Awater Poëzieprijs voor ‘Ontsnappingen’ van Eva Gerlach

De 9e Awater Poëzieprijs gaat naar P.C. Hooft-prijslaureaat Eva Gerlach voor haar bundel Ontsnappingen! Negenentwintig Nederlandse en Vlaamse beroepslezers (poëziecritici, -docenten en –bloemlezers) kozen uit het poëzieaanbod van het afgelopen jaar de bundel die zij het meest waarderen.

Aan het eind van de Poëzieweek sleept Eva Gerlach, ook genomineerd voor de Herman De Coninckprijs 2017, deze prijs in de wacht. Ontsnappingen (2016) is het tweede deel in de drieluik  Labyrint (De Arbeiderspers), eerder verscheen Kluwen. Voor het schrijven van het drieluik ontving Gerlach beurzen van het Letterenfonds.

Uit het Juryrapport van de Herman De Coninckprijs 2017: Bij Gerlach blijft geen enjambement of ellips zonder effect. Ondanks (of misschien juist dankzij) dat technische raffinement is ‘helderheid’ een van de opvallendste kenmerken van Gerlachs gedichten. Er blijft in deze poëzie evenwel altijd iets te raden over, wat de verdienste is van de subtiliteit van Gerlachs stilistische repertoire. Juist door de bijzondere combinatie van helderheid en mysterie blijft de bundel Ontsnappingen lang spoken in het hoofd van de lezer – temeer omdat het hier poëzie betreft die de gruwelijkheden van oorlog weet te vangen vanuit een kinderlijk perspectief dat nooit sentimenteel wordt. Met name de slotreeks ‘geen ding’ acht de jury van een zeldzame kracht. 

Alles wat we hebben is humor – Jens Meijen – Jonge Dichter des Vaderlands

foto: humo

Bij haar aanstelling tot Dichter des Vaderlands begin vorig jaar lanceerde Laurence Vielle meteen een oproep aan de jonge dichters van ons land om met haar mee te schrijven. Enkele maanden later kwamen tien Nederlandstalige en tien Franstalige finalisten in Théâtre Poème 2 in Brussel hun werk voordragen. Aan Franstalige kant kreeg Antoine Vermeersch de titel van Jonge Dichter des Vaderlands, Jens Meijen, student taal- en letterkunde aan de KU Leuven, was de Nederlandstalige laureaat. Andere gedichten van Jens Meijen zijn EnjambementenBelgië en Durf twijfelen aan de toekomst.

Alles wat we hebben is humor.

Wanneer de wereld onder water staat
of dorre bomen in het zand
spontaan ontbranden
kunnen we niets anders dan lachen
om onszelf.

Ook nu:
Sidder van de opgeblonken blaaskaak
met getuite lippen en oranje hangende vleeswangen.
Zijn grootste angst: een wegwaaiend toupetje.
Merk op hoe hij net een kikker is die zijn kroost toekwaakt,
een vis die bijna in een hengel bijt,
en pers er toch een glimlach uit.

Kijk naar zij die leven van haat:
met ogen als braambessen, hersenen als krijtrotsen, tongen als tonijnsteaks.
Drink hun woorden
en proest ze uit in hun gezicht:
het gif zal parelen in hun baard of op hun kale hoofd.
En ze zullen lijken op grote bedauwde bladeren,
kleine katalpa’s in de ochtend, makke orka’s op het droge.
Speel, daag uit, ontkracht.
Humor is
wat zij niet hebben.

Ga naar buiten, in de gloed van de schuine splitsende zon.
Wijs naar de wolken en noem ze bloemkool met cocktailsaus.
Wijs naar de huizen in de buurt en noem ze luciferdoosjes of vlinderpoppen.
Wijs naar de honden op de stoep en noem ze neushoorns.
Wijs stiekem ook naar de fietsers en noem ze glibberige paarden of schimmen in fluovestjes.
Denk ten slotte aan de kikkers en de orka’s in de wereld,
en onthoud: zij kunnen dit niet.
Zij vrezen de kracht van relativering, het besef dat alles anders kan.
Lach, en de straatlampen fonkelen als kerstlichtjes, de verkeersborden wiegen als zonnebloemen.
Lach tot er niets anders bestaat dan longen en een lijf
en weet: dit is waar zij bang voor zijn.

Jens Meijen

in POËZIEWEDSTRIJD JONGE DICHTER DES VADERLANDS 26 JAN 2017

“Lang leve de dichter!”- “Waarvan?” *

Vandaag zowat drie boekhandels aangedaan om een poëzieaanbod te vinden dat keuzemogelijkheid biedt. De lijst van deelnemende boekhandels aan de poëzieweek met in voorraad de genomineerde bundels en de gedichtenposter is de laatste jaren zowat gehalveerd. De dame in de ketenboekhandel in mijn buurt bekende ronduit poëzie verkoopt onvoldoende en dus was er in de winkel geen poster en geen van de genomineerde bundels te vinden. Bestellen kan natuurlijk altijd maar even kunnen inkijken wat je wil kopen is aangenamer. In twee Leuvense boekhandels, beide  in de buurt van de universiteitsbib, was er in de eerste  geen hoekje dat  de aandacht vestigde op of gewijd was aan poëzie laat staan de poëzieweek, in de andere sprong op een uitstaltafel ‘Bladgrond’ me in het oog, vond ik na even zoeken in het rek poëzie ‘Zing Zing’ en lag er een stapeltje ‘Rotterdamse kost’ op de balie. En ja, de gedichtenposter was bij betaling nog verkrijgbaar. Zal de schaarste in aanbod de waarde van dit literaire genre doen stijgen? Zoveel is zeker, slimme lezers kiezen best voor de onafhankelijke boekhandel en ze hebben daar goede redenen voor. Lees hier waarom.

*Quote in de kop is van J.A. Deelder

%d bloggers liken dit: