Zuivering – Tom Lanoye

Het onderwerp is niet terreur. Het onderwerp is wat terreur met ons doet. Het onderwerp is de kwetsbaarheid in ieder van ons, omstandigheden die ons dwingen dingen te doen die we misschien niet willen. – Tom Lanoye

Advertenties

In Tom Lanoyes roman Zuivering, Prometheus, 2017 is Gideon Rottier, een einzelgänger met een spraakgebrek en een uitzonderlijk beroep. Hij maakt huizen schoon na brand, overstroming of zelfmoord. Zijn nieuwe collega, een vluchteling uit Syrië, redt hem het leven. In ruil belooft Gideon de zorg op zich te nemen voor Youssefs gezin, in een wereld die met de de dag vijandiger en gewelddadiger lijkt te worden.

Zuivering is een Lanoye pur sang: virtuoos van taal en bevolkt met onvergetelijke personages die elkaar bekampen en beminnen, tegen de achtergrond van ‘een versleten en uiteenvallend continent’. Een hard en heftig boek voor harde en heftige tijden.

Bovenstaande samenvatting en aanprijzing op het achterplat van het boek wist me te overtuigen om de roman te gaan lezen. En daar kreeg ik in geen geval spijt van. Je blijft je verwonderen over hoe Lanoye de sublieme taal blijft tevoorschijn toveren om een telkens toch weer andere maar grotendeels gelijke situatie op te roepen, over hoe hij de spanning tot de laatste bladzijde virtuoos in de hand weet te houden, hoe levensecht zijn personages uit de verf komen, over hoe hij met reëel engagement de thema’s schoonheid, trouw en verraad, vriendschap, angst, maatschappelijke en psycholgische ontreddering weet te tekenen. Er lijkt voor hem geen onderwerp te bestaan dat hij niet weet te integreren in een uiterst meeslepend, niet van humor gespeend verhaal dat perfect toegesneden is op de actualiteit zonder drammerig te worden.

Heerlijk schelmenverhaal en angstwekkende dystopie: Tom Lanoyes roman, Zuivering, is het allebei. – DS, Maria Vlaar

[Zuivering] is een grillig, moeilijk boek, maar daardoor des te overtuigender – De Volkskrant, Persis Bekkering

Zo voegt [Zuivering], een roman over de oorlog in Syrië, de vluchtelingencrisis, islamitisch terrorisme en de opkomst van extreemrechts tóch nog iets toe aan wat we al kennen van tv, krant en internet. Want waar zulke media grossieren in leugens gebracht als keiharde waarheid en opinies als pure feiten, durft Zuiverheid de onzekerheid onder ogen te zien en vragen onbeantwoord te laten. Het boek zet aan tot speculatie en perspectiefwisseling. Je hoort lezers die een boek ongrijpbaar vinden, weleens verzuchten: ‘Wat wil de auteur hier nu eigenlijk mee zeggen?’ Dat wordt vaak negatief bedoeld, maar voor mij is die vraag juist uitermate positief. Zuivering is geen preek – het is een vragenmachine. Daarmee schept het de mogelijkheid tot een dialoog tussen lezer en boek, een dialoog die eindeloos kan duren. – KNACK, Jamal Ouariachi

“Het is geen documentair, wetenschappelijk of journalistiek werk. Een roman moet over verscheurdheid, overmoed en uiteindelijk catharsis, zuivering gaan. Een roman moet telkens een enkeling in een bijzondere omstandigheid plaatsen. Die ene testcase moet ons eraan herinneren dat we kwetsbaar zijn en dat grote theorieën en filosofieën eigenlijk tekort schieten om de keuzes van 1 mens te verklaren.” – Tom Lanoye in De wereld vandaag – Radio 1

Vacare

Rustplek – Lintbos, Grimbergen

Misschien luister je ook wel eens naar het Klara-radioprogramma Espresso en hoorde je daar Greet Van Thienen de voorbije vrijdagochtenden boeken voorstellen van wandelende schrijvers, voor wie stappen de vanzelfsprekende weg naar een soort vrijheid is/was. Na Alicja Gescinska’s tv-reeks Wanderlust op Canvas waarin ze haar geliefde denkers, kunstenaars, schrijvers opzocht, krijgen we op Klara een leeslijst geserveerd die een rist van pittige pleidooien voor en literaire verslagen van wandelervaringen en hun effecten bevat. Naast bekende schrijvers als Robert Macfarlane , Frédéric Gros, Henry David Thoreau worden ook Robert Walser, Annie Dillard, John Muir en Pieter Kikkert onder de aandacht gebracht.

Vredesbrug, Willebroek
Ook volgens George Steiner, een van de grootste essayisten en filosofen van de afgelopen decennia, kunnen we het belang van wandelen moeilijk overschatten. In zijn essay 'The Idea of Europe' (2015) betoogt hij dat het Europese continent vier pijlers heeft; vier wezenskenmerken van de Europese cultuur, of de Europese ziel, zo men wil. Eén van die pijlers is wandelen. Europa is een continent van wandelaars. Dit wandelen is niet louter een manier om ons van punt A naar punt B te verplaatsen. Wandelen is een existentiële aangelegenheid, soms zelfs een metafysische materie. Steiner verwijst daarbij naar verschillende fenomenen uit de Europese culturele geschiedenis waarin wandelen een centrale rol speelt: het concept van de pelgrimstocht bijvoorbeeld, of de verheerlijking van de Wanderer in de Duitse 19de-eeuwse romantische traditie. Denk maar aan Schuberts muziek of Friedrichs schilderijen: steevast is wandelen van het grootste belang, omdat het meer een geestelijke dan een lichamelijke activiteit is. Al wandelend ontvouwt zich de wil en het verlangen om de wereld te ontdekken: Wanderlust. - Alicja Gescinska

Nog zo’n begeester(en)de auteur als het over wandelen gaat, is Paolo Cognetti met zijn roman De acht bergen. Wie veel wandelt heeft de impact ervan op lichaam en geest ervaren, en kan op de duur niet meer zonder, wil zijn horizon verruimen, laat al wandelend ideeën rijpen, wordt geïnspireerd, oefent doorzettingsvermogen, ervaart de meest onverwachte gebeurtenissen, leeft met wisselende weersomstandigheden en seizoenen, beweegt in een sprekende stilte, wordt deel van zijn omgeving, kiest om vacare te zijn, vrij, open, leeg voor wat zich voor de zintuigen en de geest ontvouwt.

Het kan wel: wandelen tussen akkers en weiland

Het tragewegennetwerk staat door verschillende ruimteclaims op sommige plaatsen onder druk, ook in landbouwgebied. Historische voetwegen zijn er niet altijd toegankelijk of dreigen te verdwijnen. Soms door gebrekkig onderhoud, omdat ze in onbruik zijn geraakt of (geleidelijk) werden ingenomen. Soms omdat doorheen de jaren de perceelstructuur gewijzigd werd of paden niet degelijk werden aangeduid. Maar constructief overleg met eigenaars en landbouwers, verleggingen langs de grenzen van percelen, samen met een deftige inrichting en/of bewegwijzering, leiden tot prachtige oplossingen voor ongeëvenaard wandelplezier.

beeld juni 1

Wandelen dwars door een akker hoeft geen grote hinder voor de landbouwer te betekenen: er kan vrij geploegd, gezaaid en geoogst worden, zolang het smalle wandelpad nadien maar terug zichtbaar wordt gemaakt door het spoor vlak te trekken of in te wandelen. Of door de lokale mountainbikeclub in te schakelen.

beeld juni 2

Op de perceelgrenzen is de inrichting van een smal wandelpad meestal geen onoverkomelijke zaak, eventueel mooi afgerasterd met weideafsluitingen. En door de installatie van draaipoortjes of opstapjes is het zelfs mogelijk om door weilanden van afsluiting naar afsluiting te wandelen, in ware Engelse way-of-right-stijl. In Scherpenheuvel laten ze zien hoe het wel kan.

Uiteraard gaan we ervan uit dat wandelaars van het landschap genieten met respect voor de omgeving, niet van de paden afwijken en geen afval achterlaten. bron: www.tragewegen.be

BK – Als wandelaar kom je regelmatig ‘verdwenen’ trage wegen op je traject tegen ook al zijn ze aangeduid met officiële naamplaatjes. Laatst wandelden we met de wandelclub zo’n lokale trage weg opnieuw in.