OER. De wortels van Vlaanderen – Caermersklooster – Gent *****

Het Patershol, kruispunt Vrouwebroersstraat – Plotersgracht

Het Caermersklooster ligt in het Gentse Patershol. Die wijk is vandaag de dag bekend voor de vele restaurants die achter de historische gevels schuilen. Dat stadsbeeld dateert maar van het einde van de 20ste eeuw. In de 12de eeuw bevolkten vooral ambachtslieden zoals schoenmakers (‘corduwaniers’) deze wijk. Later bouwden advocaten en magistraten hier hun mooie burgerhuizen.Voor hun werk moesten zij immers vaak in het Gravensteen zijn: dat was tot de 18de eeuw de zetel van verschillende bestuursorganen. Tijdens de industriële revolutie verarmde de wijk tot een arbeidersbuurt in de schaduw van detextielfabrieken. Daarna kwam de opwaardering van de wijk.

Restaurant Roots in de Vrouwebroersstraat

De naam Patershol zou teruggaan op een donkere gang die onder de infirmerie van een klooster naar de Plotersgracht liep.Het was het ‘klooster van de geschoeide karmelieten’. De karmelieten waren oorspronkelijk kluizenaars in het Nabije Oosten.De heilige Maagd Maria zou hen op de berg Karmel in Palestina bevolen hebben om een kloosterorde te stichten: vandaar de naam karmelieten of de volksnaam vrouwebroers.

Caermersklooster – Lange Steenstraat

OER is een weerspiegeling van een belangrijk kantelmoment in de Vlaamse kunstgeschiedenis, van ca. 1881 tot 1930. De tentoonstelling brengt een uitzonderlijke selectie van topstukken van de meest invloedrijke schilders uit die periode; de stukken bevinden zich grotendeel in privébezit en worden voor de eerste keer getoond aan het publiek.

Vanaf de 19de eeuw wordt België een van de belangrijkste industriële naties van de wereld. Boeren worden arbeiders. Ze verlaten het platteland voor de stad, en hokken daar dicht op elkaar gepakt in stinkende beluiken. Fabrieksschoorstenen walmen dag en nacht. Geen wonder dat het heimwee naar het verloren boerenverleden steekt.

Kunstenaars als Emile Claus, Gustave Van de Woestyne, George Minne en Valerius De Saedeleer verlaten het vuile Gent. In de Leiestreek kunnen ze vrij ademen, en vinden ze echo’s van de verloren idylle. Elk op hun manier zoeken ze – bewust of onbewust – hun ‘roots’. De een vindt die in rijpe korenvelden, de ander in de bruegeliaanse poëzie van een winterlandschap of in het getaande gezicht van een boer. In hun schilderijen, beelden en tekeningen zweemt een soort collectieve essentie van wat Vlaanderen is. Een monumentale, complexloze en vaak bijna spirituele ode aan de streek en haar bewoners.

DSC03490
Licht en leven, Emile Claus (1849-1924) en het luminisme.

Maar ook buiten Latem wordt geschilderd. In Oostende schippert James Ensor tussen reële vissers en burleske fantasieën – want ook absurde humor blijkt typisch Vlaams.

En bij het begin van de 20ste eeuw voelt Léon Spilliaert zich verloren in een steeds sneller veranderende wereld. En dan moet de oorlog nog beginnen.

Léon Spilliaert (1881-1946) – Solitude

De Eerste Wereldoorlog blijkt een breuklijn. Buitenlandse ballingschappen maken dat kunstenaars als Gust. De Smet, Frits Van den Berghe, Constant Permeke en Edgard Tytgat voeling krijgen met wat internationaal beweegt op de artistieke scène.

Rik Wouters (1882-1916) en zijn geliefde Nel
Constant Permeke (1886 -1952) – Het zwarte brood

Ook zij halen inspiratie uit het volkse leven en vullen deze aan met caféinterieurs, kermissen, circussen en variété. In de kunstwerken verweven zij hun eigen emoties en creëren een hoogst persoonlijke blik op de toenmalige wereld.

Edgard Tytgat 1879-1957

Nog tot 6 augustus 2017 – meer info: www.caermersklooster.be
Tekstbron: brochures van de tentoonstelling en het Caermersklooster

Artistiek, authentiek, charmant WATOU, STAY! ♥

Het bijna wanhopige vooruitzicht als zou het Kunstenfestival van Watou ter ziele gaan, werd niet bewaarheid. De hoop van vele trouwe Watou-fans bleek niet op een fantasietje gebaseerd, was geen valse hoop. De noodkreet van 2016 kreeg weerklank: er werden sponsors gevonden en de festivalzomer trok niet minder dan 24.000 bezoekers. Een record.

Dinsdag, 11 juli – Vlaamse feestdag

Met de trein uit Leuven over Mechelen, Gent en Kortrijk naar Poperinge en vandaar met de belbus naar Watou neemt drie uur in beslag. Maar de trein is altijd een beetje reizen en bovendien Dit wordt ons niet ontnomen: lezen / en ademloos het blad omslaan, / ver van de dagelijksheid vandaan. / Die lezen mogen eenzaam wezen. / Zij waren het van kind af aan. / Hen wenkt een wereld waar de groten, / de tijdelozen, voortbestaan. / Tot wie wij kleinen mogen gaan. / de enigen die ons nooit verstoten. (Ida Gerhardt). Het Watouplein staat bij aankomst om 11 uur al vol geparkeerde wagens.

Eerst naar het Festivalhuis (1) een toegangsticket halen en een catalogus want die bevat alle gedichten en de commentaren bij de kunstwerken. Een echte must have. De locatieaanwijzers van de kunstroute – in the pink (vert. uitstekend, in goede doen) dit jaar- kan je in geen geval mislopen. Van 1 tot en met 11 een ware verrassingswandeling langs even zovele en nog veel meer kunstwerken die op één of andere manier verwijzen naar of verband houden met het festivalthema ALEENIGHEID EN ONDRAAGLIJKE EENZAAMHEID.

Slapen

- Als ik te veel
bij mensen
ben

dan gaan mijn armen slapen
dan moet ik ze tot leven wekken

alleen

al doet het pijn 
als de beknelling
lost

Violante Juarez Oliveira
(pseudoniem voor Johanna Pas)
uit: De rug van een hand, 2016

In de Rode Hoed (2)

Javier Pérez, Spanje – El Espacio que nos separa, 2012

en het huis links in de Vijfhoekstraat 13 (3)

Mark Manders, Nederland – Ornament met brandpunten, 2000

de Kasteeltuin (4)

Edith Ronse, België – Bandage

en de Douviehoeve (5),

Krištof Kintera, Tsjechië – My Light is your Life, 2016
The Age of Aquarius

Elektriciteit geweest vannacht in beweging
en blauw en overal en snelheid geweest razend
door synapsen en zenuwbanen bliksem
in het stopcontact in hoogspanningsdraad brand
en lading en hitte geweest en hoogte en techno
een bloedsomloop teruggespoeld geslachtloos geweest
en rijkwijdte pupil aan scherven geknetterd
bezeten en climax en hoger nog de plek
waar de stem in boventonen breekt een sterrenstand
geweest bewogen en zomaar zonder bestemming verder
dan de kilometerteller verder dan een verte het mateloze in
van bovenaf gezien hoe in overgave auto's op de rug draaien
gezien hoe snelwegen uit de kaart sleten wie kon
reed nog naar een zomerhuis de rest verdween
eerst in de slikbeweging van sirenen later in de mond
van demagogen - hun tong spleet in voor en tegen
de literatuur heeft het ons zo geleerd:
er zijn mensen die [...] en er zijn mensen die [...]

Ik ben een mens die

Charlotte Van den Broeck
uit: Nachtroer, 2017
Chad Wright, VS – Master Plan. Phase One, 2011

de Graanschuur (6),

Katrin Dekoninck, België – Zonder titel, 2017

het Parochiehuisje (7),

Henk Visch, Nederland – Inside Story, 2015

het Brennepark*,

Woorden oogsten  …

de Brouwerij (8),

Daan den Houter, Nederland – Money Floor, 2017

het Klooster (9),

Braco Dimitrijevic, Sarajevo – This could be a place of historical importance, 1972
Zaventem

Afgerukt been bot bloed
laaiend vuur in de vlieghal
zij zit met het hoofd van haar kind in handen
schedel beroofd van dromen
hij merkt in een tel van eeuwigheid
dat zijn benen ontbreken
en sterft

bommengordels aangegord
bliezen de baarden zich rechtvaardig op
puur en genadeloos in hun jacht op maagden

zullen wij ook zo paradijsgericht zijn?
god ontferm u
en schaf religie af

Remco Campert
uit: Zaventem, 2016

en tenslotte de Kerk (10)

Javier Pérez, Spanje – Rosario / Memento Mori, 2008 -2009

Voor het te laat was: beklijvende films van Basir Mahmoud en Eric Baudelaire

Sociaal Huis – Mechelen
Loods Sociaal Huis
Pallavi Paul en Cynthia’s dromen
Filippa César & Louis Henderson en de vuurtorens als bakens in het donker
Adelita Husni-Bey en haar pedagogisch model ‘Agency’, 2014
De ‘coolies’ van Basir Mahmoud in ‘Moments of Arrival and Return’, 2016
Hof van Savoye – Gerechtshof
Lawrence Habu Amdan en Wissams manifest voor het islamitisch concept Taqiyya
Eric Baudelaires film ‘Also Known as Jihadi’, 2017 (99′)