Kanker. Toch een geneesbare ziekte? – prof. dr. Frédéric Amant, MD – VAM*****

Rondom ons zien we kanker op alle leeftijden toeslaan. Mensen blijven vaak het onderspit delven omdat de kankerbehandeling ontoereikend is. En toch gaat massaal veel geld naar kankerbehandeling en kankeronderzoek.

Vertrekkend vanuit drie oriëntatiepunten – iedere patiënt, iedere tumor is uniek; de huidige behandelingen, de technologische innovatie en de vooruitzichten – hield prof. Frédéric Amant een zeer verhelderende en goed gestructureerde en gedocumenteerde presentatie over de kankertherapieën uit het verleden, maakte hij een stand van zaken op over het heden en wierp hij een blik in de toekomst waarbij hij niet alleen stilstond bij het grensverleggend onderzoek van het Fonds voor Innovatief Kankeronderzoek (KU Leuven) maar ook pleitte voor een intelligente strategie bij de strijd tegen kanker door een combinatie van factoren: een betere preventie, een efficiënte screening, de ontwikkeling van gerichte therapieën en de strijd tegen resistentie.

Chirurgen zoals William Halsted voerden eind van de 19de eeuw ingrijpende operaties uit om de genezingskansen voor kankerpatiënten zo groot mogelijk te maken. Maar vaak keerde de ziekte toch terug. Artsen begrepen dat heelkunde alleen tekort schoot. Het inzicht dat cellen specifieke kenmerken hadden, kwam er nadat Paul Ehrlich, een Duits chemicus en arts, erin slaagde om bacteriën te visualiseren met een specifieke kleur. Hij ging ervan uit dat deze ‘kleuring’ ook voor kankercellen kon en bedacht het concept van de ‘magic bullet’, de magische kogel waarmee specifieke kankercellen gedood konden worden. Ehrlich legde hiermee de basis van de chemotherapie. Hij kreeg er in 1908 de Nobelprijs Geneeskunde voor. Maar de geneeskunde had twee oorlogen nodig om écht vooruitgang te boeken. De meeste soldaten die tijdens WOI aan mosterdgas werden blootgesteld, stierven een snelle en vreselijke dood. De enkelen die bleven leven, kampten met bloedarmoede en infecties. Edward and Helen Krumbhaar, Amerikaanse artsenpathologen, waren hierdoor gefascineerd en beschreven in 1919 dat in het bijzonder de sneldelende cellen van het beenmerg schade ondervonden. In WOII werden soldaten opnieuw getroffen door mosterdgas en het onderzoek hiernaar kwam hierdoor in een stroomversnelling. In een lage dosis bleek mosterdgas werkzaam tegen lymfoom. Het eerste chemotherapeuticum werd bijgevolg gebruikt tijdens WOII. Andere artsen werden zich intussen bewust van de celdodende eigenschappen van radioactieve straling. Marie Curie en collega’s voerden experimenteel onderzoek naar het medisch gebruik ervan en legden de basis voor de behandeling van tumoren met radioactieve straling.

Vandaag proberen we de drie pijlers van kankerbehandeling – heelkunde, chemotherapie en bestraling – zo goed mogelijk af te stemmen op elke individuele patiënt. We houden rekening met de grootte van de tumor, de aanwezigheid van uitzaaiingen en de algemene gezondheid van de patiënt.

Om persoonsgerichte therapieën te kunnen ontwikkelen, hebben we een onderzoeksmodel nodig dat dicht bij de patiënt staat. We hebben zoveel mogelijk informatie nodig over de tumor zelf. Daarom hebben we aan de KU Leuven een ‘tumor xenograftproject’ opgestart. De mogelijkheden van het ‘tumor xenograftmodel’ zijn veelbelovend. We willen zoveel mogelijk tumortypes onderzoeken. Met deze nieuwe kennis kunnen we therapieën ‘op maat’ ontwikkelen, therapieën die elke patiënt de beste kansen bieden en minder bijwerkingen hebben. Het xenograftmodel stelt ons ook in staat om te onderzoeken hoe resistentie, weerbaarheid, tegen medicatie ontstaat. Het zoeken naar een manier om die resistentie tegen te gaan, speelt een grote rol in de strijd tegen de creatieve kankercel. – Frédéric Amant

Samenvattend kunnen we stellen dat de eerste inzichten als zou chemotherapie een optie kunnen zijn voor de behandeling van kanker, kwamen door het gebruik van mosterdgas tijdens de eerste wereldoorlog. Tot in het recente verleden werd kanker meer radicaal en met meer bijwerkingen behandeld. Precisiechirurgie en -radiotherapie alsook meer gerichte kankermedicijnen zijn even efficiënt, hebben minder bijwerkingen en zijn heden ten dage de standaard. In de toekomst zullen technologische innovaties en digitale vooruitgang een cruciale rol spelen in de kankerbehandeling.

foto: The Lancet

Frédéric Amant (°1967) behaalde in 1992 zijn doctoraat in de Medische Wetenschappen aan de KULeuven en werd in 2000 specialist in de gynaecologische oncologie. Naast specialist en professor aan de KULeuven (UZ Gasthuisberg) is hij ook verbonden aan het Nederlands Kanker Instituut / Antoni van Leeuwenhoek (Centrum Gynaecologische Oncologie Amsterdam).

Frédéric Amant staat aan het hoofd van het International Network on ‘Cancer, Infertility and Pregnancy’ (INCIP) van de European Society of Gynecologic Oncology (ESGO) en tal van andere organisaties. Hij leidt het PDX-platform voor patiënt-gebaseerde tumor xenograften (Trace) aan de KULeuven en is lid van het Europees consortium inzake xenograften (EurOPDX).

‘Woorden die geëtst moeten worden in het hart en de geest van elke levende, ademende mens’- Maria Popova over John Steinbecks brief aan zijn verliefde zoon

foto: Elaine (Anderson) Steinbeck poseert voor een schilderij van haar overleden echtgenoot John in de bibliotheek/studio van haar New York appartement, 7 mei 1998. Het is de plek waar de auteur schreef. – wikitree

Op een dag als vandaag kan ik als blogger niet aan een logje over de liefde verzaken. Als ouder heb je het meegemaakt dat je kinderen door de adolescentenjaren geloodst moesten worden. De nodige liefdesperikelen en liefdespijn en de begeleidende onzekerheid bij verliefdheid. John en Elaine Steinbeck maakten het ook mee. Johns wijze raad aan zijn zoon kreeg eeuwige roem.  Daarom deze keuze uit John Steinbeck  A Life in Letters by Elaine Steinbeck and Robert Wallsten, London, 2001 waarin hij een brief van zijn zoon beantwoordt die op kostschool verliefd geworden is en niet precies weet hoe hij met dat gevoel moet omgaan. Het boek bevat een verzameling van 850 brieven aan vrienden, familie, zijn uitgever en een gevarieerde kring van bekende en invloedrijke publieke figuren. Het opent met brieven die tijdens de vroege jaren in Californië werden geschreven, en sluit met een onafgewerkte 1968-notitie geschreven in Sag Harbor, New York. Maria Popova  noemt de brieven  thoughtful, witty, honest, opinionated, vulnerable, and revealing. Over de brief van 1958  aan zijn zoon Thom zegt ze:

Steinbeck’s words of wisdom — tender, optimistic, timeless, infinitely sagacious — should be etched onto the heart and mind of every living, breathing human being.

New York
November 10, 1958

Dear Thom:

We had your letter this morning. I will answer it from my point of view and of course Elaine will from hers.

First — if you are in love — that’s a good thing — that’s about the best thing that can happen to anyone. Don’t let anyone make it small or light to you.

Second — There are several kinds of love. One is a selfish, mean, grasping, egotistical thing which uses love for self-importance. This is the ugly and crippling kind. The other is an outpouring of everything good in you — of kindness and consideration and respect — not only the social respect of manners but the greater respect which is recognition of another person as unique and valuable. The first kind can make you sick and small and weak but the second can release in you strength, and courage and goodness and even wisdom you didn’t know you had.

You say this is not puppy love. If you feel so deeply — of course it isn’t puppy love.

But I don’t think you were asking me what you feel. You know better than anyone. What you wanted me to help you with is what to do about it — and that I can tell you.

Glory in it for one thing and be very glad and grateful for it.

The object of love is the best and most beautiful. Try to live up to it.

If you love someone — there is no possible harm in saying so — only you must remember that some people are very shy and sometimes the saying must take that shyness into consideration.

Girls have a way of knowing or feeling what you feel, but they usually like to hear it also.

It sometimes happens that what you feel is not returned for one reason or another — but that does not make your feeling less valuable and good.

Lastly, I know your feeling because I have it and I’m glad you have it.

We will be glad to meet Susan. She will be very welcome. But Elaine will make all such arrangements because that is her province and she will be very glad to. She knows about love too and maybe she can give you more help than I can.

And don’t worry about losing. If it is right, it happens — The main thing is not to hurry. Nothing good gets away.

Love,

Fa

Een teder, optimistisch, tijdloos, scherpzinnig en wijs advies van een vader aan zijn zoon! 

Onderzoeksjournalisten aan het werk over authenticiteit van het vermeende ‘Hitlergedicht’ Denk’es! – Denk daaraan!

Vanochtend vond ik een bericht in mijn mailbox van onderzoeksjournalist en dichter BartFMDroog meldend dat hij met interesse mijn log Denk’es! – Adolf Hitler over o.a. het wassen Hitlerbeeld, Reset (Vienna 1909, 20-year old Adolf Hitler is Homeless), van de Nederlandse kunstenaar Roy Villevoye op Watou 2016 en het aan Hitler toegeschreven moedergedicht, gelezen had. Hij wees me erop dat in het kader van het onderzoeksdossier dat is ontstaan over de authenticiteit van het Mutti-gedicht, Menno Wigman zijn essay  bij de dichtbundel Bloemen van het kwaad door Paul Damen, terugtrekt. In een artikel in Trouw van 8 februari jl. lezen we:

Het gedicht ‘Denk daaraan!’ is niet van de hand van Adolf Hitler. Het is vaak abusievelijk aan de dictator toegeschreven, ook door de Amerikaanse Hitlerbiograaf John Willard Toland. Volgens de Emmense dichter Bart FM Droog is het rond 1906 onder de Duitse titel ‘Wenn deine Mutter alt geworden’ geschreven door de Duitse dichter en toneelschrijver Georg Runsky.- Trouw

Mijn hartelijke dank aan dichter BartFMDroog voor dit onderzoekswerk dat ook mij in staat stelde mijn log met betrekking tot dichter Menno Wigmans aanname bij te stellen.