Zin en onzin van de gevaren van kernenergie | prof. dr. Nathal Severijns | VAM*****

Het debat rond kernenergie in ons land woedt al enige tijd en is onlosmakelijk verbonden met de politieke keuzes die dienen gemaakt om de elektriciteitsvoorziening te garanderen. Daarom nodigde de Vlaamse Academici Mechelen prof. dr. Nathal Severijns uit om zijn visie te geven over een aantal aannames in verband met kernenergie.

In een helder gestructureerde en gedocumenteerde presentatie had prof. Severijns het over 1. Atomen en atoomkernen 2. Energie uit atoomkernen 3. Soorten ioniserende straling 4. Belgische kerncentrales 5. Veiligheid – Fukushima/ Tsjernobyl 6. Kernafval 7. Kernfusie 8. Bedenkingen bij het Belgische elektriciteitsvraagstuk.

De principes van de huidige vorm van kernenergie (kernsplijting) en van kernfusie werden ons op een fascinerende didactisch-wetenschappelijke wijze uiteengezet. De spreker ging uitvoerig in op de voor- en nadelen van kernenergie, alsook op de mogelijke gevaren. In het hoofdstuk dat handelde over de soorten straling en de stralingsdosissen die ziekten kunnen veroorzaken of veroorzaakten in het verleden, plaatste hij de zaken in een verduidelijkend perspectief. Via een vergelijkende analyse van veiligheidsvoorzieningen van de reactoren van Fukushima en Tsjernobyl met de Belgische in Doel en Tihange wist hij zijn publiek te overtuigen van de hoge voorzorgsmaatregelen die België treft. De problematiek van de ‘scheurtjes’ in de stalen reactorvaten, hot issue in de media vandaag, kwam eveneens uitvoerig aan bod, en wel zonder stemmingmakerij. De reële veiligheidsdreiging komt echter uit een andere hoek.

Het kernafvalprobleem en zijn technologische oplossing, waaraan in ons land ook voortdurend gewerkt wordt – het Accelerator Driven System van het MYRRHA-project – zal uiteindelijk in staat zijn om de afbraakperiode van kernafval van 3000 jaar naar 300 jaar terug te brengen, aldus prof. Severijns.

De mogelijkheden van kernfusie als lange-termijn energiebron, zowel ‘warme’ als ‘koude’  kernfusie, bieden volgens de professor een hoopgevend perspectief op de toekomstige energievoorziening. Het publiek kreeg daarbij een prachtig videobeeld te zien van kernfusie – slechts een fractie van een seconde – in een reactor.

Ten slotte nam prof. Severijns de huidige problematiek van energievoorziening in ons land onder de loep en formuleerde onomwonden zijn kritische bedenkingen: te weinig of zelfs geen beleid, zo klonk het. We kunnen 50 procent van onze elektriciteit tegen 2025 niet vervangen. Er werd te weinig aan alternatieven gedacht in het verleden. We moeten kunnen blijven voldoen aan de vraag en die moet voor iedereen betaalbaar blijven. We moeten rekening houden met veiligheid en CO2 en waar mogelijk op hernieuwbare bronnen omschakelen. Maar de subsidiëring van de zonnepanelen lag veel te hoog, het windmolenpark op zee evolueert te traag. Overigens moet de overheid durven investeren in betere technologie op dit vlak. Niet de hoeveelheid wel de kwaliteit van de molens is belangrijk. En we moeten realistisch blijven, in ons land is wind- en zonne-energie niet constant beschikbaar dus 100 procent zoals in noordelijkere landen, halen we hier nooit. Maximaal 20 tot 30 procent. Ook gas- en stroomcentrales zijn geen volwaardig alternatief. Een kernuitstap vindt hij helemaal niet slim en nieuwe veilige centrales zijn duur, kosten 2 tot 3 miljard euro.

Hoe ziet hij dan de energievoorziening en – verdeling in de 21ste eeuw? Op middellange termijn: 1/3 hernieuwbare energie, 1/3 nieuwe kernreactoren, ADS-kernafvalverwerking 1∼4 gewone reactoren, 1/3 STEG-centrales. Op lange termijn moeten we naar een CO2-vrije productie met zowel hernieuwbare als kernenergie.

De voordracht bracht visie en inzicht en werd door het publiek op een zeer warm applaus onthaald.

NathalNathal Severijns doceert experimentele kern-  en deeltjesfysica.  Hij doet research in internationaal verband,  aan meerdere onderzoeksinstellingen  o.a. het CERN in Genève. Nathal Severijns is verantwoordelijk voor de masteropeiding medische stralingsfysica aan de universiteit. Hij  is  tevens het aansprekingspunt voor pers en communicatie in verband met ioniserende straling, radioactiviteit en kernenergie voor KULeuven.

Los enamoramientos – De verliefden – Javier Marías *****

downloadJavier MaríasLos enamoramientos (2011)De verliefden (2012), 368 blz. vertaald uit het Spaans door Aline Glastra van Loon voor Meulenhoff, werpt een zeer persoonlijk licht op liefde, misdaad en dood en dat in een stijl die de lezer op sleeptouw neemt : een vlotte, makkelijk leesbare gedachtegang ondanks de lengte van de zinnen. Quotes en dialogen worden tussen aanhalingstekens geplaatst, gedachten ontwikkelen en herhalen zich als motieven in een muziekstuk. Het einde van een hoofdstuk wordt voortgezet in een volgende alsof er geen nieuw hoofdstuk had hoeven te zijn. Alles één vloeiende bewustzijnsstroom waarin geobserveerd, geanalyseerd en gespeculeerd wordt over de gebeurtenissen: de straffeloosheid of zo men wil de anonimiteit van de misdaad en haar mogelijke motieven. De roman werd door de krant El Pais uitgeroepen tot beste boek van het jaar 2011.

Enkele recensenten:

  • De verliefden is een uitstekende roman, die met een iets doortastender optreden van de uitgeefredacteur een literair meesterwerk was geworden. Al is het vermoedelijk geen sinecure om op te tornen tegen een schrijver van het kaliber van Marías. Net als die van de fictieve schrijver Garay Fontina in De verliefden, prijkt ook Marías’ naam al een aantal jaar boven aan het lijstje van kanshebbers op de Nobelprijs Literatuur. In zijn roman laat hij Garay Fontina zeggen: ‘Ik heb al in het Zweeds uit mijn hoofd geleerd wat ik tegen Carl Gustaf zal zeggen tijdens de ceremonie. Ik zal hem eens flink de oren wassen, zoiets heftigs zal hij nog nooit hebben gehoord, en dan nog wel in zijn eigen taal die niemand leert.’ – Knack – 18/06/2012
  • De roman bevat de herkenbare, verzorgde lange sliertzinnen waarin het weifelende bewustzijn van de personages wordt ontrafeld. En de humor ontbreekt nooit. De vertelster is pr-vrouw bij een literaire uitgever. De eigenzinnige en egoïstische schrijvers worden heel mooi in hun hemd gezet. De pessimistische toon klinkt vooral in de passages waarin Marías schrijft over de straffeloosheid van misdaden en de onverschilligheid waarmee de westerse mens zijn rechtvaardigheidsgevoel tot zijn eigen leven beperkt. Het zijn weinig opwekkende gedachten. Maar ‘De verliefden’ is zeker een knappe en fascinerende roman door één van de interessantste hedendaagse auteurs. – cobra.be – 14/06/2012
  • The classical themes of love, death and fate are explored with elegant intelligence by Marías in what is perhaps his best novel so far. The story’s literary underpinnings are Macbeth (as is usual in Marías), Balzac’s Colonel Chabert and, more surprisingly, Dumas’s The Three Musketeers, all glossed by Díaz Varela, who paternalistically instructs Dolz on the importance these three books have for him. Central to Marías’s novel is Balzac’s colonel, a man supposed dead who returns among the living, much like the dead Desverne returns to haunt the minds of the survivors. Over this literary chorus echoes a grisly observation quoted by Díaz Varela from the Musketeer saga: “A murder, nothing more.” For Dolz, the banality of murder implied in Dumas’s words becomes translated as murder’s monstrous immutability. “A thief can give back the thing he stole, a slanderer can acknowledge his calumny,” Dolz thinks to herself. “The trouble with murder is that it’s always too late and you cannot restore to the world the person you killed.” She adds: “And if, as they say, there is no forgiveness, then, whenever necessary, you must continue along the road taken.” Except that, eventually, the murderer will no longer think of his crime “as a monstrous exception or a tragic mistake, but, rather, as another resource that life offers to the boldest and toughest.” He will feel as if he has simply inherited the terrible action, or won it at a raffle “from which no one is exempt”. And this feeling will lead him to believe “that he didn’t wholly commit those acts, or not at least alone”. In these extraordinary words, Marías has defined the ethos of our time. The Guardian – 01/03/2013
  • De samenvatting van ‘De verliefden’, de jongste roman van Javier Marías, leest misschien als een thriller, maar wie spannende strandliteratuur verwacht, zal teleurgesteld zijn. Het verhaal van de jonge María is een trage, gedetailleerde en filosofische uiteenzetting over verliefdheid en moord. Actie en spanning zijn in dit verhaal ver te zoeken, en toch weet Marías met alleen de gesprekken van zijn personages te boeien. – Cutting Edge – 14/07/2013
  • Marías discovered his analytical and digressive style with his 1986 novel “The Man of Feeling.” The consistency of the style in the novels he has written since then, as well as the similarity of tone between his first-person narrators, and the countless connections between those books, means there is a high degree of unity to his later work. For established fans, “The Infatuations” will be another welcome shipment of Marías; for new readers it is as good a place to start as any. Whatever else we may think is going on when we read, we are choosing to spend time in an author’s company. In Javier Marías’s case this is a good decision; his mind is insightful, witty, sometimes startling, sometimes hilarious, and always intelligent. – The New York Times – 08/08/2013

Artefact – You must change your life – STUK – Leuven ****

Artefact is een kunstenfestival waar (beeld) cultuur, actualiteit en wetenschappelijke uitdagingen centraal staan. Het loopt van 11/02 tot en met 22/02/2015 op verschillende plaatsen in Leuven.

‘Het thema You Must Change Your Life verwijst naar het gelijknamige boek van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk. Daarin wijst hij ons op de ethiek van het mens-zijn. De mens neemt geen genoegen met het leven zoals het hem gegeven is. Hij oefent zich voortdurend om het te veranderen. Sloterdijk ziet de mens als een acrobatisch wezen dat door zijn antropotechnische kwaliteiten (=de techniek van het mens-zijn) tot bovenmenselijke handelingen in staat is. Hij balanceert voortdurend tussen vallen en opstaan en tracht door rituelen, oefening en training zijn natuurlijke conditie te overstijgen. Sloterdijk ziet in dat oefenen een manier om de ‘immuniteit’ aan te scherpen: gevaren van buitenaf kunnen daadwerkelijk worden afgeweerd.’

DSC01637

Sloterdijk haalde de titel van zijn boek uit het gedicht Archaïsche Torso van Rainer Maria Rilke. Deze schreef het gedicht toen hij in het Louvre een sculptuur zag van een torso van Apollo. Het beeld is onafgewerkt en gedeeltelijk verweerd. Voor Rilke zijn juist die kenmerken een bevestiging van het feit dat het beeld ‘echt’ is. Niet de sculptuur ‘an sich’ is belangrijk maar wel wat het uitstraalt. In de laatste strofe van het gedicht lijkt het beeld hem aan te spreken en te sommeren om zijn leven te veranderen. Rilke komt tot inzicht dat het ‘echte’ ingekapseld zit in het ongedefinieerde en het veranderlijke. Het werk Captives”BO4 verwijst naar het idee ‘onaf’ en ‘echt’.

DSC01638

‘In de lijn van Sloterdijks analyse benadrukt neurowetenschapper Israel Rosenfield soortgelijke, maar meer materiële (fysiologische/lichamelijke) kwaliteiten van het mens-zijn. Rosenfield bestudeert de werking van het brein en het geheugen. Hij benadrukt dat beiden zich evolutionair hebben ontwikkeld om het lichaam voort te bewegen. De wereld zoals we die kennen is een driedimensionale constructie van de ruimte die wordt ‘uitgevonden’ door ons brein en die we voortdurend met onze zintuigen aftasten. Dat idee vertoont veel gelijkenissen met Sloterdijks visie op de antropotechnische capaciteiten van de mens. De drang naar immuniteit en beweging en het herscheppen van de ruimte spelen ook voor Rosenfield een belangrijke rol om de werking van het brein en het geheugen te begrijpen. Volgens hem slaat ons geheugen niets op, maar creëert ons brein een dynamisch netwerk van verbintenissen die opgeroepen kunnen worden via triggers van buitenaf (situaties).’ 1

DSC01641

De gratis, uitgebreide expo toont kunstwerken op het scherp van de snee: een antieke sofa die op één poot balanceert (Balance from within – Jacob Tronski (US), hoofden die zijn vormgegeven op basis van gevonden DNA (Stranger Visions – Heather-Dewy-Hagborg (US), een sublieme ervaring in een licht- en klankinstallatie (Planescape – Wolfgang Bittner (AT) – Lyndsy Housdon (UK) – Yoko Seama (JP) – Jeroen Uyttendaele (BE), een stripverhaal over de geschiedenis van het DNA (Israel Rosenfield (US), Edward Ziff (US) & Borin van Loon (UK) … waarbij het zoeken naar een balans, het creëren van een ruimte en het lichaam centraal staan.

‘Vertrekkende van Rosenfields en Sloterdijks pleidooi voor verandering en aanpassing, stelt Artefact vragen bij het menselijk vermogen tot zelfoverstijging. Waar liggen de grenzen van de menselijke plasticiteit en hoe bewerkstelligen we een waarlijk nieuwe verhouding tot de buitenwereld? Gaat het hierbij in de eerste plaats om een zelf geïnitieerde verandering (Sloterdijk) of om externe omstandigheden (Rosenfield)?’ 2

‘In tegenstelling tot wat men zou verwachten, is You must change your life geen imperatief die aangeeft hoe je je leven moet veranderen. Het is een pleidooi voor de plastische mens. De mens die steeds moet veranderen om te overleven maar ook de mens die wil veranderen om zichzelf te overtreffen. Niets staat stil, alles is altijd in beweging en de mens beweegt mee.’ 3

  1. Artefactwebsite
  2. Artefactwebsite
  3. Artefactwebsite