Het kraken van de maan | t,arsenaal | Mechelen*****

het-kraken-van-de-maan-afficheSoms heeft de liefde een breekijzer nodig. Soms gaat de liefde vanzelf. Drie vrouwen. Een jonge vrouw neemt afscheid van haar vriend en spuwt een laatste keer haar gal. Een tweede vrouw, onvruchtbaar, onderneemt wanhopige pogingen om een kind te krijgen. Een derde vrouw, in de herfst van haar leven, grijpt haar laatste kans op de liefde. Drie momenten uit het leven van een vrouw. Drie vrouwen in een leven.

Voor Het kraken van de maan gaat Michael De Cock aan de slag met een aantal oerthema’s. Liefde, vruchtbaarheid, bedrog en wraak. Thema’s die van oudsher gestalte krijgen in vrouwenfiguren.

In de Griekse mythologie is sprake van drie wraakgodinnen, de Furiën. Hun haar bestond uit slangen. Uit hun ogen droop bloed. De Bijbelse Sara, vrouw van Abraham, was onvruchtbaar. Om haar man een kind te schenken, leende ze hem haar slavin.

Met deze eeuwenoude Grote Verhalen in het achterhoofd schetst De Cock drie hedendaagse vrouwen op een kantelpunt. Het zou uw buurvrouw kunnen zijn, die de maan hoort kraken.

Zo bereidt de infobrochure de toeschouwer voor op  Het kraken van de maan  in  t,arsenaal,  Mechelen.

De maan, staat in de scenografie (Kathleen Vinck) en de songtekstkeuze  van het stuk, voor het matriarchale, vrouwelijke principe, voor het gemoed, de gevoelens, de onbewuste en instinctieve reacties. Soms kraakt die maan en moeten er harde noten gekraakt worden: ‘Hoe raar is dat?’ ‘Hoe ziek is dat?’ De projectie van een maanoppervlak op een rechtopstaande, scenehoge, verrolbare cirkel  en op een podiumbrede achterwand brengt het publiek, samen met de soundscapes (Rudi Gentbrugge), in de kosmische, universele sfeer van het ondermaanse.

Sophie Derijcke, de onvruchtbare Sara met naar het einde toe wraakzuchtige Medea-overwegingen, steekt van wal met een meesterlijke vertolking  van  ‘I am a fool to want you’ (Frank Sinatra/Billie Holiday/Bob Dylan) voor de croonersmicrfoon. Op de maancirkel, een projectie  van een draaiende COLUMBIA  LP. Marlies Bosmans, aanvankelijk wat zenuwachtig op haar eerste  premièreavond  maar doorheen het stuk bijzonder overtuigend, schittert als de jongste van de drie furiën in haar eerste grote rol als ongelukkige, bedrogen verliefde met een wraakdroom. Billie (naar Billie Holiday) de naam van de baby die ze liet weghalen na haar spaakgelopen relatie.  En last not least Chris Lomme, de eminence grise van het Vlaamse theater, in de rol van een om de tuin geleide oudere dame, verliefd op haar 24/24 beschikbare loodgieter Raoul, die graag mambo en jive danst en haar begeerte weer even doet ontvlammen maar met wie ze eens te meer een ‘verrotte klootzak’ heeft binnengehaald. De Vlaamse diva bespeelt haar publiek con brio door haar afgemeten spreektempo.

Het kantelpunt  in hun leven of  ‘het kraken van de maan’ verbindt de vrouwen onderling. Het zouden drie fases uit één en hetzelfde vrouwenleven kunnen zijn. Fases waarin ‘een vrouw’ steeds opnieuw in de foute relaties terechtkomt, steeds weer foute beslissingen maakt en zich bewust wordt van de waarheid dat ‘de mens de organisator is van zijn eigen ongeluk’.

De acteerprestaties van de drie dames, uitgedost in stijlvolle (geïnspireerd op Amie Winehouse ?) kostuums van Myriam Van Gucht, begeesteren, trekken de toeschouwer binnen in het geleden leed en in het bewustzijn van deze drie ongelukkige vrouwenzielen. Dat bij dit stuk de choreografe  Bahar Temiz haar bewegingsadvies gaf, tilde het stuk ongetwijfeld op tot een kijkervaring die tot in de ‘stills’ als een prachtig artistiek geheel overkwam.

Een absolute must see!

Meer info: www.tarsenaal.be

Kreutzersonate, Als het verlangen maar stopt – t,arsenaal – Mechelen*****

imagesIn Kreutzersonate, Als het verlangen maar stopt, slepen acteurs en muzikanten u mee voorbij de grenzen van het woord. Twee kunstenaarskoppels kruipen onder uw huid. Acteurs Tom Van Landuyt en Angela Schijf en muzikanten Nikolaas Kende en Jolente De Maeyer drijven elkaar en u als toeschouwer tot het uiterste, zo kondigt  t,arsenaal  zijn lopende stuk aan. Nu, dat kan tellen. Genoeg om Beethovens Kreutzersonate nr 9 opus 47 aandachtiger te gaan beluisteren. Lev Tolstoj’ s novelle met de gelijknamige titel zou tot stand gekomen zijn naar aanleiding van een uitvoering van dit pianoconcert. Het had hem tot tranen toe bewogen. Kreutzersonate (1891) werd vervolgens één van Lev Tolstoj’ s meest beruchte verhalen. Het mocht lange tijd niet verschijnen en circuleerde in handschriftvorm. Omdat Tolstoj ’s vrouw er zeer veel elementen uit hun huwelijksleven in herkende, voelde zij zich door de novelle vernederd en geblameerd. Ondanks een publicatieverbod nam de ontwikkelde klasse er middels collectieve voorleessessies toch kennis van. In de novelle is Pozdnysjev een uiterst subjectieve verteller, die er radicale meningen op nahoudt over vrouwen en het huwelijk. Hij gelooft niet dat een liefdevol huwelijk mogelijk is. Hij is tegen voorbehoedsmiddelen, tegen dokters die syfilis genezen en tegen muziek, omdat al deze zaken volgens hem aanzetten tot losbandigheid. Hij pleit voor een celibatair leven.

Terug naar het stuk. Wat doet de theaterbewerking met het gegeven uit deze novelle? Karsten en Hannah hebben een goed huwelijk. Tot violiste Hannah pianist Michaël leert kennen en met hem musiceert. De intimiteit die door de muziek ontstaat, maakt Karsten gek van jaloezie. Wat we kunnen verwachten als de jaloezie alle gezond verstand verblindt,  is zo oud als het theater zelf. Michaël kruipt in Karstens hoofd als een ongeneeslijke kanker, Karsten wordt achterdochtig, hij gaat staren, haten en al denkt hij alles onder controle te hebben, de gebeurtenissen ontglippen hem en leiden naar de catastrofe: in een vlaag van jaloerse waanzin vermoordt hij Hannah. Het stuk is een slang die in haar eigen staart bijt: het begin – een luide seksscène achter de coulissen – is ook het einde. De cirkel dat eeuwigheidssymbool. In hun relatie, gebaseerd op onpersoonlijke seks, ontbreekt elk inlevingsvermogen. Hannah musiceert niet meer, haar muziek wordt niet gehoord, is slechts muzikaal behang op vernissages.Er is het kind en de egocentrische grillen van Karsten. Ze is het popje dat danst naar zijn pijpen terwijl de viool in de hoek blijft staan. Tot zij haar eigen beslissing neemt en gaat luisteren naar een recital van de pianist Michaël en in hem een zielsverwant vindt. De viool komt weer uit de hoek wanneer Michaël thuis wordt uitgenodigd om samen te musiceren. De rest voltrekt zich als een onstuitbare tragedie. Tom Van Landuyt en Angela Schijf – ook een koppel in het reële leven, beide acteurs maar tot nog toe nog nooit samen op de planken – geven een sterke acteerprestatie ten beste.

De prachtige vertolking van Beethovens Kreutzersonate als motiefstuk en nog andere stukken van Beethoven, Arvo Pärt en Bach, door het muzikale koppel Nikolaas Kende (pianist) en Jolente De Maeyer (violiste) maakt een integrerend deel uit van het stuk, wordt slechts af en toe ‘muzikaal behang’ als de aandacht van de toeschouwer naar de acteurs gaat. Soms komen piano of viool of beiden virtuoos op de voorgrond, ze worden daardoor metaforen voor de intieme artistieke vriendschap tussen Hannah en Michaël. De muziek vertolkt wat er in de relatie gaande is en overstijgt het zegbare.

Het decor is van een stijlvolle eenvoud. Op drie witte draaibare panelen wordt een zwart-wit nachtbeeld van de inkom van t,arsenaal geprojecteerd, de woning van Hannah en Karsten. De projecties van de schilderijen van kunstschilder Nicola Dinoia – op vraag van regisseur Michael De Cock voor het stuk gemaakt – volgen en echoën het verloop van hun relatie. Langs de rechterzijde van het podium een divan, links de zwarte vleugel. Het kostuumontwerp is geraffineerd. Voor Karsten – met snor en baard -een zwarte jeans, donkerblauw hemd en loopschoenen. Voor Hannah een fijne modieuze zwart-wit outfit. Het subtiele rood van haar slipje en sokken, verwijzend naar de passie die in hun relatie doodbloedt, wordt de kleur waarin de drie (!) panelen worden ondergedompeld wanneer het muzikale koppel de finale van de Kreuzersonate vertolkt.Tegelijk climax en voorbode van onheil. Karstens woede, jaloezie en achterdocht, zuivere projectie van zijn eigen verlangen tot vreemdgaan, bereikt even later zijn hoogtepunt en eindigt met de passionele moord. We horen ziekenwagen- of politiesirenes.Voor Karsten bestaat de liefde niet. Alle mannen vermoorden op één of andere manier hun vrouw, zo meent hij. Een duistere gedachte van een raadselachtige figuur.

Kreutzersonate, Als het verlangen maar stopt, brengt de eeuwigeTolstoj, in een emotioneel beklijvende en pijnlijk mooie creatie. 

Meer info over het stuk en de speeldata vindt u hier.

Troost – SIN en ’t Arsenaal i.s.m. ARENBERG, MAF en GEN2020****

troost-295spel en concept: Ikram Aoulad en Junior Mthombeni 
live muziek: NoMoBS
tekst: Fikry El Azzouzi
soundscape: Salahdine Ibnou Kacemi
mixing engineer: Andrew Claes
regie: Michael De Cock 
vormgeving: Stef Depover
kostuums: Lotte Stek
technische leiding: Felix Goossens

productie: SIN en ’t ARSENAAL
i.s.m. Arenberg, MAF en GEN2020
met dank aan WALPURGIS, CC Deurne en  CC Berchem
met de steun van de Vlaamse overheid

Wat heb ik gisteravond genoten van het stuk Troost in theater ’t Arsenaal in Mechelen. Er is inderdaad meer dan ‘witneuzentheater’. Het verhaal, erg eenvoudig, van een zij: een sterke, sluwe zakenvrouw gehard door de straat en een hij:.een slungel, gulzig en gevaarlijk. Een vreemde vriendschap. En een groep fantastische hiphoppers van NoMobs. Maar leest u even verder de theaterrecensie Sissende gal op de website van KifKif (betekenis in ’t Arabisch: het is gelijk) de Belgische non-profitorganisatie die strijdt tegen ongelijkheid en racisme.

%d bloggers liken dit: