Corazón tan blanco – Een hart zo blank – Javier Marías*****

15928_5135cb1581078_15928… it wasn’t until A Heart So White in 1992 that he first became a fixture on the bestseller lists. After selling well in Spain it became a global hit after “the Pope of German critics”, Marcel Reich-Ranicki, recommended it on television. 1

Het gaat hier om Javier Marías’ roman Corazón tan blanco (1992) – door Aline Glastra van Loon voor Meulenhoff vertaald naar het Nederlands als Een hart zo blank (1993), 296 blz. – recente editie 2013, 320 blz.

Ik wilde het niet weten, maar ik ben te weten gekomen dat een van de meisjes, toen ze geen kind meer was en kort nadat ze was teruggekeerd van haar huwelijksreis, naar de badkamer ging, zich voor de spiegel posteerde, haar blouse losknoopte, haar beha afdeed en haar hart zocht met de loop van het pistool” Zo begint Een hart zo blank. De verteller is Juan Ranz, een vertaler die zelf net is getrouwd met Luisa en op zijn huwelijksreis in Havanna wordt bevangen door een onheilspellend gevoel. Dat gevoel lijkt over zijn huwelijk te gaan, maar ligt eigenlijk in het levensverhaal van zijn vader, die op paradoxale wijze drie keer moest trouwen voordat Juan geboren kon worden. Als vertaler en tolk is Juan gewoon om te luisteren en alles te interpreteren zelfs dat wat niet gezegd wordt en daardoor ontwaart hij de ontwikkeling van een dubbele actie: die van het mysterieuze, dreigende, verleden dat zich tegen wil en dank aan hem opdringt, en die van het onstabiele, bedreigde heden. Allerlei personages dragen, als even zovele puzzelstukjes, gegevens aan die naarmate het verhaal vordert op hun plaats vallen en het mysterie van de sleutelzin bij de start van de roman onthullen.

Net als in De verliefden (2012) gaat deze roman met de lezer aan de haal en laat hij zich herkennen als een typische Javier Marías: de sleutelzin die het verhaal op gang trekt, de literaire quotes – hier uit Macbeth van Shakespeare – die de motieven en de thematiek van het nieuwe literaire verhaal ondersteunen, de verteller die ongewild getuige wordt van een geheim dat een schaduw over zijn bestaan werpt, de schrijfstijl met de talloze filosoferende uitweidingen en de schijnbaar onbenullige details, de parallellen en herhalingen, de ironiserende toon, de spanningsboog tot het laatste hoofdstuk strak. Gewoon klasse.

Over Javier Marías en zijn werk:

The Guardian: Javier Marías: a life in writing, 22 February 2013 (1)
Heleen Peeters: Casa Cultural: Een hart zo blank – Corazón tan blanco – Javier Marías, 7 september 2012
De lezersvriend: Een hart zo blank – Javier Marías, 9 september 2012
Café Livre: Maarten Steenmeijer, Moderne Spaanse en Spaans-Amerikaanse literatuur. Een geschiedenis. Amsterdam: Wereldbibliotheek 2009 (pp. 153-156 en pp. 176-180)

Via Capello 23 – Christiaan Weijts ****

downloadOp nazomerse septemberdagen ‘Via Capello 23’ lezen van Christiaan Weijts is jezelf onderdompelen in de sfeer van een beginnend academiejaar aan de Leidse universiteit, het Leidse studentenleven en dat van drs. Arthur Citroen die in de problemen komt door het openbaar worden via internet van erg pikante filmpjes van een van zijn studentes, Fay Sawyers.  Weijts combineert deze verhaallijn met die van Daniël Schaaf, freelancejournalist bij een glossy toeristentijdschrift, die door een verwisseling van bagage op de luchthaven van Venetië, in het bezit komt van de lichtblauwe koffer van TravelarT reisgids Fleur Reedijk. Meteen krijgen we een blik op de persoonlijke, intieme spullen (o.a. een paarse vibrator) van deze jonge dame. Het veelbelovende vooruitzicht van Schaaf op een romance vindt echter, door de loop van de gebeurtenissen, een onverwacht einde. Gondeliersdood, de titel van het eerste hoofdstuk, wordt tegelijk de titel van het boek dat Schaaf samen met een Belgische fotograaf uitgeeft over de gondeliersstaking waarbij een gondelier om het leven komt. Drs. Citroen daarentegen doet onderzoek naar de evolutie van de relatie tussen het schildersmodel en de schilder in de Klassieke Oudheid en de Renaissance en probeert in zijn proefschrift aan te tonen dat de hedendaagse amateurpornofilmer dezelfde authenticiteit weet te capteren als de Renaissanceschilder. Hij knoopt een relatie aan met de vrijgevochten kunstacademiestudente Fay en gaat zelf met de camera aan de slag (hoofdstuk twee Het Temmen van de Fee). Shakespeare is nooit ver weg. De jaloersheid van onze academische held is de motor van een rist handelingen en gebeurtenissen waarmee hij zich fataal klem rijdt (hoofdstuk drie Opspraak). Tot Daniël Schaaf weer op het toneel verschijnt, als radiopresentator van Nachtradio in het vierde hoofdstuk. Fleur Reedijk, is  de schakel tussen beide mannen. In het laatste hoofdstuk Voetnoot leeft drs. A. Citroen de voetnoot van zijn leven. Schrijft hij ook – naar eigen zeggen – de voetnoot bij zijn leven. Persona non grata geworden in het academische milieu, brengt hij zijn dagen door in afzondering in de Franse Ardennen waar hij de noodlottige gebeurtenissen probeert te verwerken. ‘Demain il pleuvra sur les collines’ , verklaart het bakkersmeisje dat de broodrekening komt innen. Het boek eindigt met de in dit geval zeer geladen toneelterm: exeunt.

Christiaan Weijts: Via Capello 23, De Arbeiderspers, 2008, 327 blz

  • Opnieuw overtuigt Christiaan Weijts met de rijke textuur van zijn proza, de intens beleefde cultuurkritische eruditie die in sterke formuleringen en vinnige dialogen is gegoten. Dit proza is pikant en verfrissend, erudiet maar nooit pedant. En andermaal is er het geslaagde pingpongspel tussen geest en zintuig, tussen vulgair en verheven, tussen ernst en humor. Johan De Haes – COBRA – 10/08/2009
  • Christiaan Weijts (1976) schrijft ‘verhalen in verhalen’ en put daarvoor uit de grote voorbeelden van de Europese cultuur. De titel Via Capello 23 slaat op het adres in Verona waar zich de tombe zou bevinden van Shakespeare’s Julia – waarom ook niet? Waarom zouden fictieve personages geen graftombe hebben, terwijl echte figuren op het internet leven in een web van fantasie, exhibitionisme en laster? Met Romeo en Julia heeft de roman minder te maken dan met Het temmen van de feeks, een ‘toneelstuk-in-een-toneelstuk’, waarmee Shakespeare een virtuoos spel van schijn en werkelijkheid creëerde. Zoals in deze komedie spel en werkelijkheid in relaties voortdurend door elkaar lopen, zo jongleert ook Weijts er op los; zijn personages wisselen die aan de lopende band van rol. Elsbeth Etty – NRC BOEKEN – 17/08/2008

Othello – De Spelerij***

http://www.cobra.be/cm/cobra/cobra-mediaplayer/podium/1.975891

Vanmiddag een schoolvoorstelling van Shakespeares ‘Othello’ door De Spelerij bijgewoond in de Stadsschouwburg te Mechelen. Op de CJP- en COBRA-website las ik twee bijzonder uiteenlopende meningen over het stuk en z’n regisseur. De Cobra-recensent kijkt als volwassene naar het stuk en vergeet daarbij dat het een zeer grote verdienste is om theaterklassiekers in een voor de jeugd verteerbare vorm te gieten. Je merkt dat de regie (Paula Bangels) een jong publiek op het oog heeft gehad daarom deel ik, wat deze voorstelling betreft, het enthousiasme van de CJP-recensent. Beter voor jongeren, dan verstrikt te raken in de Shakespeareaanse nevenintriges, is het om een duidelijke spanningsboog te beleven en zich te kunnen inleven in de emoties waar het stuk op drijft. Voor de geoefende, volwassen theaterkijker, leed de bewerking  aan wat gebreken. Toch vond ik het een originele en geslaagde voorstelling die me in taal en stijl terugvoerde naar Dirk Tanghes ‘Romeo en Juliet’ van weleer.

http://www.cjp.be/recensie/2011/03/14/liefde-en-verraad-othello

%d bloggers liken dit: