en regen voort op haar bakfiets en verzamelt het meest noodzakelijke om te over leven in het bos en in industriële gebieden.

De zachte en majestueuze esthetiek, de explosieve kleuren van textielkunstenaar SHEILA HICKS

Escalade beyond chromatic ends, 2017 – SHEILA HICKS, USA

Voor ROIG trekt het licht de figuren aan als motten maar eens dichtbij worden ze erdoor verblind. Voor hem staat licht niet symbool voor kennis maar voor wat ons in onze huidige maatschappij desensibiliseert.

Sperma Infinitum, 2013 – BERNARDI ROIG (ES)

De buitensculpturen van FRAUKE WILKEN (D)

DE GRAANSCHUUR

Determined, 2017 – LUDOVIC LAFINNEUR (B)

My secret rose garden crazy for you 180202, 2018 – ARNE QUINZE (B)

HART

Er is iets gaande in mijn hart,
het vouwt zich open als een bloem.

Ik zag het in een droom, een bloem die voortdurend opengaat
als een stromende waterval
het gaat maar door het lijkt wel een perpetuum mobile
of zo'n trap van Escher.

Vanochtend voelde ik de knop van de bloem
onder mijn huid.
Eerst nog onopvallend maar ze groeit!
Mijn huid barst open.
Ter hoogte van mijn thymus staat nu de frisgroene knop.
Ik draag haar als een parel.

En nu beginnen de blaadjes zacht te openen.

Op een bepaalde manier stelt het me gerust.

Ja ik geloof in buitenissigheden
mensen die door muren lopen, kunnen lezen met hun ogen dicht
contact met planten en bomen,
dit valt in eenzelfde categorie.

Ik kan haar niet meer verstoppen, mijn bloem, mijn hart.


Marije Langelaar
uit: Vonkt, De Arbeiderspers, A'dam, 2017

HET PAROCHIEHUISJE

Somewhere, 2018 – Franz Schmidt (D)

‘Somewhere over the rainbow’ (Judy Garland in 1938) of de hoop op het openen van een deur naar een plek waar problemen verdwijnen.

HET BRENNEPARK

Waarheen en dan terug, 2008 – LUK van SOOM (B)

Wie de kooi binnengaat en het hoofd in de gouden bol steekt, ziet een sterrenhemel en de akoestiek in de bol sluit de aardse wereld buiten. De bezoeker wordt even opgenomen in een universum van rust en ontsnapt aan de gevangenis van het aardse leven.

DE BROUWERIJ

Feux, 2018 – ADEL ABDESSEMED (DZ) Uit Le Chagrin des Belges

Le Chagrin des Belges, geïnspireerd door Hugo Claus’ Het verdriet van België zet een deur open naar een waargebeurde nachtmerrie in het Belgisch Congo van Koning Leopold II die ons land blijft achtervolgen. Hij nodigt de Belgen uit om dergelijke feiten niet te vergeten. Alle werken uit Le Chagrin des Belges zijn gemaakt van houtskool.

SONNET XIV

Als dan het koperen keteltje vol as
van wat ik was wordt leeggeschud
over het geduldig gras,
mijn lief, sta daar niet voor schut

en veeg de rimmel van je wangen.
Denk aan de vingers die deze regels schreven
in onze tijd van verlangen
en die je streelden tijdens hun leven.

En lach om wat ik was, onder meer
het gesnurk in de bioscoop,
de onderbroek die steeds afzakte,

de debiele grap en de logge loop
naar jou keer op keer
toen ik je warme weelde pakte.


Hugo Claus (1929-2008) 
uit: Nu nog (cd)

DE KERK

1000 cups, 2018 – Casper Braat (NL)

De verheerlijking van het bakje troost. Als bezoeker van het Kunstenfestival kan je één van Braats mokken mee naar huis nemen, als je het inwisselt tegen een persoonlijk kopje. De tassen representeren de massaproductie, die ons verleidt om onze eigenheid en ziel te verkopen.

Meer info: Kunstenfestival Watou 2018 nog t.e.m. 03 september 

Voor het te laat was: beklijvende films van Basir Mahmoud en Eric Baudelaire

Sociaal Huis – Mechelen

Loods Sociaal Huis

Pallavi Paul en Cynthia’s dromen

Filippa César & Louis Henderson en de vuurtorens als bakens in het donker

Adelita Husni-Bey en haar pedagogisch model ‘Agency’, 2014

De ‘coolies’ van Basir Mahmoud in ‘Moments of Arrival and Return’, 2016

Hof van Savoye – Gerechtshof

Lawrence Habu Amdan en Wissams manifest voor het islamitisch concept Taqiyya

Eric Baudelaires film ‘Also Known as Jihadi’, 2017 (99′)

Contour 8 – Polyphonic Worlds: Justice as Medium – Mechelen****

Huis De Clippel – The Leftovers, 2017 by Otobong Nkanga – CC Mechelen – Code Names, 2001 – ongoing by Trevor Paglan – Tibetgebed – Can you brighten up yourselves?, 2017 by Karrabing Film Collective – Glistening Troubles, 2017 by Suzanne M. Winterling

Mechelen, donderdag, 18 mei – Contour 8,  het tweejaarlijkse kunstenfestival, via een gegidste rondleiding van Vormingplus bezocht met een groepje kennissen en oud-collega’s. Deze uit-middag was mooi te combineren met een heen-en-weerfietstocht langs de Vaartdijk naar Mechelen, 23 km.  Mechelen, de stad die ik pleeg te kennen als mijn jaszak, heeft de laatste jaren een ware metamorfose ondergaan. Mede door de Mechelaars zelf, werd hun burgemeester onlangs tot de beste ter wereld verkozen. Dat Mechelen, als multiculturele stad,  al jaren de kaart trekt van de inclusieve samenleving hoeft niet te verbazen. Die evolutie diende zich al vroeg in de onderwijswerkelijkheid van deze stad als de enige toekomstgerichte mogelijkheid aan. Mechelen is ook fietsstad: een prachtige, verkeersluwe, historische binnenstad. De Grote Markt en de andere pleinen leven: ontelbare terrasjes, wandelpaden langs de Dijle, talrijke school- en hogeschoolomgevingen, het stadtheater ‘t Arsenaal/Lazarus in de groene Kruidtuin, de omgeving van de oude brouwerij Lamot, de Vismarkt, het mooie Hof van Savoye, het Klein Begijnhof …

Bij het CC Mechelen aan de Minderbroedersgang was het druk. Basisschoolklasjes op schooluitstap. Alle in fluohesje en hun fietsen netjes gestald. Ze zaten op de banken te picknicken, klaar om even later weer even netjes twee-aan-twee hun bezoek aan de stad aan te vatten. Als een lange leuke glimworm bij klaarlichte dag slingerde de rij zich door de straten.

Op dezelfde plek vingen ook wij de Contour 8 – rondleiding aan. Eerst naar het barokhuis De Clippel aan de Korenmarkt, vervolgens naar het renaissancegebouw In den Grooten Zalm aan de Zoutwerf en het Schepenhuis in het hart van de stad. De Garage, Onder de Toren, eigenlijk het startpunt van Contour 8, werd onze laatste halte. Het Hof van Savoye (gerechtshof) en de Loods Sociaal Huis (Battelsesteenweg) deden we niet aan. Voor beide plekken diende een langere tijd uitgetrokken te worden. We kregen echter wel een ticket dat ons toeliet om er op individuele basis (tot en met 21/5/2017 18u) een kijkje te gaan nemen.

Omdat we graag wat napraatten, zakten we nadien af naar één van de vele cafeetjes aan de Grote Markt.

De gids verdiende alle lof vanwege haar deskundige duidelijkheid. Contour Biennale 8 toont hedendaagse kunst tegen de achtergrond van het 400 jaar oude verleden van de Grote Raad. Dit Mechelse gerechtshof (Schepenhuis) was het juridische centrum van Europa. De kunstwerken belichten het thema rechtvaardigheid elk vanuit een eigen invalshoek. Film, video, installaties en performance dompelen je onder in de wereld van recht, rechtspraak en rechtvaardigheid.  Dat de Vlaamse polyfonie of meerstemmigheid de metafoor werd van de biënnale is mede te danken aan het 15de -16de-eeuwse Koorboek van Margaretha van Oostenrijk uit het Petrus Alamire atelier waarvan in het Schepenhuis een facsimile of replica te zien is.

Curator Natasha Ginwala besluit in haar introductie tot de bezoekersgids:

It has been said, time and again: “The arc of the universe is long, but it bends towards justice … ” Een mooie en hoopgevende gedachte waarmee we dit bezoek afrondden.

Meer info over het stadsfestival: www.oprechtmechelen.be

Op zoek naar Utopia in M – Leuven*****

Familieportret van Sir Thomas More door Rowland Lockey, naar Hans Holbein de Jongere, 1593 – 3de v.l.n.r. Sir Thomas More met de gouden ambtsketen van Lord Chancellor, een keten van S’en (Spiritus Sanctus) met Tudor-roos hanger .

Nog één week kan de bezoeker naar de tentoonstelling Op zoek naar Utopia in het M-Museum in Leuven. De stad, de universiteit, het museum, de Vlaamse Gemeenschap en last but not least Koningin Mathilde, de gedroomde ambassadrice voor dit project, maakten er een topevenement van, zo lazen we in de pers. Zeven jaar voorbereiding vergde het. Dit huzarenstukje wilden we dan toch echt niet missen en dus trokken we, drie oud-germanisten van KU Leuven, naar Leuven en maakten er een blij-weerzien-daguitstap van. Samen lunchen in Notre Dame/Quasimodo aan de Grote Markt en dan naar het M-Museum aan de L. Vanderkelenstraat waar we ondanks de grote drukte aan de ticketbalie, dankzij onze reservatie online, via de fastline meteen de audiogids konden afhalen en beginnen aan het bezoek.

Nog nooit werden in Leuven zoveel meesterwerken samengebracht. Het is een uitgepuurde selectie van schilderijen, wandtapijten, sculpturen, tekeningen, wetenschappelijke instrumenten en miniaturen. Ze vertellen allen het verhaal van de mens die vijfhonderd jaar geleden koortsachtig op zoek ging naar Utopia, naar een betere wereld. De tentoonstelling steunt op drie stevige pijlers: ze biedt een staalkaart van Vlaamse Meesters, toont topwerken die nooit eerder samen te zien waren én ze bevat een grote diversiteit aan objecten. – Museum-M

Wie was More? Wat was zijn relatie met Erasmus? Wie was Pieter Gillis? Waarom schreef More zijn Utopia? En hoe werd Dirk Martens in Leuven de drukker van dit gouden boekje dat de wereld veroverde? Antwoord op deze vragen, een overzicht van de opbouw van deze uitzonderlijke tentoonstelling, foto’s van de topstukken, reportages over de evenementen, doorverwijzingen naar nog meer tentoonstellingen zoals die in de universiteitsbibliotheek, tips om een dag uit in Leuven te plannen dat alles biedt de goed gedocumenteerde website The Future is More – 500 jaar Utopia –Leuven.
Na ons bezoek bleven we nog wat napraten in  brasserie Den Beiaard aan het Ladeuzeplein. Het portret van Thomas More uit de kunstcollectie van koningin Elisbeth II, het Familieportret van de familie More en dat van Lady More, het Schuttersfeest waarop te zien is hoe niet iedereen toegang heeft tot de utopische tuin, de prachtige gobelins, de meticuleus gerestaureerde Besloten Hofkens, de distopie-schilderijen, de Mappamundi van Pierre Desceliers op perkament uitgetekend voor de Franse koning, Jan Gossaerts jonge Deense prinses met het armillarium op zijn kop, de uur- en kalenderwijzerplaat , de originele Leuvense armillaria uit de 16de eeuw … We waren het erover eens: het is ontegensprekelijk een fascinerende tentoonstelling die je onderdompelt in het wereldbeeld van de 16de eeuw waaraan visionairen als Thomas More een nieuwe impuls gaven die tot op vandaag actualiteitswaarde heeft.

Literature from the Low Countries

Collects all articles about literature from the Low Countries Yearbook

The Low Countries – Arts and Society in Flanders and the Netherlands is an English-language yearbook on the culture of the Low Countries. It covers literature, the arts, general societal issues and relations between the English and Dutch-speaking worlds. A very attractive book that showcases the diversity and vitality of Flemish and Dutch culture to the rest of the world. Find out more about the yearbook here.

For the Frankfurt Book Fair 2016 the publisher of the yearbook, the Flemish-Dutch institution Ons Erfdeel, embarked on an ambitious new project. Not only does the 24th edition (published in April 2016) have present-day Dutch-language literature as its central theme, all articles about Flemish and Dutch authors featured in the previous 23 editions of the yearbook are now assembled on this website. Over 400 texts on the best-known, most interesting writers of Flanders and the Netherlands, but also on promising young talents. Feel free to browse!

Bron: Literature from the Low Countries

%d bloggers liken dit: